Showing posts with label Dhamma. Show all posts
Showing posts with label Dhamma. Show all posts

Saturday, May 2, 2026

မေတ္တာသုတ် ရွတ်ဖို့ မဟုတ်ကျင့်ဖို့ ၁၅ချက်

 ငယ်ငယ်ကမေတ္တာသုတ်ကို ဆွမ်းကျွေးတွေမှာဘုန်းကြီးတွေရွတ်ကြတော့ မမြင်ရတဲ့သတ္တဝါတွေကို ကိုယ်နားမလည်တဲ့ ပါဠိတွေနဲ့ ပြောနေတယ်ထင်မိခဲ့ဘူးတယ်။ နောက်ကျောင်းသားအရွယ် ဦးသုခရဲ့ မေတ္တာသုတ်ဖတ်လိုက်မိတော့မှ ရွတ်ဖို့ မဟုတ်ဘူး ကျင့်ဖို့ ၁၅ချက်ပါတယ် ဘာညာသိပြီး post တွေဘာတွေတင်ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဆရာကြီးအရေးအသားကောင်းတာနဲ့ဘဲ ကျန်တဲ့ သူရေးတဲ့ ရတနသုတ် နဲ့ မင်္ဂလသုတ် တွေလည်း စွဲမက်ခဲ့ဘူးတယ်။

တကယ်တော့ ပရိတ်တွေဆိုတာ ဘုရားဟောတွေထဲကနေ ရွတ်ဆိုဖို့ နိုင်ငံအလိုက် ဒေသအလိုက် ရွေးထုတ်ထားတဲ့ ဘုရားဟောတွေ အခြေပြုထားတဲ့ တရားတွေပါဘဲ။ အရှေ့တိုင်းကပညာရပ်တွေကို နှုတ်တိုက်လက်ဆင့်ကမ်းခဲ့တဲ့စနစ်က သူ့ခေတ်သူခါ စာရေးတာထက်ထိရောက်တဲ့ error checking ပါတဲ့ မှတ်လွယ်တဲ့ စနစ်ပါ။ ရွတ်တာတွေရဲ့ အရသာတန်ဘိုး ယဉ်ကျေးမှု့က အနောက်တိုင်းသားတွေ လက်လှမ်းမမှီခဲ့တဲ့ သူခေတ်သူခါက နည်းပညာပါ။ စာအရေးအသားကို ရှေးက အုပ်ချုပ်ရေး နဲ့ စာရင်းကိစ္စတွေမှာဘဲ အရှေ့တိုင်းမှာက အဓိကသုံးခဲ့ကြတာပါ။ အများစုစာမတတ်ကြပါဘူး။ အခုထိ အချို့ မြန်မာမှု့ပညာရပ်တွေ ဒီလိုကဗျာစာချိုးတွေနဲ့ လက်ဆင့်ကမ်းဆဲပါဘဲ။
တကယ်တော့ မေတ္တာသုတ်ဟာ ခုဒ္ဒကနိကာယ် ထဲက "ခုဒ္ဒကပါဌ" နဲ့ "သုတ္တနိပါတ်" မှာရှိတဲ့ တရားတပုဒ်က ပရိတ်ဖြစ်လာရတာပါ။ အဲဒီထဲမှာ ဟိမဝန္တာနားမုတ်သုံလေတောင်မကျော်နိုင်တဲ့ဒေသ ဝါတွင်းမှာမိုးမပြတ်တတ်တော့ သူတို့ဓလေ့ သုံးလခရီးမထွက်ကြရတဲ့ခေတ်၊ ဒါကို အများနည်းတူလိုက်နာကြရတဲ့ကာလမှာ သာမဏေအချို့ဒေသတစ်ခုမှာ ဒေသခံတွေနဲ့ ဆက်နေဖို့ခက်တဲ့ အနေအထားနဲ့ သူတို့ကျောင်း ပြန်ရောက်လာကြချိန် ဟောတဲ့တရားဘဲလို့နားလည်နေမိတယ်။ သဘောပေါက်မိတာက မတူတဲ့ကွဲပြားတဲ့ဒေသတွေမှာ ထားရမည့်စိတ် နေရမည့်ပုံစံနဲ့ ပွားများနေရမည့် စိတ်ထားတွေနဲ့ ရည်ရွယ်သင့် လုပ်ကိုင်သင့်တာတွေကို ညွန်ပြတာပါဘဲ။
ပရိတ်တို့ထုံးစံ အကျိုးကျေးဇူးတွေနဲ့ ရွတ်ဖို့ရည်ရွယ်ချက်တွေကို ပထမ ၂ ပိုဒ်မှာဟောတယ်၊ ဘာကြောင့်ရွတ်တယ်ဘာညာပေါ့၊ ပြီးမှ လိုက်နာသင့်တဲ့အရာ ထားရမဲ့စိတ် နေရမည့်ပုံစံတွေကို ၂ ပိုဒ် နဲ့ဘဲ ၁၅ချက် ဟောတယ်။
ရိုးသားဖို့ မာန်မထားဖို့ ရောင့်ရဲဖို့ စတာတွေဆိုပါတော့၊ နောက်ပြီးမှ လူတွေရဲ့ ဗီဇစိတ် Human OS (operation System) ကပါလာတဲ့ ခွဲခြားတတ်တဲ့ စိတ်ကိုထိမ်းပြီး ရဟန်းတွေကိုအဲလိုမခွဲခြားဖို့ အမျိုးစုံသူ့ခေတ်သူခါ မတူအောင်ခွဲတာတွေကနေ နှစ်ဖက်လုံးတန်းတူ စိတ်ထားနိုင်ဖို့ ဆုံးမတယ်။ အားလုံးအတွက် စိတ်ထား ညီမျှတဲ့ စိတ်ထားတွေကို အချိန်ပြည့်ရအောင်ကျင့်ဖို့ လူ့ဗီဇစိတ် မိခင်စိတ်လို စေတနာတွေနဲ့ (ဖားပြီးအလိုလိုက် အကြိုက်ဆောင်တာမျိုးမဟုတ်) အကျိုးစီးပွားစိတ်နဲ့ အားလုံးကိုမခွဲခြားဘဲ ဆက်ဆံဖို့ အဲလိုစိတ်ကို အချိန်ပြည့် ပွားများပြီး ဓလေ့အကျင့် Habit ဆောက်ဖို့ လေ့ကျင့်ဖို့ အားလုံးကိုတန်းတူထားနိုင်ဖို့ ဟောခဲ့တယ်လို့ဘဲ သဘောပေါက်မိလာတယ်။
ရဟန်းတွေကို ဟောတဲ့ တရားဆိုတော့ လူတွေ အမြင် လူတွေ ပေတံ လူတွေ အကြိုက် လူ့ဓလေ့နဲ့တော့ မကိုက်သလိုဖြစ်တော့ လက်မခံနိုင်တဲ့ ပုံစံနဲနဲတော့ ဖြစ်တာပေါ့။ အဲဒီတရားမှာ နောက်ဆုံး ပွားများတာကနေ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ မရှိတာကို တကယ်ရှိတယ်ထင်မှာဆိုးလို့ သတိပေးပြီး တရားအဆုံးသတ်တဲ့ ပဋိပက္ခဖြေရှင်းတဲ့တရားပါ။
ပါချုပ်ဆရာတော်ရဲ့ စာမေးပွဲ Level 1 မှာ ထည့်ထားတော့ ဆရာတော်ကြီး အနှစ်ချုပ်လည်းအတော်များများသိကြပြီးဖြစ်မှာပါ။ ကျင့်စဉ်တွေက မဟာယနဖက်မှာတော့ Bodhicitta ဘုရားအလောင်းရဲ့ အရေးပါတဲ့ ကျင်စဉ်လိုဖြစ်သွားတာပေါ့။ ကျွန်တော်ကတော့ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်အရှင်ဇနကာဘိဝံသ ၏ "ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ" က မာယာ (Maya): မိမိမှာရှိတဲ့ အပြစ်ကို ဖုံးကွယ်ခြင်း သာဌေယျ (Satheyya): မိမိမှာ မရှိတဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ရှိလေဟန် လုပ်ကြံဟန်ဆောင်ခြင်း ရယ်နဲ့ ဝေဖန်ခံအပြောခံ နုညံ့ဖို့ အတ္တမာန လျော့တာက ဒီစာပိုဒ်ရဲ့ အနှစ်ချုပ်လို့လဲ မြင်မိတယ်။
ထိပ်ကအချီးဖယ်လိုက်ရင် ပထမစာပိုဒ် မှာ ကရဏီယ မတ္ထကုသလေန၊ ယန္တ သန္တံ ပဒံ အဘိသမေစ္စ။ သက္ကော ဥဇူ စ သုဟုဇူ စ၊ သုဝစော စဿ မုဒု အနတိမာနီ ကစတယ်။
သက္ကော able ဝီရိယရှိ စွမ်းနိုင်သူ၊ ဥဇူစ Upright & Straight ဖြောင့်မတ်သူ သုဟုဇုစအလွန်အမင်း ဖြောင့်မတ် မာယာ သာဌေယျ ကင်းသူ။ သုဝစော Obedient/Teachable ဆိုဆုံးမရလွယ်သူ မုဒု Gentle စိတ်ထားနူးညံ့ ခက်ထန်မှုကင်းသူ။ အနတိမာနီ Not Proud မာန်မာန မထောင်လွှာ မမောက်မာသူ လို့ ဆိုပေမဲ့ ဒီအချက်တွေက ချိတ်ဆက်နေသလားတွေးမိတယ်။
အခုနောက်ပိုင်းမှာ ၁၅ ချက်ဆိုတာထက် စာပိုဒ်လိုက်ကို သဘောတွေ့လာမိတယ်။၁၅ချက်ဆိုတာက အဲဒီ ဟာတွေပါတဲ့ ၂ ပိုဒ်လို့ဘဲယူဆမိနေတယ်။
နောက်တစ်ပိုဒ်ဖြစ်တဲ့ သန္တုဿကော စ သုဘရော စ၊ အပ္ပကိစ္စော စ သလ္လဟုကဝုတ္တိ။ သန္တိန္ဒြိယော စ နိပကော စ၊ အပ္ပဂဗ္ဘော ကုလေသွ န နုဂိဒ္ဓေါ။ သန္တုဿကော (Contented): ရောင့်ရဲတတ်ရမယ် (မလိုအပ်တဲ့ လောဘတွေနဲ့ အချိန်မဖြုန်းဖို့)။ သုဘရော (Easy to support): ပြုစုရလွယ်ရမယ် (နေထိုင်စားသောက်မှုမှာ ဂျီမကျဘဲ အလုပ်ကိုပဲ အာရုံစိုက်ဖို့)။ အပ္ပကိစ္စော (Few duties): အလုပ်ကိစ္စ မရှုပ်ရဘူး (Main Goal ကိုပဲ Focus ထားဖို့)။ သန္တိန္ဒြိယော (Peaceful senses): ဣန္ဒြေရှိရမယ် (စိတ်လှုပ်ရှားမှုတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရမယ်)။ အားလုံးက အချက်တွေဆိုတာထက် တစ်မျိုးထဲဖြစ်တဲ့ ပေါ့ပါးလွတ်လပ်တဲ့ အသက်မွေးမှု့ သလ္လဟုကဝုတ္တိ ဘဝကို ဘဲ ညွန်းနေသလိုသဘောပေါက်မိတယ်။
နိပကော ရင့်ကျက်အောင်ကြိုးစားဖို့ နဲ့ အသားကျဖို့ အပဂဗ္ဘော စိတ်နေစိတ်ထား အနေအထိုင် အပြောအဆို မရိုင်းပြဖို့၊ ကုလေသွ န နုဂိဒ္ဓေါ ဆိုရတဲ့ မေတ္တာဘောင်ကနေရာဂဖက် ရောက်တာ၊ သူပူကိုယ်ဆွေး( သဟသောကီ) နဲ့ သူပြုံးကိုယ်ပျော်(သဟနန္ဒီ) ဘောင်မကျော်ဖို့ ကလည်း လူတွေအတွက်တော့ ခက်နိုင်ပါတယ်။ "န စ ခုဒ္ဒံ သမာစရေ ကိဉ္စိ၊ ယေန ဝိညူ ပရေ ဥပဝဒေယျုံ" (ပညာရှိတွေ ကဲ့ရဲ့မယ့် အသေးအဖွဲ အမှားလေးတောင် မလုပ်နဲ့။) ဆိုတာကလည်း နေထိုင်နည်း အနုပညာတစ်ခုပါဘဲ။
ချုပ်ရရင် အတွင်းစိတ်- ဖြောင့်မတ်ပြီး မာနကင်းတယ် (ဥဇူစ၊ အနတိမာနီ)။ အပြင်ပန်း-ဆက်ဆံရေး: နူးညံ့ပြီး ဆုံးမရလွယ်တယ် (မုဒု၊ သုဝစော)။ နေထိုင်မှုပုံစံ- ရောင့်ရဲလွယ်ပြီး ပေါ့ပေါ့ပါးပါးရှိတယ် (သန္တုဿကော၊ သလ္လဟုကဝုတ္တိ) ဘဲဆိုပါတော့။
ကွန်ဖျူးရှပ်ရဲ့ Yi ( ဖြောင့်မတ်တာ) Li (ယဉ်ကျေးတာ) ကလည်း ခပ်ဆင်ဆင်ပါဘဲ။ ရောမ က Stoicism ပညာရှင်တွေကလည်း ရိုးရှင်းစွာနေဖို့နဲ့ စိတ်တည်ငြိမ်အောင်ထားဖို့ ကလည်း တူတယ်လို့ပြောရမှာပါဘဲ။ ဟိန္ဒူမှာလည်း Kautilya (ကောက်ကျစ်ခြင်း) ရှောင်ဖို့ Amanitvam (မာနကင်းခြင်း): Adambhitvam (ဟန်မဆောင်ခြင်း): တွေက မူရင်းတန်ဘိုးတွေ မကွာပါဘူး။ အစ္စလာမ်ဘာသာ (Islam) လည်း ရိုးသားခြင်း (Sidq): ဒါဟာ ဥဇူစ ပါပဲ။ အပြောနဲ့ အလုပ် ညီရမယ်၊ ဟန်မဆောင်ရဘူး (မာယာ၊ သာဌေယျ ကင်းရမယ်) ဆိုတာကို အလေးအနက်ထားပါတယ်။ ရောင့်ရဲခြင်း (Qana'ah): ဒါဟာ သန္တုဿကော နဲ့ အဓိပ္ပာယ် အေးချမ်းစေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ထိုင်းတောရ ဆရာတော်ကြီးတွေ (ဥပမာ - Ajahn Chah အာဇာန်ချား) ကတော့ "Simplicity" (ရိုးရှင်းမှု) ကို အဓိကထားပြီး ပုံဖော်ပါတယ်
"မေတ္တာ" ဆိုတာ စကားလုံးမဟုတ်ဘူး၊ "နေထိုင်မှုပုံစံ (Lifestyle)" ဆိုတဲ့ concept နဲ့ ရိုးသားတယ်၊ ပေါ့ပါးတယ်၊ ငြိမ်သက်တယ် ဆိုတဲ့ Image နဲ့ "The Peaceful Warrior" (အေးချမ်းသော သူရဲကောင်း) ပုံရိပ်လို့သူတို့လည်းယူဆတယ် မေတ္တာရဲ့ ရန်သူအမာက ဒေါသ အပျော့က လောဘ လို့ သူတို့ ပုံဖော်တာတွေ့ရတယ်။
ဒါတွေကတော့ ပထမပိုင်းဖြစ်တဲ့ ခံယူကျင့်ကြံနေထိုင်နည်းဆိုပါတော့၊ နောက်တစ်ခုကတော့ သတ္တဝါတွေကို ခွဲခြားမှု့ပါ။ ငယ်ငယ်က ကြောက်တတ်-မကြောက်တတ်တို့၊ ရှည်-တို-အလတ်တို့ အော်ခဲ့ရပေမဲ့ နားလည်မိတာက သူခေတ်သူ့အခါက ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတွေကို ခွဲခြားပုံတွေ ပြထားပြီး ခွဲတဲ့ ဒီဖက်နဲ့ ဟိုဖက် အတူတူဆိုတော့ အဓိပ္ပါယ်က မခွဲရဘူးလို့နားလည်လိုက်တာပါဘဲ။
မင်္ဂလသုတ်နဲ့ အခြားမှာ လူတွေကို အမျိုးစောင့်ရှောက်ဖို့ မိသားစုတာဝန်ယူဖို့ အများအတွက်ကြိုးစားဖို့ ဆုံးမတာတွေနဲ့ဆို လူတွေကိုခွဲဖို့ ဟောပေမဲ့ ရဟန်းတွေမို့လို့ မခွဲရဘူး ဆိုတဲ့ တရားဖြစ်သွားရတယ်လို့ဘဲ သဘောပေါက်မိတယ်။ Human OS(operation system) အရကိုက ငှက်တွေ မျောက်တွေစတဲ့ မျိုးဆက်တွေကတည်းက ခွဲခြားတာက ဖြစ်တည်လာပြီးသားဘဲလေ။ ဒီမှာ သူဟောတဲ့ သူတွေရဲ့ ပန်းတိုင်နဲ့ ဘဲဆိုင်မယ်လို့ ဘဲ သဘောပေါက်မိတယ်။
လွတ်မြောက်မှု့နဲ့ပတ်သက်ရင်တော့ အနှောင်အဖွဲ့ နဲလေရှင်းလေ ကောင်းလေဆိုတာကတော့ မြင်သာပြီးသားပါ။ တာဝန်ဆိုတာတွေကတော့ လူအဖွဲ့အစည်းရဲ့ Culture တွေအရ ရှိနေမှာပါဘဲ။ ဘက်တွေ Identity Politic တွေ လူမျိုးတွေ ဘာသာတွေ fanတွေ အစွဲတွေပေါ့။
နောက်တစ်ခုကတော့ ဆုတောင်းတွေပါ။ Vision Mission လို အရေးပါတဲ့ ဆုတောင်းက ဒီထဲမှာ သုခိနော၊ ခေမိနော၊ သုခိတ္တာ နဲ့ န ပရော ပရံ နိကုဗ္ဗေထ၊ နာတိမညေထ ကတ္ထစိ န ကဉ္စိ။ နဲ့
ဗျာရောသနာ ပဋိဃသည၊ နာညမညဿ ဒုက္ခ မိစ္ဆေယျ တွေပါပါတယ်။
နှုပ်ကျိုးနေတာကတော့ လုံးစုံများစွာသတ္တဝါချမ်းသာကိုယ်စိတ်မြဲပါစေ ဥပါဒ်ရန်ဘေးကင်းစင်ဝေး ငြိမ်းအေးကြပါစေဆိုတာ နဲ့ ဘဲ ပတ်လည်ရွတ်ကြတော့ ဒါက သုခိနော၊ ခေမိနော၊ သုခိတ္တာဘဲပါတာပါ။ "In gladness and in safety, may all beings be at ease." လို့ပြန်ကြတယ်။
ဒီဆုဘဲ တောင်းသလိုလိုဆိုပေမဲ့ ၅၂၈ မေတ္တာမှာ ခွဲသလို ဆိုရင် တကယ်က ကျန်တဲ့ လူအချင်းချင်းလှည့်ပတ်ခြင်း အထင်သေးချင်းအချင်းချင်း ဆင်းရဲလိုချင်းအချင်းချင်းပါ ပါရမှာပါ။ တကယ်က ရွတ်ဖို့ ထက် ဒီတောင်းဆုတွေ အတိုင်း ပတ်ဝန်းကျင်ကို စေတနာထားပြီး ကံသုံးပါးဆောက်တည်ရမယ်လို့နားလည်မိတာပါဘဲ။
န ပရော ပရံ နိကုဗ္ဗေထ: က လှည့်ဖျားတာ ဂျင်းထည့်တာ ဟန်ဆောင်တာတွေ လိမ်လည်တာတွေလို့နားလည်ပြီး၊ နာတိမညေထ ကတ္ထစိ န ကဉ္စိ: ကတော့ အထင်မသေးရဘူးဆိုတာ မထီမဲ့မြင် မလေးမစား မလုပ်ဖို့ပါဘဲ၊ "ကတ္ထစိ န ကဉ္စိ" က "ဘယ်နေရာမှာမဆို၊ ဘယ်သူ့ကိုမဆို" တန်းတူရည်တူ ဆိုပါတော့
အင်္ဂလိပ်လိုဆိုရင် တရားဝင်ပြန်ဆိုတာက "Let no one deceive another, Nor despise anyone anywhere. Neither from anger nor ill-will, Should anyone wish harm to another."
ပြီးရင်တော့ တကယ့်ကျင့်ရမည့်အလုပ်က အားလုံးကို အချိန်တိုင်း မိခင်က တစ်ဦးတည်းသောသားကို ထားတဲ့ စိတ်နဲ့ အကျိုးလိုလား ရမယ်ဆိုတာ နဲ့ ဟောပြီး ဒီစိတ်နဲ့ အားလုံးကို မခွဲဘဲ အချိန်ပြည့်တစ်ချိန်လုံး ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတွေကို ပွားများနေရမယ်ဆိုတယ်။ သို့ပေမဲ့ ပွားရင်း တကယ်မရှိတဲ့ ပညပ်ကို စွဲလမ်းပြီး ရှိတယ်ထင်သွားတာမျိုးလဲ မဖြစ်ဖို့ ဟောပြီးတရားချတယ်ပေါ့။
အဲဒီမှာ မိခင်သားအပေါ်ထားတဲ့ စိတ်ဆိုတဲ့ တရားဟောချိန် BC 600 က အဲဒီခေတ် အဲဒီဒေသ စိတ်ရောက်နိုင်မှ အခြေခံသိမှ ပိုမြင်နိုင်မယ်လို့တော့ထင်တယ်။
သားကို ထားတဲ့ စိတ်က လူကြီးဖားတာ အလိုလိုက်တာမျိုး စိတ်မကွက်ပြီးရောထက် ပိုပြီး ကောင်းစေလိုတဲ့ စိတ် လိုအပ်ရင် အတိုက်ခံရတဲ့စိတ် မပျက်စီးစေလိုတာ ထိုးမကျွေးတာ စတာတွေမှာ ကွာမယ်လို့ သတိပြုမိတယ်။
Oxford ဆရာတော်ကတော့ အဲဒီတစ်ပိုဒ်ထဲ တရားတစ်ပုဒ်သတ်သတ်ဟောသွားဘူးတယ်။ ဒီအပိုင်းကို အပေါ်ကလိုရှင်းရင် post သိပ်ရှည်သွားမှာမို့ အခုကို အတော်ရှည်လို့ ချုပ်ပါရစေ။
ဘာရယ်လို့ မဟုတ်ပါဘူး ဒီနေ့ ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့မှာ အမှတ်တရ ပြောနေကျ တရားကိုဘဲ ကိုယ်တစ်ဦးထဲ အမြင်အသိပြောင်းလာတာ ကို မိတ်ဆွေတွေကို ဝေမျှတာပါဘဲ။ ပင်စင်စားအရွယ်နီးလို့ ဂေါပကလောင်းတွေလို တရားငြင်းတဲ့ သဘောမဟုတ်ပါဘူး။
တကယ်က တရားတင်မဟုတ်ဘူး အခုနောက်ပိုင်း စုံထောက်ရှားလေ့ဟုန်းပြန်ဖတ်မိတော့ ငယ်ငယ်ကလို အရသာမရဘဲ သူခေတ်သူ့ခါ သူဓလေ့ဘဲ မြင်မိသလို GodFather ဖတ်မိပြန်တော့လည်း လူဆိုးဂိုင်းတွေထက် Power Play ကြတဲ့ သူတွေ နိုင်ငံရေးသမားတွေ အာဏာရှင်တွေ ကော်ပိုရိန်တွေ ကအစ Game Theory ထဲက ဇာတ်ကောင်တွေလိုလို ပြောင်းမြင်တယ် Power politic culture ပြောရမလား။ War & Peace ဖတ်ပြီး ဇာတ်ကောင်စုံ အရောင်စုံတွေရဲ့ စရိုက်တွေကနေ အဖြစ်အပျက်တွေ ဖြစ်ကြာတာတွေကိုလည်း အရင်ကနဲ့ မတူမြင်မိလာတာမျိုးပါ။
မတွေ့တာကြာတဲ့ မိတ်ဆွေဟောင်းတွေအတွက် အမှတ်တရပါဘဲ Attention Business ခေတ်ကြီးမှာ ဒီလိုစာရှည်တွေ ဖတ်မည့်သူလည်း မရှိကြတော့တာလည်း သဘောပေါက်ပါတယ်။ ဖတ်ပေးနိုင်သူတွေကိုလည်းကျေးဇူးတယ်ပါတယ်။ ငယ်ငယ်က အစားအစာဟောင်းလွမ်ဆွတ်တတ်တဲ့ ရွယ်တူတန်းတူ Online မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းတွေအတွက်ပါဘဲ။ Trend အရတော့ အောက်နေပါပြီလေ။

Friday, April 17, 2026

(လွတ်မြောက်ခြင်းလမ်း၊ ဝိမုတ္တိမဂ်)

 

၁၉၅၇ မှာ အင်္ဂလိပ်ရဟန်း'ဉာဏမောဠိ' Ñāṇamoli ဟာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကို the path of purification 'စင်ကြယ်စေသောလမ်း'အမည်နဲ့ ဒုတိယမူအဖြစ်ထပ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်တယ်။
တခုတည်းရှိတဲ့ (ဦးဖေမောင်တင်မူ)ဟာ အဲ့ဒီအချိန်မှာ ရှာမရတော့လို့ သူ့ဘာသာကျင့်ကြံဖို့ ဘာသာပြန်ရတာဖြစ်တယ်လို့ အမှာစာမှာဆိုတယ်။
အကြံတူရင် နောက်လူသာတယ်ဆိုတဲ့ စကားအတိုင်း ဉာဏမောဠိရဲ့ဘာသာပြန်မူက ပိုပြီးစုံလင်လာတယ်။
ဦးဖေမောင်တင် ပြန်တုန်းကမပါခဲ့တဲ့ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသအကြောင်း အသေးစိတ်ထည့်ရေးထားသလို၊ 'ဝိမုတ္တိမဂ်'နဲ့ တူရတဲ့အကြောင်းကိုလည်း ရှင်းပြထားတယ်။
'လွတ်မြောက်ခြင်းလမ်း' ဝိမုတ္တိမဂ်နဲ့
'စင်ကြယ်ခြင်းလမ်း'ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဆင်တူဖြစ်နေရတဲ့အကြောင်းကို ကျမ်းအဖွင့်မှာ အခုလို ရှင်းပြခဲ့တယ်။
[ ဗုဒ္ဓဃောသမထေရ် ကိုးကားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသော ဆင်ဟာလီကျမ်းများအပြင်၊ ပါဠိဘာသာ လက်စွဲကျမ်းတခုလည်း ရှိခဲ့သည်။
ထိုပါဠိကျမ်းမှာ ယခုမရှိတော့ဘဲ၊ ၆ ရာစုက တရုတ်ဘာသာပြန်လက်ရာသာ ကျန်ရှိတော့သည်။ မထေရ်ကိုယ်တိုင် ထိုကျမ်းအကြောင်း ဖော်ပြခြင်း မရှိသော်လည်း အဋ္ဌကထာဆရာ ဓမ္မပါလမထေရ်က ထိုကျမ်းကိုအမည်နှင့်တကွ ညွှန်းခဲ့သည်။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်တွင် စရိုက်အမျိုးအစားခွဲသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုကို မမှန်ကန်ဟုဆိုကာ ဗုဒ္ဓဃောသအရှင်က ပယ်ချခဲ့သည်။ ဓမ္မပါလက ထိုပယ်ချခံအယူအဆဟာ ဝိမုတ္တိမဂ္ဂကျမ်းမှလာသည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုအယူအဆကို တရုတ်ဘာသာပြန်ကျမ်းတွင် အမှန်တကယ် တွေ့ရပါသည်။ နောက်ထပ် ပယ်ထားသည့် အခြားအချက်များကိုလည်း ဝိမုတ္တိမဂ္ဂတွင် တွေ့ရပြန်သည်။
ယင်းတို့အနက်မှတချို့မှာ အဘယဂိရိနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ဓမ္မပါလက သတ်မှတ်သည်။ သို့ရာတွင် ဝိမုတ္တိမဂ္ဂမှာ မဟာယာနနှင့် ဆိုင်သော အကြောင်းအရာ မပါဘဲ၊ ထေရဝါဒ နယ်ပယ်အတွင်း၌သာ ရှိပါသည်။
ဤကျမ်းသည် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ထက် များစွာကျဉ်းပြီး ချုံ့ထားသည်။ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ သုံးပိုင်း ခွဲထားသော်လည်း၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်လို ဝိသုဒ္ဓိခုနစ်ပါးကို ဖော်ပြခြင်းမရှိပါ။
ပညာပိုင်းတွင် များစွာကျဉ်း၍၊ ဝတ္ထုဇာတ်ကြောင်းများ လုံးဝမပါပါ။ နှစ်ကျမ်းစလုံး ရင်းမြစ်တူမှ အကြောင်းအရာများကို ရယူထားသော်လည်း၊ တင်ပြပုံကွဲပြားခြားနားသည်။
အပ္ပမညာ လေးပါးနှင့် အရူပဈာန် လေးပါးတို့ကို မတူညီသော နည်းလမ်းဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ဓုတင်ဆယ်သုံးပါးကို ဖော်ပြပုံမှာလည်း လုံးဝခြားနားသည်။ ထို့ပြင် ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၏ အဓိကကျသော အဘိဓမ္မာဖွင့်ဆိုချက်များ ဝိမုတ္တိမဂ်၌ လုံးဝမပါဝင်ပါ။
ဝိမုတ္တိမဂ်သည် အဋ္ဌကထာကျမ်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ လက်တွေ့ကျင့်သုံးရန် လမ်းညွှန်သည့် ကျမ်းမျိုးဖြစ်သည်။
ကျမ်းပြုစုသူမှာ 'ဥပတိဿ'ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် အမည်တူရုံမျှဖြင့် ဝိနယပရိဝါရ၌ ဖော်ပြသော ရဟန္တာဥပတိဿဟု ယူဆရန် မလုံလောက်ပါ။ ထိုကျမ်းကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မပေါ်မီက အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ရေးသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ထို့အတူ မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်၏ လက်ရာတခု ဖြစ်နိုင်သည်ဟုလည်း ‌ဆိုကြပါသည်။ သို့သော် ဤအဆိုကိုလက်ခံရန် အထောက်အထားများ လိုအပ်သည်။
ထိုကျမ်းတွင် အဘယဂိရိကလက်ခံသော အချက်တချို့ ပါသည်ဆိုခြင်းမှာ ထိုကျမ်းနှင့်ထိုကျောင်း ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါ။ ကျောင်းတိုက်နှစ်ခုလုံး ရင်းမြစ်တူညီနေခြင်းသာ ဖြစ်နိုင်သည်။ ]
ဒါဟာ အရှင်ဉာဏမောဠိရဲ့ ၁၉၅၇ ဖေါ်ပြချက်ဖြစ်တယ်။ သူ့အဆိုအရ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသဟာ ဝိမုတ္တိမဂ်ကို ကျမ်းကိုးအဖြစ်သုံးခဲ့ပြီး၊ တူတာတွေယူ၊ မတူတာတွေ ပယ်ချခဲ့တယ်လို့ ယူဆရတယ်။
၁၉၁၉ မှာ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ပါမောက္ခနာဂါအိရဲ့ ကျမ်းနှစ်ခုတူနေတဲ့ ထောက်ပြမှုဟာ ပညာရှင်လောကကို အကြီးအကျယ် လှုပ်ခတ်စေခဲ့တယ်။
အေဒီ ၁ ရာစုမှာ ဥပတိဿမထေရ် ရေးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ဝိမုတ္တိမဂ်မူရင်းဟာ ပါဠိမူမရှိတော့လို့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးခွင့် မရတော့ဘူး။
သံဃပါလ ဘာသာပြန်တဲ့ တရုတ်မူပဲရှိတာကြောင့် လေ့လာချင်ရင် တရုတ်မူကို ဘာသာပြန်မှရလိမ့်မယ်။ အဲ့လိုမှ မဟုတ်ရင် နာဂအိပြောသမျှ ယုံဖို့ပဲရှိတယ်။ ပညာရှင်တွေဟာ ဒီတိုင်းတော့ ထိုင်မနေခဲ့ကြဘူး။
၁၉၃၆ မှာ ဂျပန်ရဟန်း အီဟရ၊ သီရိလင်္ကာရဟန်း သောမနဲ့ ခေမိန္ဒ Ehara, Soma, Kheminda တို့က တရုတ်မူကနေ ၄ လနဲ့အပြီး ဘာသာပြန်ခဲ့ကြတယ်။ လိုအပ်ချက်တွေရှိသေးလို့ စာအုပ်မထုတ်သေးဘဲ မိတ္တူ ၅၀ ပွားပြီး ပညာရှင်တွေကို ဝေငှခဲ့တယ်။
၁၉၃၇ မှာ ပါမောက္ခ'ဗာပက်' Vapat ရဲ့ "ဝိမုတ္တိမဂ်နဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် နှိုင်းယှဉ်လေ့လာချက် စာတမ်း"ထွက်လာတယ်။
ပါမောက္ခနာဂါအိက ဝိမုတ္တိမဂ်ကျမ်းရှင်ဟာ သီဟိုဠ်ဝိနည်းဓိုရ်ရဟန်းဖြစ်တယ်လို့ ပြောခဲ့ပေမဲ့ ပါမောက္ခဗာပက်က ဥပတိဿဟာ အိန္ဒိယရဟန်းဖြစ်ကြောင်း အချက်အလက်တွေနဲ့ ထောက်ပြခဲ့တယ်။
၁၉၆၁ မှာ ရဟန်းသုံးပါးရဲ့ 'လွတ်မြောက်ခြင်းလမ်း၊ အရဟန္တဥပတိဿ၏ ဝိမုတ္တိမဂ်' The Path of Freedom- Vimuttimagga of the Arahant Upatissa စာအုပ်ထွက်လာတယ်။
၂၀၂၁ မှာ နယ်သာလန်ရဟန်း 'ဉာဏသုစိတ္တ'ရဲ့ ခေတ်အမှီဆုံးမူဖြစ်တဲ့ The Path to Freedom Vimuttimagga ထပ်ထွက်လာတယ်။ သူ့မူက အရှင်းလင်းဆုံးလို့ ပြောကြတယ်။
မြန်မာပြည်မှာ အရှင်ကေလာသ (ဓမ္မစရိယ) က သီဟိုဠ်ကနေ ပါဠိမူကူးယူလာတယ်။ ဒါပေမဲ့ စာအုပ်တော့ ထွက်မလာခဲ့ဘူး။
၂၀၀၈မှာ သာသနာ့တက္ကသိုလ် ဒုပါချုပ် ဘဒ္ဒန္တကုမာရရဲ့ 'ဝိမုတ္တိမဂ္ဂပါဠိ'နဲ့ 'နိဿယ'စာအုပ်ထွက်လာတယ်။
၂၀၁၆မှာ တက္ကသိုလ်သျှင်သီရိရဲ့ 'ဝိမုတ္တိမဂ္ဂ' မြန်မာပြန် ထပ်ထွက်လာတယ်။
(လေ့လာချင်သူတွေ ဒေါင်းဖို့ link ပေးပါ့မယ်။)
သုံးသပ်ချက်တွေအရ ကျမ်းနှစ်ကျမ်းဟာ မာတိကာစဉ်တွေကအစ တူနေတယ်လို့ဆိုတယ်။ ဝိမုတ္တိမဂ်ကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ရဲ့ မူရင်းကျမ်းအဖြစ် သုံးသပ်ကြတယ်။
အကြောင်းအရာပိုင်းမှာ တူတာတွေရှိသလို၊ ကွဲလွဲတာတွေလည်း ရှိတယ်။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်က ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀ ပြထားပေမဲ့ ဝိမုတ္တိမှာ ၃၈ ပဲပြတယ်။
'လွတ်မြောက်ခြင်းလမ်း' ဝိမုတ္တိမဂ်ဟာ အကျဉ်းချုပ်ရေးထားတဲ့စာအုပ်ပါးလေးဖြစ်ပြီး သီအိုရီထက် လက်တွေ့ကို ပိုဦးစားပေးတယ်။
'စင်ကြယ်ခြင်းလမ်း' ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကတော့ သီအိုရီပိုင်းကို စနစ်တကျ အနုစိတ်ရှင်းထားတဲ့ အဋ္ဌကထာဆန်ဆန် ကျမ်းကြီးဖြစ်တယ်။ စနစ်ကျဖို့ ပိုဦးစား‌ပေးတယ်။
ဝိမုတ္တိဟာ ကျင့်ကြံဖို့အဓိက ရေးထားတာဖြစ်လို့ လက်တွေ့ဆန်တယ်။ ပိုရိုးရှင်းတယ်။ ဝိသုဒ္ဓိက နည်းနည်းရှုပ်ထွေးတယ်လို့ ပြောကြတာတွေ ရှိတယ်။
ဒီနေရာမှာ စဉ်းစားစရာ ရှိတယ်။
ရေကူးနည်းစာအုပ် နှစ်အုပ်ရှိတယ် ဆိုပါစို့။
တအုပ်က လူတွေဘာကြောင့် ရေကူးတတ်သင့်သလဲ ရှင်းပြပြီး၊ ရေတွေကို ရေချို၊ရေငန် pH level မတူတာတွေ သရုပ်ခွဲပြတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရှိသမျှ ရေကူးနည်း ဖားကူး၊လိပ်ပြာကူး အကုန်ဝေဖန်သုံးသပ်ပြတယ်။
နောက်တအုပ်ကတော့ အဲ့ဒါတွေ မပါဘူး။ ရေထဲဆင်းတဲ့အခါ ခြေ၊လက် ဘယ်လိုလှုပ်ရမလဲ။ ဒါပဲပါတယ်။
အဲ့ဒီနှစ်အုပ် ဘယ်ဟာ ပိုအလုပ်ဖြစ်မလဲဆိုတော့ အိပ်ရာထဲထိုင်ဖတ်နေသူအတွက် နှစ်အုပ်စလုံး အလုပ်မဖြစ်ဘူး။
ရေကူးတတ်ချင်ရင် တကယ် ရေထဲဆင်းမှ ရမှာပါ။
ရေထဲရောက်တဲ့အခါ စာအုပ်ထဲကသီအိုရီတွေကို အားကိုးလို့မရတဲ့ အခြေအနေမျိုးလဲကြုံရနိုင်တယ်။
ကြုံတုန်း ဖတ်ဖူးတာလေးတစ်ခု သတိရမိတယ်။
လယ်တီဆရာတော်ကြီးဟာ သမထကျင့်ရင်း အဖြူရောင်နိမိတ်ကြီး တစ်ခုရခဲ့ဖူးတယ်။
နိမိတ်ဟာ ကျယ်ပြန့်လွန်းလို့ ငြိမ်အောင်မထိန်းနိုင်ဘူး။ လှုပ်ရှားနေဟန်တူတယ်။
"စာမှာပါတာက နိမိတ်ဟာ တည်ငြိမ်နေရမယ်လို့ဆိုတယ်။ အခုနိမိတ်က မငြိမ်ဘူး။ စာနဲ့မညီဘူး။ နိမိတ်လိမ်ကြိးဖြစ်လိမ့်မယ်"
ဆရာတော်ကြီးက အဲ့လို တွေးလိုက်တယ်။
ဒါနဲ့ နိမိတ်ကို ပြန်ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်။ ဒီတိုင်းဖျက်မရလို့ မီးခွက်တွေထွန်း၊ မျက်လုံးဆီအလင်းတွေပေးပြီး ဖျက်ခဲ့ရတယ်။
နောက်မှ မှားမှန်းသိပြီး နောင်တရတယ်။
"အဲ့တုန်းက ဆက်ကျင့်ရင် အပ္ပနာအဆင့်ရောက်မှာကွ" လို့ တပည့်တွေကိုပြောကြောင်း ရဟန္တာနှင့်ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ စာအုပ်မှာ ဖတ်ရဖူးတယ်။ အလွန်နစ်နာတယ်လို့ တွေးမိတယ်။
စာမှာဖော်ပြချက်တွေဟာ သီအိုရီအရ ပြောကြတာပါ။ တကယ့်လက်တွေ့ မြေပြင်မှာ စာအတိုင်းတသမတ်တည်း ယူလို့မရတာတွေရှိတယ်။ ချွင်းချက်တွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။
ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာတပါးက နိမိတ်ဟာ နှာသီးဖျားတဝိုက်မှာ ပေါ်ရမယ်။ တခြားနေရာပေါ်ရင် မှားတယ်။ မရှုနဲ့လို့ ပြောဖူးတယ်။
လူတယောက်ဟာ ထူးထူးခြားခြား နဖူးမှာ နိမိတ်ပေါ်လာတယ်။ နေရာလည်း ရွှေ့လို့ရတယ်လို့ ဆိုတယ်။
နိမိတ်ဟာ မီးခိုးရောင် ညိုညစ်ညစ်နဲ့ စပေါ်မယ်။ ပြီးရင် ဖြူပြီး ကြည်လင်လာမယ်။ ဒါမှမှန်တယ်လို့ ပြောကြတယ်။
ရိပ်သာတခုမှာ အမျိုးသမီး‌တဦး ရက်ကြာပေမဲ့ ဘာနိမိတ်မှမပေါ်ခဲ့ဘူး။ တရက် မျက်လုံးကို ဓါတ်မီးနဲ့ထိုးလိုက်သလို လင်းခနဲဖြစ်ပြီး နိမိတ်ပေါ်လာတယ်။
အပေါ်ကအချက်တွေအရဆို သူရဲ့နိမိတ်‌ပေါ်ပုံက စာနဲ့မညီဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူရခဲ့တဲ့နိမိတ်ဟာ ပြန်မပျောက်တော့ဘူးလို့ ရေးထားတာ ဖတ်ဖူးတယ်။
ဝိပဿနာရှုတဲ့အခါ ဉာဏ်စဉ် ၁၀ပါး၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာနည်းအရ ၁၆ ပါးရှိတယ်။
အားထုတ်သူဟာ ဖြစ်ပျက်မြင်ပြီးတဲ့အခါ၊ အဖြစ်ကိုလွှတ်ပြီး အပျက်ကိုချည်းရှုမြင်တဲ့ ဘင်္ဂဉာဏ်ရောက်ရင်၊ ဃနအတုံးအခဲတွေပြိုပြီး အမှုန်တွေပဲ မြင်တယ်လို့ဆိုတယ်။
ဘင်္ဂနောက်မှာ ဘယ၊ အာဒီနဝ၊ နိဗ္ဗိဒါ၊ မုစ္စိတုကမျတာ၊ အများကြီးကျန်သေးတော့၊ တော်တော်အားထုတ်ရအုံးမယ်လို့ ထင်ခဲ့ဖူးတယ်။
ဒီပါးမားရဲ့ မဂ်ကျပုံကိုဖတ်ကြည့်တော့ သူ့ဘေးကအရာတွေ အားလုံးပြိုကွဲပြီး အမှုန်တွေဖြစ်သွားတယ်။ နောက် သိပ်မကြာဘူး။ မဂ်ကျသွားတယ်လို့ ဆိုတယ်။
အားလုံးဟာ တရားတထိုင်ထဲမှာ ဖြစ်ပျက်သွားတာပါ။
ဘင်္ဂဉာဏ်မှာ ဃနပြိုပြီး မကြာခင်မဂ်ကျတယ်ဆိုတော့ ကြားထဲက ဉာဏ်စဉ်တွေက အဆင့်ကျော်သွားတာလား တွေးစရာဖြစ်လာတယ်။
တကယ်က ဉာဏ်စဉ်တွေပေါင်းပြီး တက်သွားတာ။
အပျက်မြင်ပြီး ကြောက်တာ။ အပြစ်မြင်တာ။ ငြီးငွေ့တာ။ ဖယ်ရှားချင်တာ၊ အားလုံးဟာ တချိန်တည်း ဖြစ်သွားကြတာ ဖြစ်မယ်။
စာမှာ သီအိုရီအရ အသေးစိတ်ထားလို့ မလိုအပ်ဘဲ အဆင့်တွေများနေတာပါ။
ထေရဝါဒမှာ ကိန်းဂဏန်းတွေကို မြှောက်တာ၊ပွားတာ အတော်လုပ်ပါတယ်။ အဋ္ဌကထာဆရာတွေက အရေအတွက်များမှ လူရှိန်မယ်။ ပိုခန့်ညားမယ်လို့ ထင်ခဲ့ဟန်တူတယ်။
တဏှာအစစ် တစ်ရာ့ရှစ် ဆိုတာမျိုးပေါ့။
တကယ်က ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာ၊ ဝိဘဝတဏှာ သုံးမျိုးထဲ ရှိတာပါ။
ဒါပေမဲ့ အာရုံခြောက်ပါးနဲ့‌မြှောက်၊ အစ္ဇျတ္တ၊ဗဟိဒ္ဓ နဲ့မြှောက်၊ ကာလသုံးပါးနဲ့ထပ်မြှောက်တဲ့အခါ ၁၀၈ ဖြစ်သွားတယ်။ ၃ မျိုးထဲမှတ်ရင် ပိုလွယ်ပေမဲ့ ၁၀၈ ဆိုတော့ မြှောက်နည်းတွေပါ လိုက်မှတ်ရတယ်။
ကျင့်စဉ်တွေမှာလည်း ဒီလိုပဲ။
ရိုးရိုးပြောရင် လူတိုင်းနားလည်နိုင်ပေမဲ့ ပညာရပ်စကားတွေသုံးပြီ သီအိုရီဆန်လွန်းတဲ့အခါ သာမန်လူတွေအတွက် အခက်အခဲဖြစ်ကုန်တယ်။
ဒီပါးမာဟာ အိန္ဒိယပြန်ရောက်တော့ အိမ်နီးနားချင်း အမျိုးသမီးတွေကို တရားပြပေးတာ အားလုံးနီးပါး သောတာပန်ဖြစ်ကုန်တယ်။
ဘာကြောင့် ဒီလောက် လွယ်ကူမြန်ဆန်ရသလဲ တွေးကြည့်တော့၊ ရှင်းရှင်းလေးပါ။
သူက စကားလုံးအခက်တွေ မသုံးဘူး။
သူကိုယ်တိုင် အဘိဓမ္မာနဲ့၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် နားမလည်တော့ သူသိတဲ့အတိုင်း ရိုးရိုးရှင်းရှင်း‌လေး သင်ပေးလိုက်လို့ တရားရကုန်တာဖြစ်မယ်။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ဟာ သီအိုရီဘက်ကို ဦးစားပေးလွန်းပြီး၊ စနစ်ကျအောင် အနုစိတ်လွန်းတော့ ဝိမုတ္တိမဂ်နဲ့ယှဉ်ရင် ပိုရှုပ်ထွေးသယောင် ဖြစ်နေတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီပါးမားဟာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်နဲ့ အဘိဉာည်တွေရပြီး အနာဂါမ်ဖြစ်သွားခဲ့တာပါ။
ဒါကြောင့် ဒီကျမ်းဟာ ကျင့်မရတဲ့ကျမ်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်တွေက ပညာနည်းလို့ လိုက်မမှီသေးတာဖြစ်လိမ့်မယ်။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ပြုစုသူ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသဟာ အဋ္ဌကထာတွေပြုစုပြီး သီဟိုဠ်ကနေ ပျောက်ကွယ်သွားတယ်။
ဇမ္ဗူဒိပ်ပြန်မယ်ပြောသွားပေမဲ့ တကယ်ပဲ အိန္ဒိယပြန်သွားသလား။ တခြားတနေရာ ရောက်သွားသလား။ ဘယ်သူမှ မသိကြဘူး။
သူဟာ အိန္ဒိယမပြန်ဘဲ မြန်မာပြည် ရောက်လာတယ်ဆိုရင် မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ပြောရမယ်။
ဒါပေမဲ့ မြန်မာပြည် ရောက်လာတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုမှု‌တွေ ရှိခဲ့တယ်။
ပိုထူးဆန်းတာက သူဟာ မဇ္ဈိမဒေသကမဟုတ်ဘဲ မြန်မာပြည်ဖွား သထုံနယ်က မထေရ်တပါးဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ပါ။
ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၁ မှာ စာတမ်းတစောင် ထွက်လာဖူးတယ်။ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကို ရှာဖွေခြင်း ဆိုတဲ့ စာတမ်းပါ။
နေနော်
၁၅.၀၄.၂၆
Ref :

Thursday, April 9, 2026

ဘဝ အဓိပ္ပါယ်


ဘဝမှာ စစ်မှန်တဲ့ ပျော်ရွှင်ခြင်း ဆိုတာဟာ တကယ်တော့ လောကအကြောင်းကို အမှန်သိခြင်းပါပဲ။ ဘဝမှာ ကျနော်တို့ဟာ မသိမှု များစွာနဲ့ နေထိုင်နေကြပါတယ်။ ဘဝ ဘာကြောင့် ဖြစ်လာလဲ မသိဘူး၊ ဘဝ အဓိပ္ပါယ်ဘာလဲ မသိဘူး၊ ဘဝဆိုတာရှိရဲ့လား ဆိုတာတောင် မသိကြပါဘူး။ အဲဒီတော့ ဘဝ အကြောင်းကို သေသေချာချာ သိသွားတဲ့အခါ မေးခွန်းထုတ်စရာ မရှိတော့တဲ့အခါ ဘဝ ဟာ ပြီးပြည့်စုံသွားတာပါပဲ။ တကယ်တော့ ဘဝ ဆိုတာဟာ မွေးခြင်းကနေ သေခြင်းကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ အချိန်အတိုင်းအတာ တခုပဲ ဖြစ်ပြီးတော့ တိကျတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ဆိုတာ ရှိမနေပါဘူး။ ဘဝဟာ ပုညာဘိသင်္ခါရ၊ အပုညာဘိ သင်္ခါရတွေကြောင့် ဖြစ်လာရတာ ဖြစ်ပြီး သစ္စာလေးပါးကို မသိခြင်းဟာ အဓိက အရင်းခံပါပဲ။ ဒါကိုပဲ အဝိဇ္ဇာလို့ ခေါ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝ တခု ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ဖြစ်လာတဲ့ ဇာတိကလဲ ဒုက္ခပါပဲ။ အိုမင်းလာရတာကလဲ ဒုက္ခပါပဲ၊ သေခြင်းဟာလဲ ဒုက္ခပါပဲ၊ မချစ်မနှစ်သက်သူနဲ့ အတူနေရခြင်းဟာလဲ ဒုက္ခပါပဲ၊ ချစ်ခင်နှစ်သက်သူနဲ့ ကွေကွင်းရခြင်းဟာ ဒုက္ခပါပဲ။ ဒါဟာပဲ ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ အနှစ်သာရ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝရဲ့ အနှစ်သာရ ဆိုတာဟာ ဒုက္ခလို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ ဒီ ဒုက္ခ ဖြစ်ကြောင်းကတော့ သမုဒယ ဆိုတဲ့ တဏှာပါ။ ဒါတွေအားလုံးဟာ မသိမှု တွေဝေမှု ကြောင်တောင်ကန်းမှု ဆိုတဲ့ မောဟ ကြောင့် ဖြစ်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝ ဆိုတဲ့နေရာမှာ ကာမ၊ ရုပ၊ အရုပ တို့ပဲ ရှိတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ လူဆိုတာကတော့ ကာမဘဝ ထဲမှာ အကြုံးဝင်ပါတယ်။ ကာမသုဂတိ ဘုံပါ။ ဘဝ ဆိုတာဟာ သစ္စာလေးပါးကို မသိသ၍ လည်ပါတ်နေရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သမုဒယ သစ္စာ တဏှာကို စွန့်ပါယ်တဲ့ နည်းကတော့ ဘဝကနေ သံသရာကနေ လွတ်မြောက်တဲ့ လမ်းပါပဲ။ ဘဝ တွေ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်နေတာကိုတော့ သံသရာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ သမုဒယ သစ္စာ ဖြစ်တဲ့ တဏှာကို ပါယ်စွန့်နိုင်ဖို့ ဆိုတာကတော့ မသိမှု၊ တွေဝေမှု၊ ကြောင်တောင်ကန်းမှု မောဟ ဆိုတဲ့ တရားကို ပါယ်စွန့်ပြီး အမှန်မြင်မှု ဦးဆောင်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်သာ ရှိပါတယ်။ တကယ်တော့ ဘဝရဲ့ အနှစ်သာရဟာ ဒုက္ခ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ကျနော်တို့ အနေနဲ့က သမုဒယကို ပါယ်စွန့်နိုင်ဖို့က အမှန်မြင်ဖို့ လိုအပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမှန်မြင်ပြီ ဆိုရင် ဓမ္မသဘောအရ သမုဒယ သစ္စာဟာ စွန့်သွားမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဘာကို အမှန်မြင်ရမလဲ ဆိုရင်တော့ ကိုယ့်ရဲ့တွေးတောမှု ကို ဖြစ်စေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဆိုတာကို စပြီး အမှန်မြင်ဖို့ လိုပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ ခန္ဓာရဲ့ သဘောကို အမှန်မြင်ဖို့ လိုပါတယ်။ တကယ်တော့ လူ့ခန္ဓာကိုယ် ဆိုတာဟာ ရုပ်နဲ့ နာမ်ရဲ့ အပေါင်းအစု ဖြစ်တယ် ဆိုတာကို ပထမဆုံး သိဖို့ လိုပါတယ်။ ရုပ်ခန္ဓာ ဆိုတဲ့ ရုပ်အပေါင်းအစုရယ်၊ နာမ်ခန္ဓာခေါ်တဲ့ နာမ်အပေါင်းအစုရယ် စုပေါင်းထားတာကိုပဲ ခန္ဓာကိုယ်လို့ သတ်မှတ်ထားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရုပ်ဆိုတာကတော့ မျက်စိနဲ့ မြင်ရတဲ့ ရုပ်အကုန်လုံးကို ခေါ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မမြင်ရတဲ့ ရုပ်တွေလဲ ရှိနေပေမယ့် (ဥပမာ လေ) ထင်ရှားတာကတော့ မျက်စိနဲ့ မြင်ရသမျှ ရုပ်လို့ ပြောတာက ထင်ရှားပါတယ်။ နာမ်ဆိုတာကတော့ ဝေဒနာ (ခံစားမှု)၊ သညာ (မှတ်သားမှု)၊ ဝိဉာဏ် (သိမှု)၊ သင်္ခါရ (စေ့ဆော်မှု) ဆိုတဲ့ အစုအပေါင်းလေးခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ ရုပ်နဲ့ နာမ်မှာ သူတို့ရဲ့ လက္ခဏာ ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ အနိစ္စဆိုတဲ့ မမြဲခြင်း၊ ဒုက္ခဆိုတဲ့ စက်ဆုပ်စရာ အသုံးမကျခြင်း၊ အနတ္တ ဆိုတဲ့ ငါသူ သတ္တဝါမဟုတ်ခြင်း၊ အသုဘ ဆိုတဲ့ မတင့်တယ်ခြင်း စတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါတွေကို အမှန်အတိုင်း မသိ တွေဝေ မိုက်မဲ ခြင်းကိုတော့ မောဟလို့ ခေါ်ပါတယ်။ တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာကတော့ အဆိုပါ မောဟအစား အမောဟ ခေါ်တဲ့ အမှန်အတိုင်း အချိန်တိုင်း သိနေခြင်း ဆိုတာ ဖြစ်ဖို့ လုပ်ဆောင်ခြင်းပါပဲ။ ဒါကြောင့် တရားအားထုတ်သူဟာ သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ခေါ်တဲ့ အင်္ဂါငါးပါးနဲ့ပြည့်စုံတဲ့ မဂ္ဂင်ကို ကြိုးစားနေရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အမှန်မြင်မှုဟာ အထပ်ထပ်အခါခါ ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါမှသာပဲ နောက်ဆုံးမှာ အနတ္တနဲ့ အနိစ္စ ဆိုတာကို အပြည့်အဝ သဘောပေါက်ပြီး လောကမှာ ရုပ်နာမ် သင်္ခါရမှာ တွယ်ငြိစရာ ဘာမှ မရှိတာကို သဘောပေါက်ပြီး သမုဒယသစ္စာ (တဏှာ)ကို ပါယ်သတ်နိုင်မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သမုဒယ သစ္စာ တဏှာကို ပါယ်သတ်ဖို့ ကို ကြိုးစားရတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကြိုးစားရတာက အနိစ္စနဲ့ အနတ္တကို မြင်အောင် သဘောပေါက်အောင် ကြိုးစားရတာပါ။ အကျိုးရလဒ်ကတော့ တဏှာ သေသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် သမုဒယ သေရသလဲ ဆိုရင်တော့ အနှစ်သာရ မရှိတဲ့အချက် (အနတ္တ) ကိုရော ဖြစ်ပြီးပျက်နေခြင်းသက်သက်သာ ဖြစ်တယ် ဆိုတဲ့အချက် (အနိစ္စ) ကိုရော သေချာစွာ သိသွားတဲ့အတွက် သင်္ခါရ တရားတွေဟာ စက်ဆုပ်စရာ အသုံးမကျတာ သက်သက်သာ ဖြစ်တယ် ဆိုတဲ့ ဒုက္ခဆိုတဲ့ အယူ အစားထိုးသွားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နဂိုကတော့ တခုခု အနှစ်သာရ ရှိမယ် ဆိုပြီး အနှစ်သာရ ကို သုခ လို့ ထင်နေခဲ့ကြတာပါ။ တရားအားထုတ်တဲ့အခါမှသာ သုခ ဆိုတဲ့ အယူ စင်ကြယ်ပြီး ဒုက္ခဆိုတဲ့ အယူ အစားထိုးသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလို ဖြစ်ပြီဆိုရင်တော့ ထူးခြားတဲ့အချက်တွေက သီလ မဂ္ဂင်တွေ လုံခြုံသွားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာတော့ သံသရာမှာ မကြုံဖူးတဲ့ ဘယ်တော့မှ အပါယ်မကျတော့ဘူး ဆိုတဲ့ လွတ်လပ်မှု ပျော်ရွှင်မှု နဲ့ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ တရားကို သဘောပေါက်မှု ဖြစ်မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဘဝရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုပါပဲ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

အရာအားလုံးသည် တရားများသာ

 စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန် ဆိုတဲ့ ပရမတ်တရားလေးပါး အကြောင်းကို ကြားဖူးကြပါလိမ့်မယ်။ လောကဆိုတာဟာ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးရင် ပျက်စီးသွားတတ်တဲ့ သဘောရှိလို့ 'လောက' လို့ ခေါ်တာပါ။ ဘာကြောင့် ဖြစ်ပျက်နေရသလဲဆိုရင်၊ လောကမှာရှိသမျှ အရာအားလုံးဟာ အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ အကျိုးတရား (သင်္ခါရတရား) တွေ ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ် ဆိုတာတွေဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်တတ်တဲ့ သင်္ခါရတရားတွေ ဖြစ်ပြီး၊ ဒီတရားတွေကိုပဲ "လောက" လို့ ခေါ်ဆိုတာပါ။


ဒီလောကရဲ့ အလွန်ကိုတော့ "လောကုတ္တရာ" လို့ ခေါ်ပြီး၊ လောကုတ္တရာ ဆိုတာကတော့ နိဗ္ဗာန်တရားပါပဲ။ နိဗ္ဗာန်ဟာ အကြောင်းတရားတွေက ပြုပြင်ဖန်တီးထားတာ မဟုတ်တဲ့အတွက် "ဝိသင်္ခါရတရား" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်း လုံးဝမရှိဘဲ၊ ပကတိ ငြိမ်းအေးတည်မြဲနေတဲ့ အရှိတရား ဖြစ်ပါတယ်။

"ကျနော်တို့၊ သူတို့" ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေဟာ တကယ်တော့ အချင်းချင်း နားလည်အောင်၊ သိလွယ်အောင် သုံးနှုန်းထားတဲ့ ပညတ်ချက် (အမည်နာမ) တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း အစစ်အမှန် ရှိနေတာကတော့ ရုပ်တရားနဲ့ နာမ်တရားတို့ရဲ့ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေမှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရုပ်တရား၏ သဘောသဘာဝ

ရုပ်ဆိုတာဟာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ တို့ရဲ့ ပြုပြင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သင်္ခါရတရားပါ။ ရုပ်မှာ ဘာကိုမှ သိတတ်တဲ့ သဘော မရှိပါဘူး။ လက်ရှိ ကိုယ်ခန္ဓာ ရုပ်ကြီးကို အနီးစပ်ဆုံး နှိုင်းယှဉ်ပြရရင် အသုဘအလောင်း (သို့မဟုတ်) သစ်ပင်တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်လို့ ရပါတယ်။ သစ်ပင်ရော၊ လူသေအလောင်းရောဟာ ရုပ်တရားတွေချည်းပါပဲ။ သစ်ပင်မှာတော့ လက်ရှိ ကျနော်တို့ ရုပ်လိုမျိုး ကံ နဲ့ စိတ် ရဲ့ ပြုပြင်မှု မပါဘဲ၊ ဥတု နဲ့ အာဟာရ ရဲ့ ပြုပြင်မှုကိုသာ ခံရတဲ့ ရုပ်မျိုး ဖြစ်နေတာပဲ ကွာပါတယ်။ ရုပ်မှာ သိတတ်တဲ့သဘော၊ ခံစားတတ်တဲ့သဘော၊ မှတ်သားတတ်တဲ့သဘော၊ စေ့ဆော်တတ်တဲ့သဘော လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ငှက်ပျောတုံးလို၊ သစ်ပင်လိုပဲ ဘာမှ မသိတတ်ဘဲ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ သဘောလေး သက်သက်သာ ရှိတာ 'ရုပ်' ပါပဲ။

တချို့က ရုပ်ကို ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတယ်လို့ ယူဆပြီး၊ "ရုပ်ဆိုတာ အကောင်အထည် မရှိတဲ့ သဘောသက်သက်လို့ မြင်မှသာ တရားနည်းလမ်းကျမယ်" လို့ ထင်မှတ်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ရုပ်မှာ အထည်မရှိတဲ့ရုပ် ရှိသလို၊ အထည်အကောင်အထည် ထင်ရှားရှိတဲ့ ရုပ်လည်း ရှိပါတယ်။ ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိတော် ရုပ်ပိုင်းမှာ အခုလို ဟောကြားထားပါတယ်။

မြင်အပ်သောရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ မမြင်အပ်သောရုပ်သည်လည်းကောင်း
ထိပါး၍ရသော ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ ထိပါး၍မရသောရုပ်သည်လည်းကောင်းလို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် မျက်စိနဲ့ မြင်ရတဲ့ရုပ်၊ ကိုယ်နဲ့ ထိတွေ့လို့ရတဲ့ရုပ် ဆိုတာတွေ ပါဝင်လာပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရုပ်မှန်သမျှကို "အထည်မရှိဘူး" လို့ တရားသေ နှလုံးသွင်းနေတာဟာ နည်းလမ်းအမှားပါ။

အဓိက သိရမှာက- ရုပ်ဆိုတာ 'အတ္တ' မဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်မှာ 'အတ္တ (ငါ၊ သူ)' မရှိဘူး ဆိုတာကို သိဖို့ကသာ အရေးအကြီးဆုံး (ပဓာန) ဖြစ်ပါတယ်။ ရုပ်ဟာ အကောင်အထည် ရှိနေလျက်နဲ့ ဘာကြောင့် "တရား" လို့ ခေါ်ရသလဲဆိုရင်၊ ရုပ်ဟာ (ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ) ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေက ပြုပြင်ပေးလို့ ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ 'သင်္ခါရတရား' ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ ဒါကြောင့် ရုပ်ဟာ အတ္တမဟုတ်၊ ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ မဟုတ်တဲ့ "တရားသက်သက်သာ" ဆိုတာ ရှင်းလင်းသွားပြီ ထင်ပါတယ်။ ရုပ်ခန္ဓာကြီး လှုပ်ရှားသွားလာနေတယ် ဆိုတာဟာလည်း ကံကြောင့်ဖြစ်စေ၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်စေ လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပေါ်နေတာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

နာမ်တရား၏ သဘောသဘာဝ

ရုပ်တရားကို ဖယ်လိုက်ရင်၊ သိသမျှ၊ ခံစားသမျှ၊ မှတ်သားသမျှ၊ စေ့ဆော်သမျှ အားလုံးဟာ 'နာမ်တရား' တွေချည်းပါပဲ။ နာမ်တရားကတော့ ပိုပြီး ရှင်းလင်းပါတယ်။ မျက်လုံးမှိတ်ပြီး သတိထားကြည့်လိုက်တာနဲ့ ခံစားရသမျှတွေဟာ တရားတွေပါ။

လိုချင်မှု (လောဘ) ဆိုတာလည်း တရားပါပဲ။

ထောင်လွှားမှု (မာန) လည်း တရားပါပဲ။

ငါ၊ သူ လို့ အထင်မှားမှု (ဒိဋ္ဌိ) ဟာလည်း တရားပါပဲ။

အပြင်းအထန် လိုချင်မှု၊ လုပ်ချင်မှု၊ စေ့ဆော်မှု အားလုံးဟာလည်း တရားတွေပါပဲ။

စေ့ဆော်မှု ဖြစ်လာတဲ့အခါ၊ မနောကံ (စိတ်နဲ့ ကြံစည်မှု) ဆိုရင် နာမ်တရား သက်သက်ပါ။ ကာယကံ (ကိုယ်ဖြင့် ပြုလုပ်မှု) နဲ့ ဝစီကံ (နှုတ်ဖြင့် ပြောဆိုမှု) တွေကျတော့ 'စိတ်' ကနေ စေ့ဆော်ပေးလို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'ရုပ်တရား' ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု (စိတ္တဇရုပ်) ပါပဲ။ ဒီနာမ်တရားတွေ အားလုံးဟာလည်း 'အတ္တ' မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်တယ် ဆိုတာဟာ လိုချင်တတ်တဲ့ သဘောရှိတဲ့ 'တဏှာ' ဆိုတဲ့ တရားသက်သက်ပါ။ သူ့ကို အတ္တ (ငါ) လို့ သတ်မှတ်လို့ မရပါဘူး။ ဒီလိုပဲ အာရုံကို သိမှုဆိုတာဟာလည်း သိတတ်တဲ့ တရားသက်သက်ပါ။ သူလည်း အတ္တ မဟုတ်ပါဘူး။ နာမ်တရား အားလုံးဟာ 'အာရုံ' နဲ့ 'ဒွါရ' ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ အကျိုးတရား၊ သင်္ခါရတရားများသာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

အဓိက ပြောချင်တဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့- ရုပ်နဲ့ နာမ်ကို ဉာဏ်နဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ဘယ်နေရာမှာမှ "အတ္တ (ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ငါ)" ဆိုတာ ရှာမတွေ့ပါဘူး။ အရင်ကတည်းကလည်း မရှိခဲ့ပါဘူး။ တရားတွေဟာ အကြောင်းတရားကြောင့် အကျိုးတရားအနေနဲ့ ဖြစ်ပေါ်နေတာ သက်သက်ပါ။ (ဒီရုပ်နာမ်တွေရဲ့ အသေးစိတ် သတ္တိတွေ၊ အကျိုးပေးပုံတွေကိုတော့ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်)။ အခု ဒီစာကို ဖတ်လိုက်လို့ အမှန်တရားကို သိမြင်သွားတဲ့ အသိဉာဏ်ဟာလည်း၊ စာဆိုတဲ့ အာရုံက ကျေးဇူးပြုလိုက်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'သင်္ခါရတရား' သက်သက်ပါပဲ။

သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ အမြဲ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေပါတယ်။ သင်္ခါရတရားတွေရော၊ ဝိသင်္ခါရတရားရော (တရားအားလုံး) ဟာ အတ္တမဟုတ်၊ အတ္တမရှိတဲ့ 'အနတ္တ' များသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမြဲပျက်စီးနေတဲ့ သင်္ခါရတရားတိုင်းဟာ စက်ဆုပ်စရာကောင်းပြီး အသုံးမကျတဲ့ 'ဒုက္ခ' သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် နားလည်ဖို့က အဓိကပါပဲ။

အရာအားလုံးဟာ တရားတွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကကြီးမှာ အကြောင်းအကျိုး ယန္တရားအဖြစ် အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေမှုသာ ရှိပြီး၊ ဒီဖြစ်ပျက်နေတဲ့ လောကရဲ့ အလွန်မှာတော့ အေးငြိမ်းချမ်းသာတဲ့၊ သုညတဓမ္မ၊ ဝိသင်္ခါရ၊ အသင်္ခတ ဖြစ်တဲ့ 'နိဗ္ဗာန်' ဆိုတာ ရှိပါတယ်။

လောက နဲ့ လောကအလွန် ဆိုတဲ့ တရားနှစ်မျိုးသာ ရှိပြီး၊ "ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အသက်ဇီဝ" ဆိုတာ အတိတ်ကလည်း မရှိခဲ့၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း မရှိ၊ အနာဂတ်မှာလည်း ဘယ်သောအခါမှ ရှိလာမည် မဟုတ်ဘူး ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို စာဖတ်သူများ ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်သွားပြီ ဆိုလျှင်ပဲ ဤစာကို ရေးသားရကျိုး နပ်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။

Thursday, April 2, 2026

လောကမှာ ဝဋ် ဆိုတာ မရှိဘူး

 မှတ်ထား လောကမှာ ဝဋ် ဆိုတာ မရှိဘူး၊

သက်ရောက်မှုနဲ့ တုံ့ပြန်မှုပဲရှိတယ်၊
တုံ့ပြန်တာ မကောင်းရင် သက်ရောက်မှု အားကြီးတယ်၊

အများကြီးကြည့်မနေနဲ့ နှစ်ပေါင်း ၆၀ ကျော် ထိုင်စောင့်နေကြတဲ့ ဝဋ်၊
မြန်မာပြည် စဖျက်တဲ့ လူယုတ်မာ နေဝင်း လည်း သက်တမ်းစေ့ နေသွားပြီးအေးအေးဆေးဆေး သေတယ်၊
ဟို အညာဝက် သန်း​ရွှေ ဆိုတဲ့​ကောင်လည်း ဒီက​နေ့ထိ စင်​ပေါ်မှာပုတီး တကုံးနဲ့၊
ခင်ညွန့်၊ မောင်​အေး လည်း အရင်အတိုင်းပဲ၊
အဆစ်တိုကောင် ကျက်သရေတုန်းလည်း ဒီ အတိုင်းလာမှာပဲ၊
ဒီ လူယုတ်မာ မှန်သမျှ ဝဋ်ကို မယုံတာ အသေအချာပါပဲ၊
ဒါကို ယုံကြည် ဇက်ထိုးပေးနေတာက ခင်များတို့၊

ဘုန်းကြီး​တွေ ပြောသမျှ ဟုတ်လှပြီထင်​နေကြတာ၊
နောက်ဘဝ ကျရင် ဘာဖြစ်မယ် ညာဖြစ်မယ်၊
ပြောစမ်းပါအုံး အရင်ဘဝက ခင်များ ဘာဖြစ်လည်း ဘာသိလည်း၊
လေတလုံး မိုးတလုံးနဲ့ ဒီဘုန်းကြီးတွေ ဗိုက်တလုံးနဲ့ လုပ်စားသွားတာချည်းပဲ၊
သူတို့လဲ ဘယ်နိဗ္ဗာန်မှ ရောက်ဘူး သိဘူးတာလည်းမဟုတ်၊ တကယ်လို့ ငရဲ နဲ့ နိဗ္ဗာန် တကယ်ရှိရင်တောင် ငရဲမှာ ဂတုံးတွေ အပြွတ်လိုက်ရောက်နေမှာ၊

ဘုရား​ပြောတာ​လောက်ရှင်းတာမရှိဘူး၊ ပစ္စုပ္ပါန် တည့်တည့်ကြည့် တည့်တည့်​နေ၊

မရှိတာကို မရှိမှန်းမသိ၊
ရှိသ​ယောင် သိသ​ယောင်​ယောင်နဲ့ ကျပ်မပြည့်တဲ့ ခေါင်းတွေ လို့ ပြောရမှာထက် ဘာမှ မရှိတဲ့ ခေါင်း​တွေလို့တင်စားချင်တယ်၊
သင်ကန်းသာဝတ် ဘာတွေပြောချင်ရာပြော နောက်ဆုံး “ဖြစ်ကြလေ သတည်း “ လို့သာဟော သာဓုကတော့ အုပ်စုလိုက် အိပ်ချင်မူးတူးနဲ့ အော်ကြမှာပဲ၊

မေတ္တာသုတ်​တွေ အန္တရာယ်ကင်း​တွေရွတ်ပြီး သဘာဝ​ဘေး လူယုတ်မာ​ဘေး နဲ့ သေလိုက်ကြတာ သောက်​သောက်လဲ၊
မရွတ်များသာ မရွတ်ရင် 😅😅😅

အမှတ် သည်းခြေ လည်းတစ်စက်မှ မရှိဘူး၊
အရှေ့ကသေပြ အနောက်ကမေ့တတ်တဲ့ လူတွေ၊
မြန်မာပြည်မှာ သနားစရာ လူဆိုလို့ အမေစုပဲရှိတယ်၊
စိတ်စေတနာကောင်းတဲ့ သူမတူတဲ့ တန်ဖိုးကြီးလွန်းတဲ့ အမျိုးသမီးကြီး၊
အနှစ်မဲ့ အကာများတဲ့ လူမျိုးကိုချစ်စိတ်နဲ့ သူ့ဘဝပေးလိုက်ရတာ မတန်ဘူး၊

အမေစု အမေစုနဲ့ တမ်းချင်း ငိုချင်းတွေသာလူကြားကောင်းအောင် လုပ်ပြကြတာ၊

တစ်​ယောက်ချင်းဘာလုပ်နိုင်တာရှိလည်း တွေးပြီး လုပ်နိုင်တာ မလုပ်ဘူး၊
သူများလုပ်တာ ထိုင်​စောင့်လိုက်၊ ကျိန်ဆဲလိုက်သာ တတ်ပြတာ၊
အ​ချောင်သမား ၉၀% ရှိတဲ့​နေရာ၊

ကိုယ်နဲ့ မဆိုင်တဲ့ သူများအ​ကြောင်း​တွေ သူများနိုင်ငံ အကြောင်းတွေ ဘူမသိကိုးမသိ ဝင်ပါလိုက်၊
ဘာကိုမှ ကိုယ့်အ​ရေးကိုယ် စိတ် ထည့် လုပ်နိုင်တဲ့ အစွမ်းလဲမရှိ၊
သတ္တိ တစ်စက်မှမရှိတဲ့ လူ​တွေ ပြည့်​နေတာ၊
ဘုန်းကြီး​ပြောတဲ့ ဝဋ်လည်မှာ မျှော်ကိုးလိုက်နဲ့ သားစဉ်​မြေးဆက် လူ မပီ​တော့ဘူး၊

လူ့ယဉ်​ကျေးမှု အရ သူများနိုင်ငံ လူကြီး လူ​ကောင်းစိတ်မျိုး​တောင်မရှိပဲ ငါးပါးသီလ သူများဆီက လိုက်တောင်းတာ လုပ်​နေ​သေးတယ်၊ ဘုန်းကြီး ၈၅ % ကအစပဲ၊

သင်ကန်းခြုံလိုက်တာနဲ့ ကာမလိင်စိတ်
ပျောက်မသွားဘူး၊ မိန်းမတွေ ကြည်ညိုလှချည်ရဲ့ဆိုပြီး ခြေဆုပ်လက်နယ် သွားပလူးနေတာ မြင်ရတာ ရွံဖို့ကောင်းတယ်၊
ဟိုကခြေဆုပ်လက်နယ်ပြန်လုပ် လိုက်လို့ အိမ်က လင်ပြန်မပြောရဲတဲ့ အဖြစ်တွေ ဘယ်လောက်ရှိနေပြီလဲ၊

အသံကအစ ခြောက်​တောက်​တောက် နံမည်ကြီး​နေတဲ့ ဘုန်းကြီးတို့ ၊
ဂတုံးမဲတို့ဆိုတာ အင်မတန် အော့နှလုံး နာစရာ​ကောင်းလှပါတယ်၊
ဒါလည်း အားရပါးရ ကြည်ညို ကုသိုလ် လိုချင်တုန်း၊ တကယ့်ကို လူဗာလ ပေါတဲ့ တိုင်းပြည်၊
မထင်နဲ့ ပညာသင်ထားတဲ့ ငတုံးတွေ ယုံရင် သူများထက် စုံလုံးကန်းတယ်၊ ခွဲစိတ်ခန်းမှာ ခွဲလို့ မရဘူး၊

ဒီကနေ့ကစ ကလေးတွေကို ဘာသာရေး ပေါကြောင်ကြောင်စိတ်တွေ မသွင်းမိစေနဲ့၊
ဘုမသိဘမသိ ဘာမှတိတိကျကျ မသိပဲ လက်အုပ်ချီ စိတ်ကို ချိုးတာမျိုး မလုပ်ခိုင်းနဲ့၊

ဟို စိတ်ကူးယဉ် ကောင်းကင်က ဟိုဘုရား ဒီဘုရား ဘယ်ဘုရားမှ မရှိဘူး၊ အားအားယားယား စောင့်​ရှောက်ဖို့​နေ​နေသာသာ တကယ်သာ ရှိနေရင်တောင် သူတို့ ဖာသာ သူတို့​ လူမြင်ခံရဲတဲ့ သူ​တွေ မဟုတ်ဘူး၊

လူယဉ်ကျေး ကိုယ်ချင်းစာစိတ်၊
တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦးလေးစားစိတ်၊
သူတစ်ပါးမထိခိုက်စေတဲ့ အပြောအဆိုအပြုအမူ အတွေး အခေါ်ကိုသာ သင်၊
အဒီ​တော့မှ ခင်များတို့​ပြော​နေတဲ့ လူဖြစ်ရကျိုး သူတို့နပ်လိမ့်မယ်၊

မြန်မာပြည် အာဏာရူးက လုပ်စားကောင်းတုန်း၊
ကြာရင် ဘာသာရူး ဘာသာကြောင်များလာလေ အခွံထူ ခေါင်းခွံချည်းပဲ များလာလို့ မြေပုံပျောက်သွားလည်း အေးတာပဲ၊
ငါလည်း စိုးရိမ် ဝမ်းမနည်းရတော့ဘူး၊

Friday, February 13, 2026

ဗုဒ္ဓခြေတော်ရာနောက်မှ လိုက်လျှောက်ခြင်း၊ တိမ်ဖြူပန်း နှင့် မဂ်လမ်း နှင့် ။ သစ်နက်ဟန့်

တရားထူးမြင်သော ဦးဘဂျမ်း

 တချို့လည်း အဲခတ်တိုးလ်ရဲ့ The Power of Now ဘာသာပြန် ‘ပစ္စုပ္ပန်မှာ အဖြေရှာ’ စာအုပ်ကို စပြီး ဖတ်နေကြလောက်ပါပြီ။ သံသယစိတ်တွေ ဝင်လာကြ၊ မေးခွန်းတွေလည်း ပေါ်လာကြလောက်ပါပြီ။ တချို့လည်း မရင်းနှီးတဲ့ စကားလုံးတွေကြောင့် ခေါင်းတွေ ခြောက်စပြုနေလောက်ပါပြီ။


အမှာစာထဲမှာ ကျွန်တော် ရေးထားသလိုပဲ ဒီစာအုပ်ကို ဖတ်ပြီး ကျွန်တော့်ဆီမှာ ပေါ်လာတဲ့ ပထမဆုံး မေးခွန်းတွေထဲက တစ်ခုက ဗုဒ္ဓဘာသာလည်း မဟုတ်၊ ဆရာလည်းမရှိဘဲ အဲခတ်တိုးလ်တစ်ယောက် တကယ် ဉာဏ်အလင်းရသွားတာ ဖြစ်နိုင်ရဲ့လား - ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ သူရသွားပုံကလည်း အာနာပါနတွေ၊ ဖြစ်ပျက်တွေ၊ ဉာဏ်စဉ်တွေ ဘာမှမပါဘဲနဲ့ဆိုတော့ ပိုစဉ်းစားစရာ ဖြစ်ရတာပေါ့။ သူ့စာတွေ ဖတ်ကြည့်၊ သူပြောတာတွေ နားထောင်ကြည့်၊ သူပြောတဲ့အတိုင်း လိုက်လုပ်ကြည့်တဲ့အခါ အဖြီးအဖြန်းတွေ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကိုယ်တွေ့သိနိုင်ပါတယ်။

အမှာစာရေးပေးတဲ့ ဆရာတော် ဦးပညိန္ဒ (စာရေးဆရာမြသန်းစံ) လည်း ကျွန်တော်ပို့ပေးတဲ့ စာမူကြမ်းကို ဖတ်ပြီး အဲဒီလို အတွေးမျိုး ဝင်လာခဲ့တယ် ဆိုတာကို အမှာစာထဲမှာ ထည့်ရေးထားပါတယ်။

တစ်နေ့က စာအုပ်လက်မှတ်ထိုးနေတုန်း ဓမ္မမိတ်ဆွေ ကိုမောင်မောင်စိုး ရောက်လာပြီး စကားပြောကြရင်း အဲဒီအကြောင်း ရောက်သွားတော့ ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း ရေးဖူးတဲ့ ဦးဘဂျမ်း ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တရားရသွားပုံကလည်း အတော်ထူးဆန်းတယ် ဆိုပြီး ပြောပြပါတယ်။ ကိုမောင်မောင်စိုးက အဲဒီအကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားလွန်းလို့ အဲဒီစာကို scan ဖတ်ပြီး pdf ဖိုင် လုပ်ထားပါတယ်။ ကျွန်တော့်ကိုလည်း share ပေးပါတယ်။ ဦးဘဂျမ်းက “သဗ္ဗေသင်္ခါရာ အနိစ္စာ” မှာ “သင်္ခါရ” တစ်လုံးကို ကောင်းကောင်း သဘောပေါက်သွားရာက ကိစ္စပြီးသွားတာပါပဲ ။ အရင်က အနိစ္စဆိုတာကို သဘောတော့ နားလည်တယ်၊ သင်္ခါရဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘာရဲ့ အနိစ္စလဲဆိုပြီး နားမလည်ဘူး ။ အဲဒါကို ကိုယ်တွေ့ကြုံပြီး နားလည်လိုက်တာနဲ့ သူ စိတ်တိုင်းကျသွားတော့တာပါပဲ ။ (တကယ်တော့ ဦးဘဂျမ်းမြင်လိုက်တာက အနိစ္စမဟုတ်ဘဲ အနတ္တလို့တောင် ကျွန်တော်ထင်မိပါတယ်။) ဦးဘဂျမ်းက အဲဒီအမြင်ကို ရသွားတဲ့အချိန်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စွန့်လွှတ်ထားသူပါ။

ဝိမုတ္တိရသ တရားတော်များထဲမှာ ဆရာတော် အာဂျန်ချားက အရှင်ကောဏ္ဍညဟာ “သဗ္ဗေသင်္ခါရာ အနိစ္စာ” မှာ “သဗ္ဗေ” တစ်လုံးကို နားလည်သွားခဲ့တော့ “အညာသိ ကောဏ္ဍည”အဖြစ် တရားကို သိမြင်သွားခဲ့တယ်လို့ ဟောထားတာလည်း ရှိပါတယ်။ အရင်က အနိစ္စကို သိချင်သိခဲ့မယ်၊ ဒါပေမဲ့ အလုံးစုံ၊ အကြွင်းမကျန်၊ သင်္ခါရတရား အားလုံးဟာ အနိစ္စပါလားလို့ သိသွားတဲ့အခါ အားကိုးစရာ၊ ဆုပ်ကိုင်စရာ၊ မှီတွယ်စရာ ဘာတစ်ခုမှ မကျန်မှန်း သဘောပေါက်သွားတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပါပဲ။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ကြည့်ရင်တော့ ဒါတွေက သမားရိုးကျ မဟုတ်တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ဒီနည်းလမ်းအတိုင်း ဉာဏ်ပွင့်လင်းမှုကို ရအောင် ရှာကြတဲ့ အခြား ဗုဒ္ဓဘာသာ လမ်းစဉ်တွေ ရှိနေပါတယ်။

အဲဒီတော့ မိမိတို့မှာ ပေါ်လာကြတဲ့ (ဒါမှမဟုတ်) အရင်ကတည်းက ရှိနေတဲ့ အလားတူ မေးခွန်းမျိုးတွေအတွက် အထောက်အပံ့ ရပါစေကြောင်း ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်းရဲ့ “တရားထူးမြင်သော ဦးဘဂျမ်း” ဆောင်းပါးကို အပိုင်း ၁-၂ ခွဲပြီး တင်ပြလိုက်ပါတယ်။

ကျော်စွာ

credit to ကိုမောင်မောင်စိုး

🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁

တရားထူးမြင်သော ဦးဘဂျမ်း (အပိုင်း - ၁)

(ရွှေဥဒေါင်း)

၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည့် ဦးဘဂျမ်းသည် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးတစ်ယောက် ဖြစ်သော်လည်း၊ သူ၏ ထူးခြင်းကို လူသိနည်းလှသည်ဖြစ်၍ သူ၏ဓမ္မမိတ်ဆွေတစ်ဦး ဖြစ်သည့် ကျွန်ုပ်က အများပြည်သူတို့ သိကြစေခြင်းငှာ မှတ်တမ်း တင်လိုက်ရပါသည်။

ကျွန်ုပ်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်လောက်က လူထုသတင်းစာ၌ အနတ္တအကြောင်းကို ခေါင်းကြီးတစ်ပုဒ် ရေးထည့်လိုက်ရာ၊ ၄င်းကို ဖတ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ် ၂ ယောက်သည် လူထုသတင်းစာတိုက် သို့ လာကြ၍၊ “ဒီဆောင်းပါးရေးတဲ့လူ ဘယ်မှာနေသလဲ။”-ဟု ဒေါ်အမာ အား မေးကြသည် ဆို၏။ ဒေါ်အမာက ကျွန်ုပ် “ဓားတန်းရပ်”၌ နေကြောင်း ပြောလိုက်ရသည်။”-ဟု ကျွန်ုပ်အား ပြောသဖြင့်၊ ကျွန်ုပ် မျှော်လျက်ရှိသော်လည်း မပေါ်လာကြချေ။ ထိုလူ ၂ ယောက်အနက် တစ်ယောက်မှာ မန္တလေးမြို့ ဆန်လှူအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးဘအုန်း ဖြစ်သည်။ -ဟု သိရသော်လည်း၊ အခြားတစ်ယောက်မှာ “မည်သူ မည်ဝါ ဖြစ်သည်။”-ဟု ဒေါ်အမာက မပြောနိုင်သဖြင့် ကျွန်ုပ်လည်း မသိရချေ။ ကျွန်ုပ်သည် ထိုစဉ်အခါက လောကုတ္တရာရေးဆိုင်ရာ ခေါင်းကြီးမျိုးကို ရေးခဲလှ၍ တစ်ခါတရံ တစ်ပုဒ်တလေမျှလောက် အစမ်းသဘောနှင့် ရေးကြည့်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် စာဖတ် ပရိသတ်က မည်ကဲ့သို့ လက်ခံကြသည်ကို သိလိုဇောနှင့် မျှော်မိခြင်းဖြစ်ရာ၊ သူတို့မရောက်လာသဖြင့် ကျွန်ုပ်လည်း ထောက်လှမ်း စုံစမ်းခြင်း မပြုတော့ပါ။ ကျွန်ုပ်၏ ဝါသနာတစ်ခုမှာ ကျွန်ုပ်၏စာများနှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ဝင်စားစွာနှင့် နားထောင်လေ့ ရှိပါသည်။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် ဦးဘအုန်းကို အနည်းငယ် သိကျွမ်း၍ ၁ကြိမ်-၂ကြိမ် တွေ့ဆုံမိကြသော်လည်း သူကလည်း မေးမြန်းခြင်း မရှိ၊ ကျွန်ုပ်ကလည်း စုံစမ်းချင်တတ်သော ဝါသနာမရှိသဖြင့် အနတ္တခေါင်းကြီးအကြောင်းမှာ အဆက်ပြတ်သွားခဲ့လေ၏။

သကျသီဟဇရပ်

၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ကျွန်ုပ်သည် လူထုတိုက်မှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက်၊ တရားရှာခြင်းမဟုတ် တရား ဝါသနာပါသော ရှင်, လူ, ရဟန်း စသည်များနှင့် အလျဉ်းသင့်သည့် အခါများ၌ ဆွေးနွေးလေ့ရှိ၏။ ထိုနှစ်ထဲတွင် သကျသီဟဘုရား အတွင်း မန္တလေး ဟိုက်ကုတ်ရုံးအုပ်စာရေးကြီး ပင်စင်စား ဦးဘညွန့် ၏ အုတ်ဇရပ်၌ သီတင်းနေ့တိုင်း တရားဓမ္မဆွေးနွေးကြသည်။-ဟု ကြားသိရသဖြင့်၊ ဒေါ်အမာ၏ဖခင် (ကျွန်ုပ်နှင့် ကျောင်းနေဖက် သူငယ်ချင်း) ဦးတင်နှင့် အတူသွားရောက်ကြသည်။ ဇရပ်သို့ မှန်မှန် လာကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ် ၈ ယောက်ခန့်အနက် အားလုံးမှာ လယ်တီဆရာတော်ဘုရား အစရှိသော နာမည်ကျော်ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်, လူပုဂ္ဂိုလ်များ၏ကျမ်းစာအုပ်များကို ဖတ်ရှုမှတ်သားထားကြသူများသာဖြစ်၍ တရားအားထုတ်ဖူးကြသည့် လက္ခဏာမရှိခြင်းကို တွေ့ရ၏။ ဤသို့ ဆိုခြင်းအားဖြင့် ‘တရားဓမ္မအကြောင်းကို စဉ်းစားကြဖူးသူများ မဟုတ်’ ဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဤခေတ်တွင် ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိသည့် ကမ္မဋ္ဌာန်းဂိုဏ်း(ရိပ်သာ)များသို့ သွားရောက် အားထုတ်ဖူးကြသည့် လက္ခဏာမရှိခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်ကို “ဟုတ်လှသည်”မထင်ဘဲ၊ ကျမ်းစာအုပ်များ ဖတ်ရှုကာ တစ်ဆင့်ကမ်း ဖောက်သည်ချခြင်းအလုပ်နှင့် မွေ့လျော်လျက်ရှိကြသည့် “တရားသမားများ”သည် မန္တလေးမြို့ပေါ်တွင် ပေါများလှပါသည်။ ဇရပ်သို့ လာကြသော ပုဂ္ဂိုလ်များအနက် ၁ ယောက်-၂ ယောက်တို့မှာ ဒီပနီ ကျမ်းစာအုပ်များကို အတော်နှံ့စပ်အောင် ဖတ်ထားကြ၍ သူတို့ချင်း ရှေ့ဆောင် ဆွေးနွေးကြသည်များကို ကျန်လူများက ကြားနာကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ကျွန်ုပ်သည် ဒီပနီကျမ်းမျိုး အသင့်အတင့် ဖတ်ရှုဖူး ပါသော်လည်း ထိုပုဂ္ဂိုလ် ၂ ဦးကဲ့သို့ စုံလင်နှံ့စပ်ခြင်း မရှိသည်နှင့် တစ်စုံတစ်ရာဝင်၍ မ’တော’ဘဲ သူတို့၏ပြောဟောခြင်းများကိုသာလျှင် ဗဟုသုတအနေဖြင့် ကြားနာလျက်ရှိပါသည်။

ဦးဘဂျမ်း

တစ်ခုသောသီတင်းနေ့၌ ဝဝတုတ်တုတ် အသားဖြူဖြူ အသက် ၅ဝ ကျော်ခန့်ရှိ လူတစ်ယောက်သည် ဇရပ်သို့ ရောက်လာ၍ ပထမ၌ ကျွန်ုပ်တို့နည်းတူ တိတ်ဆိတ်စွာ နားထောင်လျက် ရှိ၏။ ဟောပြောသူက ဟောပြော၍ အတန်ကြာလတ်သော် လူဝဝသည် “တရားဓမ္မကိစ္စတွင် စာဖတ်ရုံဖြင့်မပြီးဘဲ အားထုတ်ခြင်း၏ အရေးကြီး ခြင်းအကြောင်း”ကို ပြောလေရာ၊ အခြားလူများ နှုတ်ဆိတ်သွားကြ၍ ကျွန်ုပ်မူကား စိတ်ဝင်စားစွာနှင့် ထိုလူကို လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်က အနီးရှိလူတစ်ယောက်အား “မည်သူဖြစ်ပါ သနည်း။”ဟု မေးကြည့်ရာ၊ “ဧရာဝတီ မီးသင်္ဘောကုမ္ပဏီ(L.F.C)တွင် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်နှင့် လုပ်ခဲ့ဖူးသည့် ဦးဘဂျမ်း ဖြစ်သည်။”- ဟု ပြော၏။ ထို့နောက် ဦးဘဂျမ်းသည် တရားအားထုတ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ဝင်စားလာသည်။

ဤသို့ဖြစ်လာရခြင်းမှာ တရားအကြောင်း ဆွေးနွေးကြသော အခါမျိုးတွင် စာသမားများသည် စာထဲကအခြင်းအရာကို ပြောပြ၍၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်လျက်ရှိစဉ် ကိုယ်ထဲ၌ ဘယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ စိတ်ထဲ၌ ဘယ်ပုံ ဖြစ်သွားသည်။ ဝေဒနာ ဘယ်ပုံပေါ်၍ ဘယ်မျှလောက် အခံရခက်သည်။ သတိဘယ်ပုံ လစ်သွားသည်။”အစရှိသော အခြင်းအရာများကိုသာ ပြောကြလေသည်။ တရားသဘာဝနှင့် ပတ်သက်၍၊ “မည်သို့ဉာဏ်အမြင်မျိုး ပေါ်လာပြီး ဘယ်ကဲ့သို့ ပြောင်းပြန်သဘော မြင်လိုက်ရသည်။”-အစရှိသည်တို့ကို ပြောသံမကြားရဘဲ ဦးဘဂျမ်း၏စကား၌ “ပြောင်းပြန်”အဓိပ္ပာယ်မျိုး ပါလာသည်ထင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ အချိန်ကုန်၍ ပြန်ကြမည်” ပြုရာတွင် ကျွန်ုပ်သည် ဦးဘဂျမ်းအနီးသို့ ချဉ်းကပ်၍ အနတ္တနှင့် ပတ်သက်သည့် စကားအနည်းငယ် ပြောလိုက်ရာတွင်၊ သူက “ဪ ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်းလား။ ခင်ဗျားကို တွေ့ချင်လို့ လူထုတိုက်ကို သွားမေးပါသေးတယ်။” ဟု ပြောသဖြင့် “ဦးဘအုန်းနှင့် လာတဲ့လူ ဆိုတာ ခင်ဗျားလား။”-ဟု ကျွန်ုပ်က ပြန်မေးပြီး တစ်ခဏချင်းတွင် အတော်ရင်းနှီးသွားကြလေသည်။

ပွဲထုတ်ခြင်း

နောက်တစ်သီတင်း၌ ဦးဘဂျမ်းနှင့် ကျွန်ုပ်သည် ဇရပ်၌ တွေ့ဆုံကြပြန်၍ တရားဆွေးနွေးကြရာတွင် များစွာသော ပြဿနာတို့၌ စာဖတ်သမားများက တစ်ဖက်, ဦးဘဂျမ်းနှင့် ကျွန်ုပ်က တစ်ဖက် ဖြစ်နေကြခြင်းကို တွေ့ရ၏။ အယူအဆ သဘောကွဲလွဲတိုင်း သူနှင့် ကျွန်ုပ်ကား သဘောတူလျက် ရှိကြ၏။ နောက်ဆုံး၌ ကျွန်ုပ်သည် ဦးဘဂျမ်းကို ကျွန်ုပ်၏နေအိမ်သို့ ဖိတ်ခေါ်ဆွေးနွေးကြည့်ရာ၊ သူက ပြောခြင်းများ၌ ကျွန်ုပ်က တစ်ခွန်းတလေမျှသာ ထောက်လေ့ရှိ၏။ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကား သူသိထားသည့် တရားသဘာဝကို သူတစ်ပါးအား ပြောပြခွင့်မရသဖြင့် အလွန်ပြောဟောချင်သည်ကို ကျွန်ုပ်ရိပ်မိသဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ “အသိ”အကြောင်းကို မပြောဘဲ သူ၏ “အသိ”အကြောင်း ကိုသာ ကျွန်ုပ်က နှိုက်၍ စုံစမ်းလေသည်။ ဤအသိကား ကျွန်ုပ်သည် တရားဓမ္မနှင့်ပတ်သက်၍ ဦးဘဂျမ်းအပေါ်တွင် ကျေနပ်လျက် ရှိပါသည်။ သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်သည် သူ့အကြောင်းကို ကျွန်ုပ်သိရရုံသာမက၊ ကျွန်ုပ်၏ ဓမ္မမိတ်ဆွေ များအား သိစေလိုသည်ဖြစ်သောကြောင့် ဦးဘဂျမ်းကို ပွဲထုတ်ဖို့ စီစဉ်ပါတော့သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကျွန်ုပ်၏နေအိမ်၌ ဥပုသ်တစ်ပတ်ခြား တရားဆွေးနွေးပွဲပြုလုပ်ရန် ချိန်းဆိုပြီး မိတ်ဆွေ ၄-၅ ယောက်ကိုလည်း ကျွန်ုပ်ဖိတ်ခေါ်ထားလေသည်။

တရားတောင်းခြင်း

ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲသို့ ပုဂ္ဂိုလ် ၄-၅-၆ ယောက် ရောက်ကြသည့်အနက်၊ မန္တလေးမြို့ရှိ လက်ဝဲသမားလူငယ်များအနက်တွင် နည်းပြဆရာကြီးအဖြစ်နှင့် ထင်ရှားလျက်ရှိ၍ ယခုအခါ၌ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် လက်ထောက်ကထိကဖြစ်နေသည့် (ရဟန်းလူထွက်) ဦးဆန်းထွန်းတစ်ယောက်လည်း ပါဝင်သည်။ ဦးဆန်းထွန်း သည် “ကျွန်ုပ်အား လက်ဝဲသမားစစ်စစ်ကြီး တစ်ယောက်ဖြစ်အောင် ဆွဲဆောင်လိုသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။”-ဟု နောင်အခါ၌ ကျွန်ုပ်သိရှိရသည်။ သူသည် ရဟန်း အဖြစ်နှင့် ဗုဒ္ဓစာပေများကို အတော်ကြီးနှံ့စပ်အောင် လေ့လာသင်ကြား ထားခဲ့သူတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။”-ဟု ကျွန်ုပ်တို့ သိရ၍ စာပေ (ပါဠိတော်)နှင့် ပတ်သက်သည့်ကိစ္စများ၌ မရှင်းလင်းသည်များကို သူ့အား မေးမြန်းရန်ကြံရွယ်ချက်ဖြင့် ကျွန်ုပ်က ဖိတ်ခေါ်ခြင်း ဖြစ်လေ သည်။

ကျွန်ုပ်က မိတ်ဆွေများအား ဦးဘဂျမ်းအကြောင်းကို ပြောပြကာ မိတ်ဆက်ပေးပြီးနောက် ဦးဘဂျမ်းအား “ကိုင်း- ဦးဘဂျမ်း။ ခင်ဗျား အားထုတ်ခဲ့ပုံအကြောင်းကို အစကစပြီး လုံးစေ့ပတ်စေ့ ပြောပြစမ်းပါဗျာ။ ကျွန်တော်တို့အားလုံးက ကြားနာလိုပါတယ်” - ဟု တောင်းပန်လေရာ၊ ဦးဘဂျမ်း ပြောပြသည်များကို သူကိုယ်တိုင် ပြောပြသည့်အနေဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။

ဘာသာကို စွန့်ခြင်း

“ဂျပန်ခေတ်မှာတုန်းက ဗုံးရှောင်ကြရင်း ကျွန်တော်တို့ အိမ်သားများဟာ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ချောင်တစ်ချောင်မှာ နေကြတယ်ခင်ဗျ။ တစ်နေ့သ၌တော့ ကျွန်တော့်စိတ်ထဲမှာ အကြံတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ “ယခုလို အားနေတဲ့အခိုက်မှာ အလကား အချိန်ဖြုန်းနေမည့်အစား ဘာသာတရားကို လေ့လာလျှင် ကောင်းမယ်။ ငါဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာ တစ်ယောက် ဖြစ်တယ်ဆိုပေမယ့် ငါ့မိဘက ‘ဗုဒ္ဓဘာသာ’ဆိုလို့ ငါလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်နေလေသလား မဆိုနိုင်ဘူး။ ခရစ်ယာန် ဝမ်းထဲ ဝင်စားလျှင်လည်း ခရစ်ယာန် ဖြစ်မယ်။ မူစလင်ဝမ်းထဲ ဝင်စားလျှင်လည်း မူစလင် ဖြစ်မယ်။ ဟိန္ဒူဝမ်းထဲ ဝင်စားလျှင်လည်း ဟိန္ဒူဖြစ်မှာပဲနှင့် တူတယ်။ သည်တော့ ငါ့မှာ လှိုက်လှဲနက်နဲတဲ့ တကယ့်ယုံကြည်မှုရယ်လို့ ဘာမှရှိပုံမရဘူး။ ဒီဘာသာတွေဟာ ဘယ်ဒင်းက တကယ်မှန်ကန်တယ်လို့ ငါမသိရဘူး။ ကိုယ်တိုင် စုံစမ်းဦးမှ တော်မယ်။ စုံစမ်းတဲ့အခါမှာလည်း ငါက ဗုဒ္ဓဘာသာ တစ်ယောက်အနေနှင့် စုံစမ်းခဲ့လို့ရှိလျှင် လက်ရှိဘာသာဘက်လိုက်ပြီး မဲတင်းပေးနေမိမှာပဲ။ အမှန်ကို ရောက်နိုင်မယ် မဟုတ်ဘူး။ သည်တော့ကာ ငါသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို စွန့်ပစ်လိုက်ပြီ။ သည်ကနေ့ကစပြီး ငါ့မှာ ဘာဘာသာမှ မရှိတော့ဘူး။ လွတ်လွတ်လပ်လပ် စဉ်းစား မယ်လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်ခင်ဗျ။

နည်းတောင်းခြင်း

“ကောင်းပြီ။ ဒါဖြင့် ဘာသာကြီး ၄ မျိုးရှိတဲ့အနက် ‘ဘယ်ဘာသာကို ရှေးဦးစွာ စုံစမ်းမလဲ။’-လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးလိုက်တော့ ‘ငါ ကိုးကွယ်ခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ရှေးဦးပထမစပြီး စုံစမ်းလျှင် ကောင်းမယ်။’-လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။ ‘ဘယ်လိုစုံစမ်းမလဲ’-တဲ့။ စဉ်းစားလိုက်တော့ ကျွန်တော်က “စာပေ”ဆိုလို့ ဘာမှ မတတ်တဲ့ လူတစ်ယောက် မဟုတ်ဘူးခင်ဗျ။ အရိုင်းသက်သက်ပဲ။ ဒီတော့ ကျွန်တော်က ကျောင်းမှာရှိတဲ့ဘုန်းတော်ကြီးကို ချဉ်းကပ်ပြီး ‘အရှင်ဘုရား။ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ “အထွတ်အထိပ်”ဆိုတဲ့ မဂ်တရား, ဖိုလ်တရားကို တပည့်တော် အားထုတ်ချင်ပါတယ်။ နည်းလမ်းညွှန်ပြ တော်မူပါအရှင်ဘုရား။’-လို့ လျှောက်ထားတယ်။ သည်တော့ ဘုန်းကြီးက ‘မဂ်တရား, ဖိုလ်တရားဆိုတာ အလွန်နက်နဲခက်ခဲတယ်။ ဒကာကြီးတို့လိုလောက်နှင့် ဘယ်မှရနိုင်ပါမလဲ’-တဲ့ မိန့်တော်မူတယ်။ သည်တော့ ကျွန်တော်က ‘ရတာ-မရတာကို ထားပါဘုရား။ တပည့်တော် အားထုတ်စမ်းကြည့်ချင်ပါတယ်၊ ဟောပြတော်မူပါ။’ - လို့ လျှောက်ပြန်တယ်။ ဘုန်းကြီးက ‘သည်တရားမျိုးဟာက တော်ရုံ-တန်ရုံ ဇွဲသတ္တိမျိုးနှင့် ရနိုင်တာမဟုတ်ဘူး ဒကာကြီး။’ - လို့ အမိန့်ရှိပြန်တော့၊ ကျွန်တော်က ‘ဟောသာဟောတော်မူပါဘုရား။ အရှင်ဘုရားက “ဒီနေရာက မထနှင့် ဘယ်နှစ်ရက်ထိုင်ပြီး အားထုတ်ရမယ်”လို့ အမိန့်ပေးပါ။ တပည့်တော်က “ညောင်းညာတယ်”ဆိုပြီး ထခဲ့လို့ရှိလျှင် တပည့်တော်ကို ဓားနဲ့ခုတ်ပိုင်းလိုက်ပါ။ အရှင်ဘုရားမှာ အမှုမဖြစ်ရအောင် တပည့်တော်က စာရေးပြီး လက်မှတ်ရေးထိုး ထားခဲ့ပါ့မယ်ဘုရား။’-လို့ လျှောက်ထားပြန်တယ်ခင်ဗျ။ သည်တော့လည်း ဘုန်းကြီးက အာနာပါနလိုလို, အရဟံဂုဏ်တော်လိုလို၊ လက္ခဏာရေး ၃ ပါးလိုလိုနှင့် ‘တစ်ခုတည်း တိတိကျကျ အာရုံပြုတတ်ဖို့’ ဟောတော်မမူဘဲ ၃-၄-၅ မျိုး လျှောက်ပြီး ဟောတယ်ခင်ဗျ။”

ဆက်ရန် ...

အပိုင်း (၂) https://www.facebook.com/share/p/19Tg7AYbf9/

#lovekindnesstranquility

တရားထူးမြင်သော ဦးဘဂျမ်း (အပိုင်း - ၂)

(ရွှေဥဒေါင်း)

ဘုရားဖူးရခြင်း

“သည်တော့ ကျွန်တော် ဘာလုပ်သလဲဆိုတော့၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းပေါ်က ဆင်းလာခဲ့ပြီး လူနှင့်ဝေးပေ့ ဆိုတဲ့ ဇရပ်ကြီးတစ်ဆောင်ကိုသွား၊ ထောင့်တစ်ထောင့်မှာထိုင်၊ ဆင်းတုတော်တစ်ဆူဘက်လှည့်ပြီး စေ့စေ့ပါအောင် ဖူးတယ်ခင်ဗျ။ စိတ်ထဲကတော့အရဟံဂုဏ်တော်ကို ဆင်ခြင်ပါတယ်။ ရက်ပေါင်း အတော်ကြာလာတဲ့အခါကျတော့ ဆင်းတုတော်ကို မျက်စိမှိတ်ပြီး အာရုံပြုနေရာမှာ ဆင်းတုတော်ပုံသဏ္ဌာန် ပျောက်သွားပြီး သက်တော်ထင်ရှားရှိတဲ့ ဂေါတမဗုဒ္ဓရဲ့သဏ္ဌာန်တော် ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ နေရာဌာနကလည်း ကျွန်တော်တို့ထိုင်နေတဲ့ ဇရပ်ကြီး မဟုတ်တော့ဘဲ သစ်ပင်တွေ တော်တော်များတဲ့ တောကြီးတစ်တော ဖြစ်နေပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက သစ်ပင်ရင်းမှာ ထိုင်တော်မူလျက်ရှိရာမှာ တစ်ကိုယ်တော်တည်း မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ရသေ့အသွင်နှင့် ပုဂ္ဂိုလ် ၅ ဦး ရှိနေကြပါတယ်။ ၁ဦးက ချောင်တစ်ခုမှာ သပိတ်ကို ရေဆေးလို့၊ ၁ ဦး ၂ ဦးက တိုလီမိုလီ ဘာဟီရကိစ္စကလေးများ ဆောင်ရွက်လို့၊ ၂ ဦးကတော့ မြတ်စွာဘုရားအနီးမှာထိုင်ကာ သူတို့ချင်း စကားပြောလို့ ရှိကြပါတယ်။ သူတို့ကိစ္စ အသီးသီး ပြီးကြတဲ့အခါ ကျတော့မှ ငါးဦးစလုံးဟာ မြတ်စွာဘုရားရှေ့တော်မှာ လာပြီး ထိုင်ကြပါတယ်။ သည့်နောက် ဘုရားက တရားဟောပါတယ်။ ဟောတဲ့အသံကိုတော့ ကျွန်တော် မကြားရပါဘူး။ သို့သော် လက် ၂ ချောင်းကို ခဏခဏ ထောင်ပြခြင်းကိုတော့ မြင်ရပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရဲ့မျက်နှာတော်မှာ အမွေးတော်တွေဟာ သူတစ်ပါးနှင့်မတူဘဲ ရှေ့ပိုင်းမှနေပြီး နောက်ပိုင်းဆီသို့ တစ်ဖက်သတ် လဲလျက်ရှိခြင်းကို ကျွန်တော် ထင်ထင်ရှားရှားကြီး မြင်ရပါတယ်။”

နုပ်။ “လက် ၂ ချောင်းကို ထောင်ပြတာက ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်လို့ ထင်သလဲဗျာ။”

ဂျမ်း။ “ဓမ္မစကြာထဲမှာ ပါတယ်မဟုတ်လား။ ‘ဒွေမေ ဘိက္ခဝေ”ဆိုတဲ့ အယုတ်တရား ၂ ပါးအကြောင်းကို ဟောနေတယ် ထင်တာပဲ။”

(ကျွန်ုပ်လည်း ဤအတိုင်းပင် တွေးမိ၍ မေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်ရာ၊ အတွေးချင်း တူသဖြင့် ကျွန်ုပ် ဝမ်းသာမိသည်။)

နုပ်။ “ဒါဖြင့် ရသေ့ ၅ ဦးဆိုတာလည်း ပဉ္စဝဂ္ဂီ ၅ ဦး ဖြစ်ရမှာပေါ့နော်။”

ဂျမ်း။ “ဟုတ်မှာပေါ့ ဆရာကြီးရယ်။”

နုပ်။ ကိုင်း- ဆက်ပါဦးဗျ။”

ဂျမ်း။ “ကျွန်တော် ဇရပ်ကြီးထဲ ဝင်ထိုင်ပြီး အရဟံဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြုလိုက်တဲ့အခါတိုင်း ဒီအဖြစ်အပျက်ဟာ ပေါ်ပေါက်လာတာကို ကျွန်တော့်မျက်စိထဲမှာ အခု ဆရာကြီးတို့လူစုကို မြင်ရသလို ထင်ထင်ရှားရှား ပီပီသသကြီး မြင်ရတယ်ခင်ဗျ။ တစ်ချက်တစ်ချက်မှာ ရသေ့ကြီး ၅ ဦးထဲက တစ်ဦးဦးက ဘုရားကို မေးလျှောက်တယ်။ ဘုရားက ပြန်ဖြေတယ်ခင်ဗျ။ အသံတော်ကို မကြားရပေမယ့် မြင်ရတာကတော့ သိပ်ပြီး ထင်ရှားပါတယ်ခင်ဗျ။ ဒီလိုနှင့်ချည်း နေ့ရက်အတန်ကြာတော့ ကျွန်တော်က ဘုန်းကြီးကို လျှောက်ကြည့်တယ်ခင်ဗျ။ ဘုန်းကြီးက ‘အရဟံဂုဏ်တော် တော်လောက်ပါပြီ။ အာနာပါနအလုပ်ကို ကူးပြီး လုပ်စမ်းပါဦး’ တဲ့ ပြောတယ်။ သည်တော့ ကျွန်တော်က သူ့အမိန့်အတိုင်း အာနာပါနအလုပ်ကို လုပ်စမ်းတယ်။ နို့ပေမယ့် အာရုံကောင်းကောင်းမမိဘူး။ သမာဓိလည်း ကောင်းကောင်းမရဘူး ခင်ဗျ။ သို့သော် ကျွန်တော် ကြိုးစားပြီး လုပ်ပါတယ်။ ဒီလို လုပ်နေရင်း ကျွန်တော့်မျက်စိထဲမှာ ပါဠိလိုစာတမ်းတစ်ခု ပေါ်လာတယ်ခင်ဗျ။ ကျွန်တော်က ပါဠိလည်းမတတ်။ ကျွန်တော် တွေ့ဖူးမြင်ဖူးတဲ့ ပါဠိလည်း မဟုတ်လေတော့ အဓိပ္ပာယ်ကို ကျွန်တော် မသိရဘူး။ သို့သော် ပါဠိစကားလုံးကတော့ တိုတိုကလေးမို့ ကျွန်တော် မှတ်မိတယ်။”-ဆိုကာ သူမြင်ရသော ပါဠိလုံးတွေကို ရွတ်ဆို၍ ပြသည်။

(ကျွန်ုပ်သည် ထိုပါဠိစကားလုံးကို ယခင်က အမှတ်အသား ပြုထားသော်လည်း ယခုအချိန်တွင် မေ့ပျောက်လျက်ရှိပါသည်။)

နုပ်။ “ဒီတော့ ခင်ဗျား ဘယ့်နှယ်လုပ်သလဲဗျာ။”

ဂျမ်း။ “ကျွန်တော်က ဘုန်းကြီးဆီသွားပြီး ပါဠိစကားလုံးကို လျှောက်ကြည့်တယ်ခင်ဗျ။ ဒီတော့ ဘုန်းကြီးက ‘ဒကာကြီးရဲ့ ပါဠိစကားလုံးအဓိပ္ပာယ်ကတော့ “အလျင်က အလုပ်အတိုင်း ဆက်လုပ်ပါ”တဲ့။’ - မိန့်တော်မူတယ် ခင်ဗျ။ သည်တော့ ကျွန်တော် ပြန်လာခဲ့ပြီး စဉ်းစားတယ်။ “အလျင်ကအလုပ်” ဆိုဟာ အရဟံဂုဏ်တော် ဖြစ်ရမှာပဲ။ သည်လိုဆိုလျှင် အာနာပါနအလုပ်ကို ချထားပြီး အရဟံဂုဏ်တော်အလုပ်ကို ပြန်ကောက်လေမှပဲ။” လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်ခင်ဗျ။ နက်ဖြန်ကျတော့ ဇရပ်ကြီးသွားပြီး ရှေးနည်းအတိုင်း ကျွန်တော်ထိုင်တဲ့အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့မျက်နှာတော်ဟာ ရှေးကလို ထင်ထင်ရှားရှားကြီး မပေါ်လာတော့ဘဲ မှေးမှေးမှိန်မှိန် ဖြစ်နေတယ်ခင်ဗျ။ ဘယ်လိုပဲ ကြိုးစားကြိုးစား ဒီလိုပဲ ခပ်မှိန်မှိန် ဖြစ်နေတယ်ခင်ဗျ။ ဒီအခါမှာ ကျွန်တော် တော်တော်စိတ်ရှုပ်သွားတယ်။ ဒါနှင့် တစ်ခါ အာနာပါနအလုပ်ကို ပြန်ကောက်ပြန်တော့လည်း ဒီလိုပဲ သမာဓိ ကောင်းကောင်းမရဘူး။ ခက်ချေပြီ။ ဟိုလိုလုပ်မရ သည်လိုလုပ်မရ။ ကိုယ်ရပြီးသား ဘုရားအာရုံတောင် လက်လွတ်သွားချေပြီဆိုပြီး အများကြီး ဝမ်းနည်းသွားတယ်။

“သည်လိုနှင့် တစ်ခါ အရဟံဂုဏ်တော်ကို ထပ်ပြီး အာရုံပြုပြန်တော့ ရှေ့မှာ စာတမ်းတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ ‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ ယဒါပညာရပဿဒိ’တဲ့ ခင်ဗျ။ သည်ပါဠိတော်ကိုတော့ ကျွန်တော် အရင်ကတည်းက ရဖူးတယ်။ သို့သော် အဓိပ္ပာယ်ကိုတော့ ကောင်းကောင်းမသိဘူး ခင်ဗျ။ သို့သော် ‘သဗ္ဗေသင်္ခါရာ အနိစ္စာ’ ဆိုတာကတော့ ‘ခပ်သိမ်းသော သင်္ခါရတရားတို့သည် အမြဲမရှိ’ ဆိုတာလောက်ကိုတော့ ကျွန်တော် နားလည်တယ်။ ဒါပေမယ့် ‘သင်္ခါရဆိုတာဟာ ဘာလဲ။’-လို့ ရှင်းရှင်းကြီး နားမလည်ဘူးခင်ဗျ။ သင်္ခါရကို ရှင်းရှင်းကြီး နားမလည်ဘဲနှင့် ‘မမြဲဘူး’ဆိုနေလို့ မပြီးဘူး။ ‘ဘာမမြဲတာလဲ’ ဆိုတာကို သိထားဦးမှ ဖြစ်မှာကိုးခင်ဗျ။ သည်တော့ ကျွန်တော်က ဘုန်းကြီးကို သွားလျှောက်တယ်။ ‘သင်္ခါရဆိုတာ ဘာလဲဘုရား’လို့။ သည်တော့ ဘုန်းကြီးက ‘သင်္ခါရဆိုတာ ပုညာဘိ သင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အနညာဘိသင်္ခါရပေါ့ ဒကာကြီး’ တဲ့။ ဒီလိုဆိုတော့လည်း ကျွန်တော် နားမလည်ဘူးခင်ဗျ။ ကျွန်တော်က လက်ဆုပ်လက်ကိုင်ပြမှ နားလည်တတ်တဲ့လူကိုးခင်ဗျ။ လူ့ဘုံ, နတ်ဘုံ, ဗြဟ္မာ့ဘုံတွေ ပြောပြနေလို့ ကျွန်တော်စိတ်ထဲမှာ မထင်မြင် တတ်ဘူးခင်ဗျ။ ‘ဟောဒါ-သင်္ခါရပဲ’လို့ ကိုင်ပြစေချင်တာခင်ဗျ။ သည်တော့ဘုန်းကြီးက ‘ဒကာကြီးဟာ ပါရမီခံ နည်းတယ်’တဲ့။ သူလည်းပဲ ဘုရားဟော တရားထက်တော့ ပိုပြီး မပြောတတ်ဘူးတဲ့။ ပြောလွှတ်လိုက်ပါလေရောခင်ဗျ။”

နုပ်။ “ခင်ဗျားမေးလျှောက်ပုံ ကြိုက်တယ်ဗျ။”

ဂျမ်း။ “ကျွန်တော်က လူပြိန်း ဆရာကြီးရဲ့။ “အန္ဓ”ဆိုပါတော့ခင်ဗျ။ တိုက်ရိုက်ပြောမှ နားလည်တတ်တဲ့လူမို့ပါ။”

နုပ်။ “ကြိုက်တယ်ဗျ။ ဒီလိုလူမို့လည်း တရားတွေ့ပေ တာပဲဗျို့။ လောကမှာ နားမလည်သေးဘဲနှင့် ဖြန်းသန်းပြီး နားလည် သလို ယောင်ဝါးလုပ်နေတဲ့လူတွေက များနေတာပဲ။ ကိုင်း ဆက်ပါဦးဗျ။”

ဂျမ်း။ “နောက်တစ်နေ့ကျတော့ ဇရပ်ကြီးကို သွားပြီး ရှေးကလိုပဲ ထိုင်ပြန်ပါရောခင်ဗျ။ ထိုင်ပြီး အရဟံဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြုနေတုန်းမှာ ငှက်ကလေးတစ်ကောင် “တွီတီတီ တွီတီတီ”နှင့် မြည်တယ်ခင်ဗျ။ ဇရပ်ကြီးနားမှာရှိတဲ့ သစ်ပင်က ဖြစ်မှာပဲ။ ကျွန်တော်က သူ့ကို ဂရုမစိုက်ပါဘူး” ဆိုပြီး ကိုယ့်အာရုံနှင့် ကိုယ် နေပါမယ်ဆိုပေမယ့် တော်တော်ကြာရင်း ‘တွီတီတီ .. တွီတီတီ’ လုပ်ရင်း အသံကတော့ ဆိုးလှတဲ့အသံ မဟုတ်ပါဘူး။ သာယာပါ တယ်။ နိုပေမယ့်ကျွန်တော့်မှာ အာရုံများပြီး သူ့ဆီ ရောက်ရောက် သွားတယ် ခင်ဗျ။ တော်တော်ကလေးငြိမ်ပြီး အာရုံပြုမယ် လုပ်ပြန်ရင် သူက ‘တွီတီတီ တွီတီတီ’ လုပ်ပြန်ရင်းပဲ ခင်ဗျ။ ငြိမ်လိုက်၊ စိုက်လိုက်၊ မြည်လိုက်၊ ပျက်လိုက်။ ဒီလိုနှင့် ကျွန်တော့်မှာ တစ်နေ့လုံး ဒုက္ခ ရောက်နေတော့တာပဲ။ နောက်ဆုံးကျတော့ ကျွန်တော့်မှာ စိတ်တွေ ဘာတွေ ဆိုးလာတော့တာပေါ့ခင်ဗျ။ စိတ်ဆိုးရာကနေပြီး စိတ်ညစ် လာပြန်တော့တယ်။ “ခက်ပြီ။ ငါတော့ တစ်နေ့လုံး ဒုက္ခရောက်နေပြီ။ ဒီငှက်နှင့် ငါနှင့် ဘယ်နှယ့်လုပ်ရပါ့မလဲ။”လို့ ကြံရာမရ ဖြစ်နေတာ ပေါ့ခင်ဗျ။ ဒီလိုနှင့် တစ်နေ့လုံး အချိန်သာ ကုန်သွားတယ်။ သမာဓိ တည်ဆောက်လို့ မရဘူး။ နောက်ဆုံးကျတော့ အိမ်ပြန်လာခဲ့ရပါရော ခင်ဗျ။”

နုပ်။ “ဘာငှက်လဲဗျ။”

ဂျမ်း။ “မဆိုနိုင်ဘူး။ ကျွန်တော်က တောဗဟုသုတ နည်းသားလားခင်ဗျ။ စာကလေးနှင့် ကျီးကန်းလောက်က ပိုပြီး သိတဲ့လူ မဟုတ်ဘူးခင်ဗျ။”

နုပ်။ “ဆိုပါဦးဗျာ”

ဂျမ်း။ “နက်ဖြန်ကျတော့ ကျွန်တော် လာပြန်ရော ခင်ဗျ။ ကိုယ့်နေရာမှာ ကိုယ်ထိုင်ပြီး၊ အာရုံပြုလိုက်ကာ ရှိသေး။ ဘယ်က ရောက်လာတယ် မဆိုနိုင်ဘူး။ ငှက်ရောက်လာပြီး “တွီတီတီ... တွီတီတီ”နှင့် မြည်ပါလေရောခင်ဗျာ။”

နှပ်။ “အာရုံပြုတော့ ဘာကို အာရုံပြုသလဲခင်ဗျာ။”

ဂျမ်း။ “ကျွန်တော်လုပ်နေကျ အရဟံဂုဏ်တော်ပါပဲ ခင်ဗျာ။”

နုပ်။ “ဟုတ်ကဲ့။” ဒီတော့ ဘယ့်နှယ်လုပ်သလဲဗျာ။”

ဂျမ်း။ “ဒီငှက်နှင့် ငါ နှင့်တော့ မဖြစ်တော့ဘူး။ ‘ဒီဇရပ်မှာ မထိုင်ဘဲ ဒီပြင်တစ်နေရာက ဇရပ်တစ်ဆောင်ဆောင်မှာ သွားပြီး ထိုင်ချေ ဦးမှ တော်လေမယ်။’ - လို့ စိတ်ကူးမိတယ်။ သည်တော့လည်း ဟိုဇရပ် ရောက်လျှင် ဟိုငှက်က မြည်ဦးမှာပဲလို့ စဉ်းစားမိပြန်တယ်။

နုပ်။ “ဦးဘဂျမ်းကိုယ်၌ကလည်း လက်လျှော့ပြီး ရှောင်ထွက်မပြေးချင်တဲ့ ဇွဲက ရှိဟန်တူပါတယ်။”

ဂျမ်း။ “ဟုတ်ဟန်တူပါရဲ့ ဆရာကြီးရယ်။ ဒါနှင့် ကျွန်တော်က ဇရပ်မပြောင်းဘဲ ကိုယ့်ဇရပ်မှာ ကိုယ် ဇွတ်ပေပြီး ထိုင်တော့တာပဲခင်ဗျ။ ထိုင်နေရင်း ‘ငှက်သံဟာ နားမှာ လာတိုက်ပြီး ကျွန်တော့်ကို ဒုက္ခပေးနေခြင်း ဖြစ်တယ်’လို့ ကျွန်တော် သိလိုက် မိတယ်။ နောက်တစ်ခဏကျတော့ ‘အသံက နားမှာတိုက်တာကို ငါကလည်း ဘာမှ မတတ်နိုင်ဘူး။ သူ့ဘာသာသူ တိုက်နေတာကို ဘာဆိုင်လို့ လိုက်ပြီး ဒုက္ခဖြစ်နေရတာလဲ။’ ဆိုတဲ့ ဉာဏ်ဝင်လာပြီး၊ ‘ဟယ်-ဟုတ်သားပဲ။ သူ့ဘာသာဖြစ်နေတာကို ငါက ဘာကြောင့် လိုက်ပြီး ကြောင့်ကြစိုက်နေရသလဲ။‘ ဆိုပြီး တစ်ခါတည်း ကျွတ်ထွက်သွားလိုက်တာခင်ဗျာ။ နားတစ်ခုတည်းတွင် မကဘူး။ မျက်စိရော နှာခေါင်းရော ‘ဒွါယ ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ် ပေါ်လာပြီး တစ်ကိုယ်လုံး ပေါ့ထွက်သွားလိုက်တာခင်ဗျာ။ ‘ဖြစ်ချင်တဲ့နေရာက ဖြစ်ချင်တာဖြစ်။ ငါနှင့် ဘာမှမဆိုင်ဘူး။’- ဆိုတဲ့ ဉာဏ်အမြင်ကြောင့် ကျွတ်ကျွတ် လွတ်လွတ်ပြန်ထွက်သွားတာပဲ ဆရာကြီးရေ။ ‘သင်္ခါရဆိုတာ ဘာလဲ’ လို့ မေးနေလိုက်တာ အခုမှ သင်္ခါရကို လက်တွေ့မြင်ရတော့တာကိုး ခင်ဗျ။ ဒွါယ ၆ပေါက်တွေများ သင်္ခါရတွေ ဖြစ်နေတာကိုးခင်ဗျ။

နုပ်။ “ခုနင်က ငှက်ကကော မြည်သေးလားဗျာ။”

ဂျမ်း။ “မြည်တယ်လေ။ မြည်တုန်းပါပဲ။ မြည်စမ်းပါစေ လေ။ ကျွန်တော်နှင့် ဘာဆိုင်လို့လဲခင်ဗျ။”

နုပ်။ “အသံကော ကြားတုန်းပဲလားဗျာ။”

ဂျမ်း။ “ကြားပါတယ်ခင်ဗျ။”

နုပ်။ “နို့- အလုပ်လုပ်လို့ ဖြစ်သေးလားဗျာ။”

ဂျမ်း။ “ဘာအလုပ်လုပ်ဖို့ ရှိသေးသလဲ။ သင်္ခါရကို ကျွန်တော် သိပြီ။ သင်္ခါရ ဖြစ်နေတာကိုလည်း ကျွန်တော် သိရပြီ။ သူ့ဘာသာသူ သင်္ခါရဖြစ်နေတာကိုလည်း ကျွန်တော် သိရပြီ။ ဘာလုပ်ဖို့ လိုသေး သလဲ ခင်ဗျာ။”-ဟု ပြောလေသည်။

ဦးဘဂျမ်း၏စကားကို ကြားနာရသောလူများသည် ကျေနပ်ပုံ ရကြလေရာ၊ အကျေနပ်ဆုံး ၂ ယောက်မှာကား ကျွန်ုပ်နှင့် ကိုဆန်းထွန်းတို့ ဖြစ်ခဲ့ကြ၏။

ကိုဆန်းထွန်းကမူ အခြားလူများ ပြန်သွားကြသည့်နောက်၌ ကျွန်ုပ်အား “ဦးဘဂျမ်းက စကားပြောတတ်လို့ အဆင်ပြေအောင် စီစဉ်ပြီး ပြောခြင်းမဟုတ်ဘူးဆရာကြီး။ သွယ်သွယ်ဝိုက်ဝိုက် စကားပြော တတ်တဲ့ လူတစ်ယောက် မဟုတ်ဘူး။ သူ့အမြင် အတွေ့အတိုင်း ရိုးရိုးကြီးပြောခြင်း ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်က သူပြောတာကို သဘောကျပြီး ယုံကြည်တယ်ခင်ဗျ။”ဟု ပြောသွားလေသည်။

ထို့နောက် ကိုဆန်းထွန်းသည် ယူနီဗာဆယ်မုန့်တိုက်သို့ မန္တလေးမြို့ပေါ်မှ ဗုဒ္ဓဘာသာလူကြီး လူကောင်းများကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး ဝန်ခံကန်တော့ပွဲ (ကွန်မြူနစ်ဝါဒ စွန့်လွှတ်ပွဲ) ပြုလုပ်ရာတွင် “ဦးဘဂျမ်းနှင့် ကျွန်ုပ်တို့က ၎င်းအား ချွတ်သည့်အထဲတွင် ပါဝင် ကြသည်။”- ဟု ဖွင့်ဟဝန်ခံခြင်းကို ကျွန်ုပ်က ကြားလိုက်ရသည်။ ဦးဘဂျမ်းမူကား ဦးဆန်းထွန်း “ပွဲထုတ်”သည့် အခမ်းအနားသို့ မတက် ခဲ့ချေ။

သဘောကျသူများ

ကျွန်ုပ်၏နေအိမ်၌ တရားဆွေးနွေးပွဲများ ရပ်စဲသွားသော အခါတွင်လည်း ဦးဘဂျမ်းနှင့် ကျွန်ုပ်မှာ အလွန်ရင်းနှီးသော ဓမ္မမိတ်ဆွေများ ဖြစ်လာကြသည်။ အားလပ်သောအချိန်များတွင် ကျွန်ုပ်သည် သူ၏နေအိမ်သို့ လည်းကောင်း၊ သူသည် ကျွန်ုပ်၏နေအိမ်သို့ လည်းကောင်း လာရောက်၍ အချိန်ကြာရှည်စွာ တရားဓမ္မ ဆွေးနွေးကြသည်။ တရားအားထုတ်ခြင်းအလုပ်နှင့် ပတ်သက်၍ နာမည်ကြီး သည့် နည်းပြဆရာဆိုလျှင် ကျွန်ုပ် မဆွေးနွေးဖူးသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍ မြန်မာပြည်တွင် ခပ်ရှားရှားရှိလိမ့်မည် ထင်၏။ ကျွန်ုပ် ဆွေးနွေးခဲ့ဖူး သမျှသော ပုဂ္ဂိုလ်အပေါင်းတို့မှာ ဦးဘဂျမ်းကား အကျေနပ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာပြန်လေသည်။

ကျွန်ုပ်ထံသို့ လာရောက်၍ “တရားထူး နာကြားလိုသည်။” - ဟု ပြောကြသောပုဂ္ဂိုလ်များကို ကျွန်ုပ်သည် ဦးဘဂျမ်း၏နေအိမ်သို့ ခေါ်သွားလေ့ရှိ၏။ ထိုသူတို့အနက်တွင် မန္တလေး ဓားတန်းရပ်မှ သစ်ပွဲစား ဦးသန့်နှင့် သား မောင်သန်းတင်တို့ လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မှ ဦးအုန်းခင် (မိုးကြိုး)တို့ လည်းကောင်း ပါဝင်ကြလေသည်။ ထိုသူ ၃ ယောက်တို့ကမူ “ဦးဘဂျမ်း ပြောသည်များကို လှိုက်လှဲစွာ သဘောကျ၍ နှစ်နှစ်ကာကာ ယုံကြည်ပါကြောင်းနှင့် အားပါးတရ ဝန်ခံပြောဆိုကြလေသည်။

ဦးအုန်းခင်ကမူ ကျွန်ုပ်အား “နည်းတောင်းပါဆရာကြီး”ဟု ပြောရာ၊ ကျွန်ုပ်က “နည်းကတော့ ခင်ဗျားကြားခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ။ အားထုတ်နည်း သပ်သပ်ရယ်လို့တော့ သူ့မှာ မရှိဘူး။ အရဟံ ဂုဏ်တော်ကနေပြီး ငှက်သံကြားလို့ သူ့ဘာသာ ပေါက်သွားတာပဲ” - ဟု ပြန်ဖြေလိုက်ရပါသည်။

အကြွင်းမဲ့ယုံကြည်ခြင်း

ဤနေရာ၌ ဦးဘဂျမ်း တရားပေါက်ပုံပေါက်နည်းနှင့် ပတ်သက်၍ ကျွန်တော့်အတွေးအခေါ်များကို တင်ပြလိုပါသေးသည်။ ဦးဘဂျမ်းသည် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်ခြင်းကိုမူကား ကျွန်ုပ်၌ လုံးဝ သံသယမရှိချေ။ “သက္ကရာဇ် ၁၃၂၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်၌ အရိယပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ကွယ်လွန်ရစ်လိမ့်မည်။”-ဟူ၍ ဗုဒ္ဓက ဗျာဒိတ် ပေးခဲ့သည်ဆိုအံ့။ တစ်ဦးတစ်ယောက်သောသူက “ကျွန်ုပ်၏မိခင်သည် ဒေါ်ရွှေ မဟုတ်၊ ဖခင်လည်း ဦးအေရာ မဟုတ်။ မွေးစားသော သားမျှသာ ဖြစ်သည်။” - ဟု ယုတ္တိယုတ္တာဆင်ပြီး ပြောငြားအံ့။ ကျွန်ုပ်သည် ထိုသူ၏စကားကို ယောင်ယောင်မှားမှား ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လိမ့်မည်။ ဦးဘဂျမ်း၏ အရိယာအဖြစ်တို့ကိုမူကား လားလားမျှ ယုံမှားခြင်းရှိလိမ့်မည် မဟုတ်ချေ။ သို့ရာတွင် သူ၏ တရားပေါက်ပုံကား ဆန်းကြယ်လှသည်ဖြစ်၍ ကျွန်ုပ်၏ ထင်မြင်ချက်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြရပေဦးမည် ။

ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ဖြစ်ရမည်။

ဦးဘဂျမ်း၌ ကိုယ်တိုင်ပေါက်ရောက်ပြီးသော “နည်းပြဆရာ” ဟူ၍ မရှိခြင်းကား ထင်ရှားသည်။ သင်္ခါရကို လက်တွေ့သိလို၍ လျှောက်ထားသူအား ပုညာဘိသင်္ခါရ စသည်ဖြင့် ပြောဟောနေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မဂ်တရား, ဖိုလ်တရားတို့၏ ကျင့်စဉ်အကြောင်းကို လက်ထပ်သင်ပြနိုင်သည့် “သပ္ပုရိသဆရာ”ဟူ၍ မခေါ်နိုင်ခြင်းလည်း ထင်ရှားသည်။ စင်စစ်မှာ ဦးဘဂျမ်းသည် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးတစ်ယောက် ဖြစ်ဟန်တူ၏။ ဆင်းတုတော်ကို အာရုံပြုလျက်ရှိရာမှ ဗုဒ္ဓနှင့် ပဉ္စဝဂ္ဂီ ၅ ဦးတို့၏ သက်တော်ထင်ရှား သဏ္ဌာန်တော်များ ပေါ်လာခြင်းသည် အံ့သြလောက်သည့် အချက်တစ်ခုဖြစ်၏။ သဏ္ဌာန်ပေါ်လာရုံသာမက၊ ဗုဒ္ဓက “ဒွေး ဘိက္ခဝေ”စသည်ဖြင့် လက် ၂ ချောင်းကို ထောင်၍ ပြတော်မူနေပုံများလည်း ပါသေး၏။ ကျွန်ုပ်၏ အထင်ကား ဦးဘဂျမ်း မြင်ရသည့် သဏ္ဌာန်တော်များသည် စိတ်ကူးသက်သက်မဟုတ်။ တစ်နည်းနည်းဖြင့် အဆက်ရှိ၍ သဏ္ဌာန်တော် အစစ်အမှန်ကို ဖူးမြော်ရခြင်း ဖြစ်သည်။-ဟု ဆိုချင်ပါသည်။ ထို့ပြင် ပါဋ္ဌိစာတမ်းများ ပေါ်လာရခြင်းသည်လည်း သမ္မာဒေဝ နတ်ကောင်းနတ်မြတ်များ၏ ကူညီထောက်ပံ့ခြင်း ဖြစ်သည်။-ဟု ယူဆ၏။ ငှက်ကောင်ကလေးသည်ပင်လျှင် “တကယ့်ငှက်မှ ဟုတ်ပါလေ၏လော။”-ဟု ကျွန်ုပ် သံသယဖြစ်မိသည် ။

ဤသည်တို့မှာ ကျွန်ုပ်၏ အတွေးအခေါ်များ သက်သက်သာဖြစ်၍ ဦးဘဂျမ်း၏ တရားပေါက်ခြင်းကဲ့သို့ သေချာသည်ကား မဟုတ်ပါ။ ဦးဘဂျမ်း ကွယ်လွန်ခါနီးနှင့် ကွယ်လွန်ပြီးခါစ အချိန်များတွင် ဝတ်ဖြူစင်ကြယ်နှင့်ပုဂ္ဂိုလ်များ ဝင်ထွက်သွားလာကြ သယောင်ယောင်၊ အရပ်ထဲ၌ရှိသောသူများက “အိမ်ပတ်ဝန်းကျင် အတွင်း ဝတ်ဖြူစင်ကြယ်နှင့် လူကြီးများ လှုပ်ရှားသွားလာလျက် ရှိခြင်းကိုလည်းကောင်း မြင်ကြရသည်။”-ဟု ပြောကြရာ၊ ဤအခြင်းအရာမျိုးကိုမူ ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင်က မည်သို့မျှ မဆုံးဖြတ်ဘဲ ယုံလိုသူများ ယုံကြလျှင်လည်း အပြစ်ရှိသည် မထင်ပေ ။

ဆွေးနွေးကြခြင်း

ကျွန်ုပ်သည် ဦးဘဂျမ်းနှင့် ၁ဝ နှစ်ခန့်မျှ လက်ပွန်းတတီး ဆွေးနွေးခဲ့ရဖူးရာ၊ ဤအချိန်ကာလ အတောအတွင်း တစ်ယောက်၏ အမြင်များကို တစ်ယောက်အား အတွင်းကျကျ ပြောပြတတ်ကြလေသည်။ သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်သည် အပြောသမားတစ်ယောက်ထက် “အနှိုက်”ဘက်တွင် အားသန်သူတစ်ယောက် ဖြစ်သည့်အလျောက် ကျွန်ုပ်အကြောင်းကို သူက သိသည်ထက် သူ့အကြောင်းကို ကျွန်ုပ်က ပို၍ သိပုံရပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဦးဘဂျမ်းက ကျွန်ုပ်အား ကွန်မြူနစ်တစ်ယောက်ထင်၍ အံ့သြသည့်လက္ခဏာမျိုး ဖော်ပြသော်လည်း ကွန်မြူနစ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဤမျှလောက် နားဝေးပုံရသူ တစ်ယောက်အား ကျွန်ုပ်က ရှင်းလင်းပြောပြဖို့ ဆန္ဒမရှိသည်နှင့် ဆိတ်ဆိတ်သာ ပြုံးနေလိုက်ပါသည်။

ဆွေးနွေးလျက် ရှိကြစဉ် တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် သဘောအယူအဆ တူကြသဖြင့် ကျေနပ်လျက်ရှိစဉ် ဦးဘဂျမ်းက ပြောဖူးသည်များကို ကျွန်ုပ်က ဘာမျှပြန်မပြောဘဲ ပြုံး၍ နေခဲ့ဖူးသည်။ အကြောင်းမူကား ဦးဘဂျမ်းသည် “မာ့က်စ်ဝါဒတည်း”ဟူသော နိုင်ငံရေးသဘောတရားနှင့်ပတ်သက်၍ အလျင်း ဗဟုသုတကင်းရှင်းသူ တစ်ယောက်ဖြစ်လေရာ၊ ဤသို့သောပုဂ္ဂိုလ်မျိုးနှင့် နိုင်ငံရေးအကြောင်း ဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် အကျိုးလည်း မရှိ၊ အရသာလည်း မရှိ။-ဟု ကျွန်ုပ် သိပြီးဖြစ်ပါသောကြောင့်တည်း။ ဦးဘဂျမ်းသည် ကွယ်လွန်သည့် တိုင်အောင် ကျွန်ုပ်အား “ကွန်မြူနစ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။”-ဟူသော အစွဲအမှတ် အထင်အမြင်မပျောက်ဘဲ သွားရှာပေရာ၊ ဤအထင် ပျောက်အောင် ရှင်းပြခြင်းအားဖြင့် အကြောင်းမထူးသည့်အဖြစ်ကို ကျွန်ုပ်သိသောကြောင့် “ထင်ချင်ရာ ထင်စေ”ဆိုသော အနေမျိုးဖြင့် ကျွန်ုပ်အောင့်ခံလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါသတည်း။

ရွှေဥဒေါင်း

#lovekindnesstranquility