Money, happiness and eternal life - Greed | DW Documentary

 Money, happiness and eternal life - Greed (1/2)Part 1

Money, happiness and eternal life - Greed (2/2)Part 2

မကောင်းမှုဆိုတာ စနစ်ခိုင်းတာကိုပဲ မျက်စိမှိတ်လုပ်တတ်တဲ့ သာမန်လူတွေကနေ စနစ်တကျ ကျူးလွန်

 မကောင်းမှုဆိုတာ ရာဇဝတ်ကောင်တွေကပဲ လုပ်တာမဟုတ်ဘူး စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု (Critical Thinking) မရှိဘဲ စနစ်ခိုင်းတာကိုပဲ မျက်စိမှိတ်လုပ်တတ်တဲ့ သာမန်လူတွေကနေ စနစ်တကျ ကျူးလွန်ကြတာဖြစ်တယ် ဆိုတဲ့စကားဟာ Hannah Arendt ရဲ့ သီအိုရီတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်။ ဂျေရုဆလင်မြို့။
ဒီနေ့ဟာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် အဆိုးရွားဆုံးသော ရာဇဝတ်မှုကြီးတစ်ခုကို စီရင်ဆုံးဖြတ်မယ့် နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာကျော် နာဇီစစ်ရာဇဝတ်ကောင် အဒေါ့ဖ် အိုက်ခ်မန်း (Adolf Eichmann) ကို တရားစွဲဆိုတဲ့နေ့ ဖြစ်တာကြောင့် ဂျေရုဆလင်ခရိုင်တရားရုံး ခန်းမကြီးထဲမှာ လူတွေ ကြိတ်ကြိတ်တိုး စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။ ကမ္ဘာ့အရပ်ရပ်က သတင်းမီဒီယာတွေ၊ ဂျာနယ်လစ်တွေ၊ စာရေးဆရာတွေ အကုန်ရောက်ရှိနေကြပြီး လေထုတစ်ခုလုံးဟာ တင်းမာမှုတွေ၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပါတယ်။

လူတွေအားလုံး ဒီနေရာကို ရောက်လာကြတဲ့ အကြောင်းရင်းက တစ်ခုတည်းပါ။ အဲဒါကတော့ "မိစ္ဆာ" (The Monster) တစ်ကောင်ကို မျက်ဝါးထင်ထင် တွေ့မြင်ရတော့မယ် ဆိုတဲ့ စိတ်ဆန္ဒပါပဲ။ ဂျူးလူမျိုးပေါင်း ၆ သန်းကျော်ကို သတ်ဖြတ်ဖို့ "အပြီးသတ် ဖြေရှင်းနည်း" (Final Solution) ကို စနစ်တကျ စီစဉ်ခဲ့တဲ့၊ သမိုင်းမှာ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု အရှိဆုံးလို့ နာမည်ကြီးတဲ့ လူဆိုးကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ မျက်နှာကို မြင်ရဖို့ အားလုံးက အာရုံစိုက်နေကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ စိတ်ကူးထဲမှာ အိုက်ခ်မန်းဆိုတာ မျက်လုံးထဲမှာ အမုန်းမီးတောက်နေမယ့်သူ၊ ရက်စက်တဲ့ အငွေ့အသက်တွေ ထွက်နေမယ့်သူ၊ နာဇီယူနီဖောင်းဝတ်ထားတဲ့ မောက်မာတဲ့ မကောင်းဆိုးဝါးပုံစံ ပေါက်နေမယ့်သူလို့ ထင်မှတ်ထားကြတာပါ။ လူသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီလောက်ကြီးမားတဲ့ ရက်စက်မှုကို ကျူးလွန်နိုင်တယ်ဆိုရင် ဒီလူဟာ ပုံမှန်လူ ဖြစ်နိုင်စရာ အကြောင်းမရှိဘူးလို့ အားလုံးက ယူဆထားကြပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်း မှန်ကာထားတဲ့ သံတိုင်ကြား (Glass Booth) ကနေ တရားခံ ထွက်လာတာကို မြင်လိုက်ရတဲ့ အခိုက်အတန့်မှာတော့ ခန်းမကြီးတစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ပြီး အံ့အားသင့်သွားကြပါတယ်။ သူတို့ မြင်လိုက်ရတာက သွေးဆာနေတဲ့ မိစ္ဆာကြီးတစ်ကောင် မဟုတ်ပါဘူး။ ပိန်ပိန်ပါးပါး၊ မျက်မှန်ထူထူ၊ ဆံပင်ပါးပါးနဲ့ ပျင်းစရာကောင်းတဲ့ ရုံးဝန်ထမ်း အဘိုးကြီး (Bureaucrat) တစ်ယောက်ကိုသာ တွေ့လိုက်ရလို့ပါပဲ။ သူ့ပုံစံက ကမ္ဘာကြီးကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တဲ့ ရာဇဝတ်ကောင်တစ်ယောက်နဲ့ လုံးဝမတူဘဲ၊ စာတိုက်ကောင်တာမှာ ထိုင်နေကျ သာမန် စာတိုက်ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်၊ ဒါမှမဟုတ် အခွန်ရုံးက စာရေးအဘိုးကြီးတစ်ယောက်နဲ့ ဘာမှမခြားနားပါဘူး။ အားလုံးရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ တက်တက်စင် လွဲသွားခဲ့ပါပြီ။

သူ့ဆီကနေ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားတွေ၊ လူမျိုးရေးမုန်းတီးမှုတွေ၊ နောင်တရခြင်း သို့မဟုတ် စိန်ခေါ်ခြင်းတွေ ထွက်လာမယ်လို့ မျှော်လင့်ထားပေမဲ့၊ သူက အဲဒီလို လုံးဝမပြောပါဘူး။ သူ့ကို စစ်ဆေးမေးမြန်းတဲ့အခါ သူပြန်ဖြေတာတွေက စိတ်ပျက်စရာကောင်းလောက်အောင် အေးစက်နေပါတယ်။ ရုံးသုံးစကား (Officialese) တွေ၊ ဥပဒေပုဒ်မတွေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေ (Administrative Problems) အကြောင်းကိုပဲ အေးအေးဆေးဆေး၊ ခံစားချက်မပါဘဲ ရှင်းပြနေပါတယ်။ သူ့အပြောအဆိုတွေက ဘယ်လောက်တောင် ရိုးရှင်းပြီး အေးစက်နေသလဲဆိုရင် နားထောင်နေတဲ့သူတွေတောင် ကြက်သီးထသွားစေပါတယ်။ လူသန်းပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ကိစ္စကို သူက ကုန်ပစ္စည်းပို့ဆောင်ရေး (Logistics) ပြဿနာတစ်ခုလိုပဲ သဘောထားပြီး ပြောဆိုနေလို့ပါပဲ။ သူက "သတ်ဖြတ်ခြင်း" (Killing) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ရှောင်ပြီး "ရွှေ့ပြောင်းခြင်း" (Evacuation)၊ "စီမံဆောင်ရွက်ခြင်း" (Processing) ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကိုပဲ တွင်တွင်သုံးနေခဲ့ပါတယ်။

သူ့ရဲ့ ထွက်ဆိုချက်က ရိုးရှင်းပြတ်သားပြီး ကျောချမ်းစရာ ကောင်းပါတယ်။
"ကျွန်တော်က ဂျူးတွေကို မုန်းတီးတဲ့စိတ်၊ လူသတ်ချင်စိတ် မရှိပါဘူး။ ကျွန်တော့်လက်နဲ့ ဘယ်သူ့ကိုမှ မသတ်ခဲ့ပါဘူး။ ကျွန်တော်က အထက်ကပေးတဲ့ အမိန့်အတိုင်း တာဝန်ကျေအောင် ထမ်းဆောင်ရတဲ့၊ ဥပဒေကို လိုက်နာတဲ့ နိုင်ငံသားကောင်း ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် (Law-abiding citizen) သက်သက်ပါပဲ" တဲ့။
တရားသူကြီးတွေက သူ့ကို "မင်းပို့လိုက်တဲ့ ရထားတွေပေါ်က လူတွေ ဘယ်ရောက်သွားလဲ မင်းမသိဘူးလား" လို့ မေးတဲ့အခါ သူက "သိပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒါ ကျွန်တော့်အပိုင်း မဟုတ်တော့ဘူး။ ကျွန်တော့်တာဝန်က ရထားအချိန်မှန် ထွက်ဖို့နဲ့ လူအပြည့်ပါဖို့ပဲ။ ရထားဆိုက်သွားတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်လာတဲ့ကိစ္စက တခြားဌာနရဲ့ တာဝန်ပါ" လို့ ဖြေပါတယ်။ သူက သူ့ကိုယ်သူ အပြစ်ရှိတယ်လို့ မခံစားရပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူ့အမြင်မှာ သူဟာ ဥပဒေကို ချိုးဖောက်သူ မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုအချိန်က တည်ဆဲဥပဒေ (နာဇီအမိန့်) ကို တိတိကျကျ လိုက်နာသူ၊ အလုပ်ကြိုးစားသူ တစ်ယောက်သာ ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။

ဒီမြင်ကွင်းကို ကြည့်နေတဲ့ လူအုပ်ကြီးမှာ မေးခွန်းကြီးတစ်ခု ပေါ်လာပါတယ်။ "ဒီလောက် ရိုးအီပြီး သာမန်ဆန်လွန်းတဲ့ လူတစ်ယောက်က ဒီလောက်ကြီးမားတဲ့ ရက်စက်မှုကို ဘယ်လိုလုပ် ကျူးလွန်နိုင်မှာလဲ။ သူက ဟန်ဆောင်နေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ငါတို့ကပဲ မကောင်းမှုရဲ့ သဘောသဘာဝကို နားမလည်ခဲ့တာလား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ ဒီအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေတဲ့ ဂျာမန်ဒဿနပညာရှင် ဟန်နာ အာရင့်ဒ် (Hannah Arendt) ကတော့ ဒီမြင်ကွင်းကနေတဆင့် ကမ္ဘာကို ကိုင်လှုပ်မယ့် အယူအဆတစ်ခုကို စတင် သတိပြုမိလိုက်ပါတော့တယ်။

ဂျေရုဆလင် တရားခွင်မှာ လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ စစ်ဆေးမေးမြန်းမှုတွေကို စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီးနောက်မှာတော့ ဒဿနပညာရှင် ဟန်နာ အာရင့်ဒ် (Hannah Arendt) ဟာ ကမ္ဘာ့ဉာဏလောကကို လှုပ်ခတ်သွားစေမယ့် ကောက်ချက်တစ်ခုကို ချလိုက်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "The Banality of Evil" (သာမည မကောင်းမှု) ဆိုတဲ့ အယူအဆပါပဲ။

ဟန်နာရဲ့ အဆိုအရ
ကမ္ဘာပေါ်မှာ အကြီးမားဆုံးသော မကောင်းမှု ဒုစရိုက်တွေကို ကျူးလွန်ကြသူတွေဟာ ရုပ်ရှင်တွေထဲကလို၊ ဝတ္ထုတွေထဲကလို "ဗီလိန်" (Villains) တွေ မဟုတ်ကြပါဘူးတဲ့။ သူတို့ဟာ ကိုယ်ကျိုးအတွက် ယုတ်မာတဲ့နည်းနဲ့ ကြံစည်တဲ့ ရှိတ်စပီးယားပြဇာတ်ထဲက Iago (အိုသယ်လိုပြဇာတ်ထဲက လူယုတ်မာ) လို လူမျိုးတွေ၊ အာဏာမက်မောလွန်းလို့ ရူးသွပ်သွားတဲ့ Macbeth လို လူမျိုးတွေ မဟုတ်ကြပါဘူး။ အိုက်ခ်မန်းလို လူမျိုးတွေက အဲဒီလောက် "နက်ရှိုင်းမှု" (Depth) မရှိပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ မကောင်းမှုက Shallow ဆန်လွန်းပြီး သာမညဆန်လွန်းတာကသာ ပိုပြီး ကြောက်စရာကောင်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အိုက်ခ်မန်းဟာ မကောင်းဆိုးဝါး မဟုတ်ဘူး။ သူဟာ မစဉ်းစားသူ (Thoughtless) သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ မစဉ်းစားသူဆိုတာ ဉာဏ်ရည်နိမ့်ပါးတာ၊ တုံးအတာ (Stupidity) ကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အိုက်ခ်မန်းက ဉာဏ်ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့မှာ ကိုယ်ပိုင် တွေးခေါ်မြော်မြင်နိုင်စွမ်း (Critical Thinking) နဲ့ သူတစ်ပါးနေရာကနေ ဝင်ရောက်ခံစားကြည့်နိုင်စွမ်း (Empathy) မရှိတော့တာပါ။ သူ့ခေါင်းထဲမှာ ရှိတာက ရထားအစီးရေ ဘယ်လောက်ထွက်မယ်၊ လူဘယ်နှယောက် ဆံ့မယ်၊ ကုန်ကျစရိတ် ဘယ်လောက်သက်သာအောင် လုပ်မလဲ၊ ဘယ်အချိန်အရောက် ပို့ရမယ် ဆိုတဲ့ Logistics ပြဿနာဖြေရှင်းနည်း သက်သက်ပဲ ရှိပါတယ်။ အဲဒီရထားပေါ်ပါသွားတဲ့ သူတွေ ဘယ်ရောက်သွားမလဲ၊ ဓာတ်ငွေ့ခန်းထဲမှာ ဘယ်လို သေဆုံးရမလဲ၊ ကလေးတွေ မိဘတွေ ကွဲကွာသွားရင် ဘယ်လိုနေမလဲ ဆိုတဲ့ "ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်" (Moral Consequence) ကို သူ တွေးမနေတော့ပါဘူး။ သူက စနစ်ကြီးတစ်ခု လည်ပတ်ဖို့အတွက် သူ့တာဝန်သူကျေအောင် လုပ်ပေးရတဲ့ စက်ယန္တရားထဲက ဂီယာတစ်ခုအဖြစ်ပဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ခံယူထားလိုက်တာပါ။

သူ့အနေနဲ့ သူ့ရဲ့ လုပ်ရပ်ကို လူသတ်မှုလို့ မမြင်ဘဲ စီမံခန့်ခွဲမှု ပြဿနာတစ်ခု (Administrative Problem) အနေနဲ့ပဲ မြင်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ စကားလုံးတွေကိုလည်း လှည့်စားပြီး သုံးစွဲကြပါသေးတယ်။ သတ်ဖြတ်ခြင်းလို့ မသုံးဘဲ အပြီးသတ် ဖြေရှင်းခြင်း (Final Solution)၊ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း (Evacuation) စတဲ့ ရုံးသုံးဝေါဟာရတွေနဲ့ ဖုံးကွယ်ထားတဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့ အရှိတရား (Reality) က ပျောက်ဆုံးနေတတ်ပါတယ်။ ဒီရုံးသုံးစကားလုံးတွေက သူတို့ရဲ့ သိစိတ်ကို ဓားစာခံ မဖြစ်ရအောင် အကာအကွယ် ပေးထားသလို ဖြစ်နေပါတယ်။

ဒါဟာ အင်မတန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အချက်ပါပဲ။ လူတစ်ယောက်ဟာ လူဆိုးလူမိုက် ဖြစ်စရာ မလိုဘူး။ ရူးသွပ်နေစရာ မလိုဘူး။ စနစ်တစ်ခုက ခိုင်းတာကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားမှု မရှိဘဲ ဒါ ငါ့အလုပ်ပဲဆိုပြီး လုပ်နေရုံနဲ့တင် ကမ္ဘာကြီးကို ပျက်စီးသွားအောင် လုပ်နိုင်စွမ်း ရှိနေတယ် ဆိုတာပါပဲ။
အိုက်ခ်မန်းက တရားခွင်မှာ သူ့ကိုယ်သူ ခုခံပြောဆိုပါတယ်။ ကျွန်တော် အမိန့်နာခံခဲ့တာပါ။ အမိန့်နာခံတာဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ အရည်အချင်း (Virtue) တစ်ခု မဟုတ်ဘူးလားတဲ့။

ဟန်နာ အာရင့်ဒ်က ဒီအချက်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြန်ချေပပါတယ်။ နိုင်ငံရေးနဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေမှာ ကလေးကစားစရာ စကားဖြစ်တဲ့ အမိန့်နာခံခြင်း (Obedience) ဆိုတာ မရှိဘူး။ အဲဒါကို ပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်း (Support) လို့ ခေါ်တယ်တဲ့။ စနစ်ဆိုးတစ်ခုကို မဆန့်ကျင်ဘဲ၊ မငြင်းဆန်ဘဲ မျက်စိမှိတ်ပြီး အမိန့်နာခံနေခြင်းဟာ အဲဒီစနစ်ဆိုး သက်ဆိုးရှည်အောင် ကိုယ်တိုင် ထောက်တိုင်တစ်ခုအနေနဲ့ ပံ့ပိုးပေးနေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ မင်းသာ မလုပ်ရင် ဒီစနစ်ကြီး လည်ပတ်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဟန်နာက ထောက်ပြပါတယ်။ လူသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ မင်းမှာ ငြင်းဆန်ခွင့် (Choice) အမြဲရှိတယ်။ မင်းက မငြင်းဆန်ဘဲ လိုက်လုပ်ခဲ့မှတော့ မင်းက ဂီယာမဟုတ်ဘူး၊ လူသတ်သမားပဲ လို့ ဟန်နာက ပြတ်ပြတ်သားသား ဆိုပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ရှိ ပတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း ဒီလို သာမည မကောင်းမှု တွေကို နေ့စဉ် မြင်တွေ့နေရနိုင်ပါတယ်။
ရုံးခန်းတွေထဲမှာ စာရွက်စာတမ်း တစ်ရွက်အတွက် ပြည်သူကို ဒုက္ခပေးနေတဲ့ ရုံးဝန်ထမ်းတွေ၊ ဥပဒေအရမို့လို့ပါဆိုပြီး မတရားတာကို သိသိကြီးနဲ့ မျက်စိမှိတ်လုပ်နေတဲ့သူတွေ၊ သူများတွေ ဝိုင်းဆဲလို့ ရောယောင်ပြီး လိုက်ဆဲနေတဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာ သုံးစွဲသူတွေ သူတို့အားလုံးဟာ မွေးရာပါ လူဆိုးကြီးတွေ မဟုတ်ကြပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ အိမ်မှာဆိုရင် သားကောင်းသမီးမွန်၊ ဖခင်ကောင်း မိခင်ကောင်းတွေ၊ အိမ်နီးနားချင်းကောင်းတွေ ဖြစ်ချင် ဖြစ်နေကြမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဟာ အလုပ်ခွင်ရောက်တဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် စနစ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သွားတဲ့အခါမှာ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု (Thinking) ကို ခလုတ်ပိတ်ထားလိုက်ပြီး၊ စနစ်က ပေးတဲ့ အမိန့် သို့မဟုတ် ရေစီးကြောင်း အတိုင်း စက်ရုပ်တွေလို မျောပါနေကြသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသမိုင်းဖြစ်ရပ်က ပေးတဲ့ အကြီးမားဆုံး သင်ခန်းစာကတော့
မကောင်းမှု (Evil) ဆိုတာ အစွယ်ငေါငေါနဲ့ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ လာတာမဟုတ်ပါဘူး။ ယူနီဖောင်း သပ်သပ်ရပ်ရပ်နဲ့ အဲကွန်းတပ် ရုံးခန်းအေးအေးလေးထဲကနေ၊ ဒါမှမဟုတ် သာမန်လူတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝထဲကနေ ငါ့အလုပ် ငါလုပ်တာပဲလေ သူများတွေလည်း လုပ်နေတာပဲလေ ဆိုတဲ့ ပျင်းစရာကောင်းပြီး ရိုးရှင်းတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ လာတတ်တယ်ဆိုတာပါပဲ။
ဒါကြောင့် လူသားဆန်မှုဆိုတာ စိတ်ကောင်းရှိရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ စဉ်းစားတွေးခေါ်ရဲတဲ့ သတ္တိ (The courage to think) ပါ ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ စနစ်က ဘာပဲခိုင်းခိုင်း၊ အများက ဘာပဲပြောပြော ဒါဟာ မှန်ကန်ရဲ့လား ဒါဟာ တရားမျှတမှု ရှိရဲ့လားလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေးခွန်းထုတ်နိုင်မှသာလျှင်၊ ကိုယ်ပိုင် ဉာဏ်နဲ့ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်မှသာလျှင် ကျွန်တော်တို့ဟာ အိုက်ခ်မန်းလို စက်ရုပ်လူသားတွေ ဖြစ်သွားမယ့် ဘေးကနေ ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

🇩🇪 ဂျာမနီရဲ့ တိတ်တဆိတ် မဟာဗျူဟာ

 ကျွန်တော်တို့ ထင်မှတ်နေကြသလို ဂျာမနီရဲ့ Immigration ပြဿနာဟာ Social Policy အဆင့် မဟုတ်တော့ပါဘူး။

လူအများစုအတွက်တော့ ဂျာမနီရဲ့ Immigration ဆိုတာ အလုပ်အကိုင်၊ သက်သာရေး၊ လူမှုရေး ပြဿနာတစ်ခုလို့ပဲ မြင်ကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့်…

Think Tanks တွေ မြင်နေတာကတော့ အဲဒီလို မဟုတ်တော့ပါဘူး။

Immigration ကို National Security Asset အဖြစ် ပြောင်းမြင်နေကြပါပြီ။

 Think Tanks တွေ ဘာတွေစဉ်းစားနေလဲ?

SWP, ECFR, Bertelsmann Stiftung, DGAP လို
ဂျာမနီရဲ့ Think Tanks ကြီးတွေက “စစ်” ဆိုတာကို Guns & bombs ပဲဆိုပြီး မမြင်ပါဘူး။

သူတို့ ပြောတဲ့ “စစ်” ဆိုတာက
• Cyber attack
• Energy crisis
• Infrastructure failure
• Supply chain collapse
• Demographic death စတဲ့အရာတွေကို အဓိက ထည့်သွင်းစဉ်းစားတာပါ။

အခု ဂျာမနီရဲ့ အကြီးဆုံး ပြဿနာက လူငယ်တွေနည်းပြီး အသက်ကြီးသူတွေ များနေတာပါ။

 အဲလို လူငယ်တွေမရှိတဲ့နိုင်ငံ ဆိုတာ စစ်မဖြစ်ပဲနဲ့ စစ်ရှုံးနေခြင်းပါပဲ။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ
• Workforce မရှိ
• Engineers မရှိ
• Nurses မရှိ
• Technicians မရှိ
• Public service မလုံလောက်ဆိုရင်…

စစ်မဖြစ်ခင်ကတည်းက Collapse (စစ်ရှုံး/နိုင်ငံပြိုလဲ) ဖြစ်နေပြီးသားပါပဲ။

ဒါကြောင့်လည်း Think Tanks တွေရဲ့ Logic က “You cannot defend a country that no longer has people to run it.” လို့ ပြောတာပါ။

 Immigration ကို Think Tanks တွေဘယ်လို ပြန်သတ်မှတ်သလဲ?

ဒါကြောင့်လည်း အရင်က Immigration ဆိုတာ

 burden
 social cost
 political problem ဆိုပြီး သတ်မှတ်ကျပေမယ့်

Think Tanks ဖက်မှာတော့

 workforce stabilizer
 tax system saver
 infrastructure support
 crisis-time manpower
 population replacement အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါပြီ။

Immigrants တွေဟာ Germany ရဲ့ survival strategy ဖြစ်ကို ဖြစ်နေပါပြီ။

 Welfare State → Resilience State

ဂျာမနီမှာ အခု မေးခွန်းတွေမေးနေတာက

“ဘယ်လို လူတွေကို ကာကွယ်မလဲ” မဟုတ်တော့ဘဲ
“ဘယ်လို နိုင်ငံကို မပျက်အောင် နေမလဲ” ဖြစ်လာပါပြီ။

Resilience State ဆိုတာက
• crisis လာရင် အံတု
• war လာရင် မပျက်
• people context မလဲ
• system မပြိုတဲ့ နိုင်ငံတည်ဆောက်ပုံမျိုးပါ။

State survival tool အဖြစ် political strategy ကျကျ လက်ခံရမယ့် အခြေအနေ ဖြစ်ကို ဖြစ်လာနေပါပြီ။

#amanfromburma #knowledgesharing #ဂျာမနီ #fblifestyle #deals 

ရေဆုံး မြေဆုံး အမဲလိုက် ခံရသော နာဇီ ခေါင်း ‌ဆောင် များ ****************** (၅)

 ရေဆုံး မြေဆုံး အမဲလိုက် ခံရသော နာဇီ ခေါင်း

‌ဆောင် များ

******************

(၅)

(KILLING THE SS)

BILL O'REILLY

ယခု အခါတွင်တော့ အမှားအတွက် ပထမဆုံး ပေးဆပ်လိုက်ရသူက ၎င်း၏ သက်တော်စောင့် ကီယာမိုင်ယာ ပင် ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ ကင်းတပ်က ၎င်းအား ထပ်၍ စစ်ဆေး မေးမြန်းစရာ ရှိသည် ဆိုကာ ထိမ်းသိမ်းလိုက်သည်။

သို့သော် ထိုသို့ စစ်ဆေးစရာ ရှိ၍ ထိန်းသိမ်းခံလိုက်ရသည်ကို ဟင်းမလားသည် ရိပ်စားမိခြင်း မရှိဘဲ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်ကို ကျော်ဖြတ်သွားနိုင်ပြီဟု မှားယွင်းစွာ ယုံကြည်နေသည်။ ထိုယုံကြည်မှု နှင့် အတူ ဟင်းမလား နှင့် အဖွဲ့သည် စစ်ဆေးရေး ဂိတ်ကို တဖြေးဖြေး ချဉ်းကပ်လာကြသည်။ ၎င်းတို့ အားလုံး စစ်မြေပြင်သုံး ရဲယူနီဖောင်းများ နှင့် ဖြစ်သည်။

ထိုစစ်ဆေးရေး ဂိတ်တွင် ရုရှား စစ်သုံ့ပန်း ဟောင်းများလည်း ရှိနေသည်။ ၎င်းတို့ အားလုံးက မသင်္ကာဖွယ်ရာ အမူအရာ များ တွေ့လာရ၍ ဟင်မလား တို့ အုပ်စုအား ချက်ခြင်းလို ဖမ်းဆီးကာ ဗြိတိသျှ တို့ထံ လွှဲပြောင်းပေးလိုက်ကြသည်။

ဟင်မလားသည် ယခုအခါ ဗြိတိသျှ တို့ လက်တွင်း ရောက်သွားပြီ ဖြစ်သော်လည်း ၎င်း မည်သူမည်ဝါ ဖြစ်သည် ဆိုသည်ကို သိသူ မရှိ ဖြစ်နေသည်။

************

ကက်ပတိန် တွန် ဆဲဗက်စတာသည် စစ်တပ် ဖက်နှင့် ရဲဖက်တွင် သူ၏ လူငယ် ဘဝ တလျှောက်လုံး မြုပ်နှံထားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ စကော့တလန် ရှိ အီဒင်

ဘတ်ခ် တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး စကော့ အမည်းရောင် အစောင့် ကြည်းတပ်ရင်း တွင် ခုနှစ်နှစ်ကြာမျှ ဝင်ရောက် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် ‌စကော့ ရဲတပ်ဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အရပ်ဝတ် ရဲအမှုထမ်း ဖြစ်လာခဲ့သည်၊ စစ်ကြီ ဖြစ်လာပြီး မကြာမီ မှာပင် မူလ တပ်ရင်းသို့ လက်ဖတင်နင် ရာထူး ဖြင့် ပြန်လည် ဝင်ရောက်သွားခဲ့သည်။

ဆဲဗက်စတာ သည် နော်မန်ဒီ D-Day ကမ်းတက်တိုက်ပွဲ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ယခု အခါ ဂျာမဏီရှိ

လူးနဲဘူခ် မြို့ ပြင် အရပ်ဖက် စစ်ကြောရေး စခန်းကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ နေရသည်။

လော်ရီ ကား တစီးစာ အပြ ည့် သံသယ ဖြစ်စရာ ကောင်းတဲ့ လူတွေ ပြီးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ရောက်လာကြတယ်၊ ပါလာတဲ့ လူတွေ ဘယ်သူ ဘယ်ဝါတွေလဲ ဆိုတာ ကျွန်တော် ဂရုမထားမိခဲ့ဘူး" ဟု ဆဲဗက်စတာ က ပြန်ပြောပြခဲ့သည်။

တပ်ကြပ်ကြီး ဟစ်ဇင်ဂါ အယောင်ဆောင်ထားဆဲဖြစ်သော ဟင်းနရစ်ခ်ျ ဟင်းမလားသည် ကက်ပတိန် ဆဲဗက်စတာ ကို လှမ်းမြင်လိုက်၍ ဗြိတိသျှ အရာရှိ တယောက်နှင့် စကား ပြောချင်သည်ဟု တောင်းဆိုလာ၍ စစ်ဆေးသူများက ၎င်းအား သွားခွင်တောင်းရာ "အလုပ်များနေတယ်" ဟု ပြောပြီး ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။

သို့သော် ဟင်မလားက မရမက ပြောလာသည်၊ သူမည်သူ မည်ဝါ ဖြစ်သည်ကို ထုတ်ပြောလိုက်က မဟာမိတ် တပ်မှ အာဏာပိုင်များ ရှိန်သွားလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်နေဆဲ ဖြစ်သည်၊ ထိုအချိန် အထိလည်း သူ့အား ဖီးမာရှယ် မွန်ဂိုမာရီက ဆက်သွယ်လာလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် လွဲမှားသည့် စိတ်ကူးယဉ်မှုသာ ဖြစ်သော်လည်း ဟင်မလား အဖို့က သူ့တသက်တာလုံး ထိုသို့ နေထိုင်တွေးခေါ်လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

နာရီပေါင်း အတန်ကြာအောင် စောင့်ဆိုင်းခဲ့ရပြီးနောက် ဆဲဗက်စတာက စိတ်ဆိုးမာန်ဆိုး ဖြင့် မျက်လုံးတဖက် ကို သားရေပြား နှင့် အုပ်ထားသော အကျဉ်းသား ကို တွေ့ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဟင်းမလား၊ ဗိုလ်မှုး မာချာ နှင့် ဗိုလ်မှုးကြီး ဂရော့မင်း တို့ကို

ဆဲဗက်စတာ ရုံးခန်းထဲ ခေါ်လာခဲ့သည်။

"သုံးယောက် ဝင်လာတယ်၊ သူ့ကိုယ်သူ ဟစ်ဇင်ဂါ လို့ ပြောတဲ့လူက ရုပ်ခပ်ဆိုးဆိုးနဲ့ ခပ်စုပ်စုပ် ဖြစ်နေတယ်၊ သူ့ နဲ့ အတူ လက်ထောက်လို့ ယူဆရတဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ထွားထွား လူနှစ်ယောက်လည်း ပါလာတယ်" ဟု ဆဲဗက်စတာ က ပြန်ပြောပြခဲ့သည်။

ဟင်မလားသည် အခန်းထဲသို့ အားလုံးရောက်လာသည် အထိ စောင့်နေသည်။ လူစုံသည်နှင့် မျက်လုံးပေါ် အုပ်ထားသော သားရေပြားကို ခွာကာ သူ၏ ဝိုင်ယာကြိုး နှင့် ကိုင်း လုပ်ထားသည့် မျက်မှန် ကို တပ်လိုက်သည်။

"ကျုပ်က ဟိုင်းဒရစ်ခ်ျ ဟင်မလား ပဲ" ဟု ဂုဏ်ယူ ဝင့်ကြွား ဟန် ဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

သူ မျက်မှန် ကောက်တပ်လိုက်ချိန်မှာပင် ဘယ်သူဘယ်ဝါ ဖြစ်သည်ကို ဆဲဗက်စတာက ချက်ခြင်း ဆိုသလို သိလိုက်သည်။

၎င်းအား ဖမ်းဆီးမိသည့် နေ့ ည ခုနှစ်နာရီ တွင် ဟင်မလား အား လက်နက်ကိုင် အစောင့်များ ရှေ့တွင် တကိုယ်လုံး ချွတ်ပြီး နှံ့နှံ့စပ်စပ် ရှာတော့သည်။ ဆိုင်ယင်နိုက် အဆိပ်ပုလင်းကို တွေ့သွားသည့် အခါတွင်တော့ ဟင်မလားထံမှ ကန့်ကွက် ပြောဆိုသံ ထွက်လာသည်။ "ဒါ ကျုပ် ဗိုက်အောင့်ရင် သောက်တဲ့ဆေး" ဟု ပြောသည်။

ထို့နောက် သူ့အား လဲရမည့် အဝတ်အစားများ ထုတ်ပေးသည်၊ ဟင်မလားက ဗြိတိသျှ စစ်ယူနီ ဖောင်း နှင့် ကြိုးမပါ‌‌ သော ဘွတ်ဖိနပ် ကို ဝတ်ရန် အကြောက်အကန် ငြင်းဆန်ခဲ့သော်လည်း လက်မခံ၍ နောက်ဆုံးတွင် ဝတ်ခဲ့ရသည်၊ သူ့အား ညစာ အဖြစ် ပေါ့ပေါ့ပါးပါးဖြစ်သည့် လ္ဘက်ရည်၊ ပေါင်မုန့်၊ ချိစ် တို့နှင့် ကျွေးသည်။ သို့သော် တို့ကနန်း ဆိတ်ကနန်း မျှသာ စားသည်။

အကျဉ်းသား၏ မည်သူမည်ဝါ ဖြစ်ကြောင်း အတိအကျ အတည်ပြုနိုင်ရန် ဆဲဗက်စတာ က လက်မှတ် နမူနာ ထိုးခိုင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် အနီးအနားရှိ ဗြိတိသျှ စစ်ဌာနချုပ်မှ ‌ပို့ပေးသော ဟင်မလား ကိုယ်တိုင် လက်မှတ်ထိုးထားခဲ့သည့် စာရွက်စာတမ်းများ နှင့် တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးခဲ့သည်။

ထိုအခါကျမှ ဆဲဗက်စတာသည် လူများ အား အစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ခဲ့သည့် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားနေသော လူသတ်ကောင်ကြီးသည် သူ့ရှေ့တည့်တည့်တွင် ရောက်နေပါပကောလားဟု အတိအကျ သိလိုက်ရတော့သည်။

"သူ့မှာ မာန်မာနကြီးပြီး အနိုင်ကျင့်တတ်တဲ့ နာဇီ ပုံစံမျိုး လုံးဝမရှိဘူး—သားရေ မော်တော်ကားကုတ်အင်္ကျီ ဝတ်ထားပြီး နွမ်းနွမ်းနယ်နယ် ဖြစ်နေတဲ့ သာမန်လူတစ်ယောက် သက်သက်ပဲ" ဟု ဆဲဗက်စတာ က ပြောပြခဲ့သည်။

ည ၉:၃၅ တွင် ဟင်မလား အမှု ကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ကိုင်တွယ်ရန် ဗြိတိသျှ စစ်ထောက်လှမ်းရေး ဒုတိယ အဖွဲ့၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်သူ ဗိုလ်မှုးကြီး မိုက်ကယ် မာဖီ ရောက် ရှိလာခဲ့သည်။ ဟင်မလားအား ၎င်း၏ ဌာနချုပ် ရှိရာ သို့ ခေါ်ယူလာခဲ့ပြီးနောက် တနာရီ ခန့် အကြာတွင် ဟင်မလား အား နောက်တကြိမ် ကိုယ်လုံးတီး ချွတ်ခိုင်းကာ စေ့စေ့စပ်စပ် ရှာဖွေ ခဲ့ပြန်သည်။ ဟင်မလား ကိုယ် ပေါ်တွင် ခြေအိပ် နှင့် ဖိနပ်မှ လွဲ၍ အဝတ်အစား များ မရှိတော့။

ဘုရင့် ဆေးတပ်မှ ကက်ပတိန် စီ ဂျေ ဝဲစ်လ် က စစ်ဆေးခဲ့သည်။ ၎င်းက ဟင်မလား၏ နား၊ နှာခေါင်းပေါက်အတွင်း၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်း များ အပြင် တင်ပါးဆုံအကြား ပါမကျန် စေ့စေုစပ်စပ် စစ်ဆေးခဲ့သည်။

ဟင်းမလားသည် အခြားသူတဦးမှ ၎င်း၏ ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများကို ပယ်ပယ်နယ်နယ် ကိုင်တွယ် စစ်ဆေးနေသည် အဖြစ် သည် အရှက်ရစရာ ဖြစ်နေသော်လည်း တစုံတရာ ကန့်ကွက် ပြောဆိုခြင်း မရှိဘဲ ငြိမ်သက်စွာ ခံယူနေသည်။ စစ်ဖက် အရာရှိ သုံးဦးက မျက်မြင်သက်သေ အဖြစ် ရပ်ကြည့်နေကြသည်။

ကက်ပတိန် ဝဲစ်လ် က ၎င်း၏ အစီရင်ခံစာကို တတိယ နာမ်စားဖြင့် ရေးသားခဲ့ရာတွင် "အကျဉ်းသားကို တကိုယ်လုံး နေရာလပ် မကျန် အောင် စေ့စေ့စပ်စပ် ရှာဖွေခဲ့ပြီးနောက် အာခေါင်ကို နှိုက်ရှာသည့် အခါ တွင်တော့ သူ၏ ဘယ်ဖက်ပါး၏ အောက်ဖက် မြှောင်းထဲမှ အပြာရောင်ရှိ အရာဝတ္ထုလေး တခု ထိုးထွက်နေသည်ကို သတိထားမိလိုက်သည်။

ဝဲလ်စ်သည် သူ၏ လက်ချောင်းများဖြင့် ဟင်မလား၏ ပါးစပ်ထဲသို့ ထိုးထည့်ပြီး ထိုအရာဝတ္ထုလေး အား ကော် ထုတ်လိုက်သည်။ သို့သော် ဟင်းမလားက ပါးစပ်နှင့် ကိုက်ချလိုက်၍ လက်ကို ကမန်းကတမ်း ပြန်ဆွဲထုတ်လိုက်သော်လည်း ဟင်းမလားသည် သူ၏ အံသွားများဖြင့် ဖန်ပုလင်းလေး ကို ကိုက် ချေ လိုက် နိုင်သည်။

ပရက်ဆစ် အက်ဆစ် ခေါ် ဟိုက်ဒရိုဂျင် ‌ဆိုက်ယာ

နိုက်၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းလှသည့် အနံ့ဆိုးကြီးသည် စစ်ဆေးနေသော အခန်းကျဉ်းထဲတွင် ချက်ခြင်းလို ပျံ့နှံ့သွားသည်။ ဟင်းမလားထံတွင် နောက်ထပ် ဆိုက်ယာနိုက် အဆိပ်ပုလင်း ရှိ‌နေသည်ကို ရိပ်စားသွားမိပြီး ချက်ခြင်းလို ဟင်းမလား ၏ ခေါင်းကို ကိုင်ကာ ရေပုံးထဲသို့ နှစ်ချလိုက်သည်။ နောက်ထပ် အဆိပ်များ မြို မချ နိုင် အောင် ဟင်မလားကလည်း ဝဲစ်လ် ၏ လက်ချောင်းများကို ကိုက်နေသည် ကြားမှ ဟင်မလား၏ လျှာကို ကိုင်ထားသည်၊

စောင့်ကြည့်နေသူများထဲတွင် တဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည့် ဗိုလ်မှုး နော်မန် ဝစ်တိတ်ကာ သည် ဝဲစ်လ် နှင့် အတူ ဟင်မလားကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ဝင်ကူ ပေးခဲ့သည်။ "ဝက်လို ကောင်ကြီးရဲ့ ပါးစပ်က အော်သံ၊ ညည်းသံ တွေ ထွက်လာနေတယ်" ဟု ၎င်းက ပြန် ပြောပြခဲ့သည်။

မကြာမီမှာပင် ဟင်မလား၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် ပျော့ခွေ ကျသွားခဲ့သည်။ ဟင်မလားအား အသက်ရှင်ဖို့ ဆယ့်ငါးမိနစ် ခန့် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ ဝဲစ်လ် သည် ၎င်း၏ အသက်ကိုပင် မမှုပဲ ပါးစပ်‌ခြင်းတေ့ကာ ,အသက် ပြန် ရှုလာ‌ အောင် လေမှုတ်သွင်းပေး ခဲ့သော်လည်း အကြောင်းထူးမလာခဲ့။ ဟင်းနရစ်ခ်ျ ဟင်မလားသည် သေဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

၎င်းအား လူးနဲဘတ်ဂ် မြို့ပြင်ရှိ တောထဲတွင် မည်သည့် အမှတ်အသားမှ မထားပဲ တွင်းတူး၍ မြုပ်နှံပစ်ခဲ့ကြသည်။

ဟင်မလား ဆိုသည့် မကောင်းဆိုးဝါးကြီးက သူနှင့် ထိုက်တန်သည့် အပြစ်ဒဏ်ကို ခံသွားခဲ့ရပြီ ဖြစ်သည်။

***************

ဘိန်းစားချင်း တစ်မူးပိုမရှူချင်နဲ့

 အချိန်ရတုန်း မျက်နှာကို စေ့စေ့ကြည့်ပြီး နဲနဲ ပြောချင်လို့- 

ငယ်ငယ်က ကြားခဲ့ဘူးတဲ့စကားတစ်ချို့ကို ပြန်သတိရတယ်။

“သူတောင်းစားချင်း ခွက်စောင်းခုတ်ချင်တာလား။”
“ဘိန်းစားချင်း တစ်မူးပိုမရှူချင်နဲ့”
ဆိုတာမျိူးတွေ….

ဂျာမနီကို မြန်မာတွေ နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက တစ်စိမ့်စိမ့် အခြေချလာကြတဲ့မြန်မာပြည်ဖွါးတွေကြားမှာ အနေစိမ်းကြ သူတွေရှိသလို အပြန်အလှန် အတင်းတုတ်ကြသူတွေလည်းရှိကြပေမယ့်
“နင်ကဘယ်လိုလာလို့ အဆင့်နိမ့်တယ်”
“ငါကတော့ ဘယ်လိုလာလို့ နင့်ထက်အဆင့်ပိုမြင့်တယ်”
ဆိုတာမျိုးတွေပြောကြလောက်အောင် လူရာမဝင်တဲ့ အတွေးအခေါ်အပြုအမူမျိုးတွေတော့ မမြင်ဖူး မကြား ဖူးခဲ့ဘူး။

အခုတော့ အရင်ကထက်လူပိုစုံလာပြီ အဲ့လို အောက်တန်းစားအတွေးအခေါ်တွေကိုအစဆွဲပြီး အာရုံစိုက်ခံရအောင်ကြိုးစားသူတွေလည်းရှိလာကြပြီ။ သံယောင်လိုက် အူသူတွေလည်းရှိလာပြီ။

အဲ့တော့ “တရားမဝင် လာတယ်” ဆိုတာက ဘယ်ကလာတာကို ပြောနေကြတာတုန်း။ “ဘယ်လိုလာတာကိုပြောတာတုန်း”
ကိုယ်သိထားသလောက်တော့ “ဂျာမနီကို ခြံစည်းရိုးဖြဲတိုးပြီး ဝင်လာတဲ့ မြန်မာတစ်ယောက်မှမရှိဘူး။”
(တူရကီကနေ တိုးဝင်လာတဲ့ဘက်က အာဖဂန်/ ဆီးရီးယား တွေကိုမပြောဘူးနော်)

မြန်မာအားလုံးက ဝေဟင်ခရီးကနေ လေယာဉ်စီးပြီးလာကြတာချည်းပဲ။ အတော်များများက သောက်ဆံ ဘုံးဘောလအော အကုန်ခံပြီးလာကြတာ။
“ခိုလှုံနေထိုင်ခွင့်လျှောက်ကြသူတိုင်းကို တရားမဝင်လာတာလို့ သတ်မှတ်လို့မရဘူး။”

မြန်မာမှမဟုတ်ဘူး။ တစ်ခြားနိုင်ငံကလာတဲ့သူတွေလည်း အဲ့သလိုပဲ။
ဂျာမနီကို အဲ့သလို ဝင်ရောက်ခိုလှုံအခြေချနေထိုင်လာသူ ၁၅ သန်းလောက်ရှိတယ်တဲ့။ ငါက ရွှေနိုင်ငံ လို့ကိုယ့်ဘာသာထင်နေတဲ့ လက်ရှိအနေအထားအရ အောက်ကျနောက်ကျအနိုင်ဆုံး နိုင်ငံကနေ ကံကောင်းထောက်မပြီး ဂျာမနီမှာ ကျောင်းတက်ခွင့်ရတာနဲ့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပညာတတ်လို့ ထင်ပြီး ဒီလိုကြံဖန်ခွဲခြား ပြီး ဂုဏ်သရေရှိချင်နေတဲ့ အောက်တန်းစားစိတ်ဓါတ်ကို ပြင်နိုင်ပါမှ ဂျာမနီမှာ လူရာဝင်မှာနော်။ မဟုတ်ရင်တော့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတော်ကြီးမှာတက်ခွင်နေရင်လည်း ကိုယ်နေတဲ့နိုင်ငံအကြောင်း ဘာမှမသိတဲ့ ခပ်ဒူဒူထဲက ငစနူပဲ။ အဲ့ထက်ဆိုးတာက ဟိုခွဲခြား ဒီခွဲခြားနဲ့ စုတ်တီးစုတ်ပဲ့ နုံတိနုံချာအတွေးအခေါ်နဲ့ဆို ကြာလေ မြောင်းထဲရောက်လေနဲ့ လူတောတိုးမှာမဟုတ်ဘူး။

အဲ့တော့ သူများဘယ်လိုလာသလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားနေဖို့ထက် ကိုယ်လက်ရှိဘယ်လိုနေ နေရသလဲ/ ဘယ်လိုရုန်းကန်နေရသလဲဆိုတာကို စိတ်ဝင်စား။ AI / Google နဲ့ ဘာသာပြန်ပြီး မြောက်ကြွကြွလုပ်နေမယ့်အစား ဂျာမန်စာတတ်အောင်သင်။ လူတွေနဲ့ လူလိုပြောတတ်အောင်ကြိုးစားအားထုတ်ပြီး
ကိုယ့်ကိုကိုယ် လူရာဝင်အောင်အရင်လုပ်။ သူများထက်ပိုပြီး ဂုဏ်ရှိချင်းသေးတာဆိုရင် သူများထက်သာအောင် လက်တွေ့လုပ်ပြ။
အောက်တန်းစား အတွေးအခေါ်၊ ကလေကချေ အယူအဆ၊ တမူးပိုရှူချင်တဲ့ ရွံစရာ စိတ်ဓါတ်တွေကို အရေချွတ်ထားခဲ့ပြီး ဘဝအသစ်စဖို့ ကြိုးစား။
“ကုန်းကြောင်းလျှောက်လာတာ တစ်ယောက်မှမရှိဘူး”
ဟုတ်ပြီလား။

Patrick Myo Min
5.11.2025, HH

ငိုက်မြည်း​နေခဲ့သည့် လင်းယုန်ကြီး နိုးထ အ​တောင်ပံဖြန့်ပြီ

 ငိုက်မြည်း​နေခဲ့သည့် လင်းယုန်ကြီး နိုးထ အ​တောင်ပံဖြန့်ပြီ —

လက်ရှိ ဂျာမဏီနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်​ရေးအင်အား အပူတပြင်းတိုးချဲ့ရန် ကြိုးစားလာ​နေသည်ကို ဆယ်စုနှစ် ၄ ခု ​​​ကျော် ငိုက်မြည်း​နေခဲ့​သော ဂျာမန် လင်းယုန်ကြီး နိုးထလာပြီဟူ၍ မီဒီယာများက တင်စား​ရေးသားကြသည်။

ကမ္ဘာ့စက်မှုထိပ်သီးနိုင်ငံကြီးများ အုပ်စု G7 တွင် ပါဝင်​နေပြီး အမျိုးသားထုတ်ကုန်ကဏ္ဍတွင် ကမ္ဘာ့ အဆင့် ၃ ရှိ​သော ဂျာမဏီနိုင်ငံသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ရုရှားက ယူကရိန်းအား ဝင်​ရောက်တိုက်ခိုက်မှု​ကြောင့် ၎င်း၏ နိုင်ငံခြား​ရေး၊ စီးပွား​ရေး၊ ကာကွယ်​ရေးမူဝါဒများအား ပြန်လည် သုံးသပ် ပြင်ဆင်လာခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ​၊ အ​မေရိကန်ပြည်​ထောင်စု၌ ​ဒေါ်နယ်ထရမ့် သမ္မတဖြစ်လာအပြီး ဥ​ရောပ၏ ကာကွယ်​ရေးအား ဥ​ရောပနိုင်ငံများကိုယ်တိုင် တာဝန်ယုရမည်ဟူ​သော မုဝါဒအား ကိုင်စွဲလာသည့်အခါ ဂျာမဏီသည် ၎င်း၏ ကာကွယ်​ရေးစွမ်းရည် မြှင့်တင်မှုအား ပိုမို၍ အပူတပြင်းလုပ်​ဆောင်လာသည်။

.

.

.

■■ ဖက်ဒရယ် ပြည်​ထောင်စုသမ္မတ ဂျာမဏီနိုင်ငံ —

■ ​ဒေသန္တရ ပထဝီဝင် —

Federal Republic of Germany FRG သည် ဥ​ရောပတိုက်အ​နောက်ပိုင်း ရိုင်းမြစ်ဝှမ်း​ဒေသမှသည် အ​ရှေ့ဖက် ဥ​ရောပ အလယ်ပိုင်း ပိုလန်နိုင်ငံနယ်စပ် အထိ ၊​မြောက်ဖက် ​​ဘောလ်တစ် ပင်လယ်ကမ်း​ခြေ ​မြေပြန့်လွင်ပြင်များမှသည် ​တောင်ဖက် သြစတီးရီးယားနှင့် ဆွစ်ဇာလန် နယ်စပ် ကျယ်ပြန့်စွာ၊ တည်ရှိသည်။ အိမ်နီးချင်းများမှာ ဒိန်းမတ်၊ ပိုလန်၊ ချက် သမ္မတနိုင်ငံ၊ သြစတီးရီးယား၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ ပြင်သစ်၊ လူဇင်းဘာ့ဂ်၊ ဘဲလ်ဂျီယမ်၊ နယ်သာလန် တို့ဖြစ်သည်။​မြောက်ဖက်တွင် ​ဘောလ်တစ် ပင်လယ်တည်ရှိသည်။

ဂျာမဏီနိုင်ငံသည် ဧရိယာ စတုရန်းမိုင်၂၂၃, ၁၃၈ မိုင် ကျယ်ဝန်းပြီး ပြည်နယ် ၁၆ ခု ရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၈၃ သန်း​ကျော်ရှိသည်။ တကမ္ဘာလုံးတွင် ဂျာမန်မျိုးနွယ်စု ဦး​ရေ သန်း ၁၀၀ ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းကြပြီး အများစုသည် ဂျာမဏီတွင် ​နေထိုင်ကြသည်။ အ​မေရိကန်ပြည်​ထောင်စုတွင် ဂျာမန်မျိုးနွယ်စုများမှဆင်းသက်​လာသူ/ တနည်းနည်းဖြင့် ပတ်သက်မှုရှိသူ သန်း ၅၀ နီးပါး ရှိ​နေသည်၊

ဂျာမဏီနိုင်ငံသည် စီးပွား​ရေး ဖွံ့ဖြိုးပြီး G7 ​ခေါ် ကမ္ဘာ့စက်မှုထိပ်သီး ၇ နိုင်ငံတွင် ပါဝင်သည် ( ●●G7 အုပ်စုကို တည်​ထောင်ရန် အ​နောက်ဂျာမဏီ ဝန်ကြီးချုပ် ဟဲလ်မွတ် ရှမစ်ဒ်သည် ပြင်သစ်သမ္မတ ဂျီးစကတ် ဒက်စတိုင်းနှင့်ပူးတွဲပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အဆိုပြုခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည် ●● ) ။၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဂျာမဏီ၏ အမျိုးသား ထုတ်ကုန်တန်ဘိုး GDP သည် အ​မေရိကန်​ဒေါ်လာ ၄.၇၄ ထရီလီယံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတွင် တတိယ အများဆုံးဖြစ်သည်။ ဂျာမဏီ၏ GDP သည် EU တွင် အများဆုံးဖြစ်သည်။

.

.

.■ ဂျာမန်သမိုင်းကြောင်း —

ဂျာမန်မျိုးနွယ်စုများသည် ​ ​ကြေး​​ခေတ် Bromze Age

နောဒစ် ​ဒေသ ​ယဥ်​ကျေးမှုများ ( ဘီစီ ၁၇၀၀ –ဘီစီ ၅၀၀) နှင့် ဆက်နွယ်​နေသည်။ ဂျာမန် မျိုးနွယ်စုတို့နှင့် အ​စောဆုံး ဆက်နွယ်​​နေ​သော ယဥ်​ကျေးမှုသည် ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်တွင် ဒိန်းမတ် နှင့် ဂျာမဏီ​​မြောက်ပိုင်း၌ ​ပေါ်ထွန်းခဲ့​သော ယား​တော့ဖ် ယဥ် ​ကျေးမှု Jastorf Culture ဖြစိသည်။ ဤ ​ယဥ်​ကျေးမှုနှင့်အတူ ​ရှေးဦး ဂျာမန် ဘာသာစကားနှင့် ယဥ်​ကျေးမှုများပါ ထွန်းကားလာခဲ့သည်။

​ရောမ ​ခေတ် သမိုင်းပညာရှင် တာစီတပ် Tacitus က ဂျာမန်မျိုးနွယ်စုတို့သည် ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ နတ်ဘုရား တွီးစတို Tuisto God၊ ၎င်း၏ သား​တော် မန်နျု Mannu မှ ဆင်းသက်လာ​သော မျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်သည်ဟု အစဥ်အဆက် ယုံကြည်လာကြ​ကြောင်း မှတ်တမ်း တင်ထားခဲ့သည်။

​ရောမ​ခေတ်တ​လျောက် ဂျာမန်မျိုးနွယ်တို့ ​နေထိုင်ရာ ဥ​ရောပ တိုက် အလယ်ပိုင်းနှင့် ​​​မြောက် ပိုင်းသည်​ရောမအင်ပိုင်ယာ၏ နယ်ခြား ​ဒေသသဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ဂျာမန်မျိုးနွယ်စုဝင်များ

နှင့် ​​​ရောမ အင်ပိုင်ယာတို့အကြား စစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွား​​နေခဲ့သည်။ ​အေဒီ ၉ ခုနှစ် တွင် ဖြစ်ပွားသည့် ကျု​တိုဘာ့ဂ် ​တော အုပ် တိုက်ပွဲ Battle of Teutoburg တွင် အာမီးနီးယပ်စ် ​ခေါင်း​ဆောင်​သေ ဂျာမန်မျိုးနွယ်စုတို့က ​​ရောမ တပ်ဖွဲ့ကြီး ၃ ခုကို သုတ်သင်​ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သည်အထိ ​အောင်မြင်မှုရခဲ့သည်။

​အေဒီ ၁ ရာစုမှ ​အေဒီ ၈၀၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ဂျာမန် မျိုးနွယ်စုတို့၏ နယ်​မြေများသည် နိုင်ငံငယ်များ၊ မြို့ပြနိုင်ငံများ၊ သီးခြားလွတ်လပ်သည့် နယ်ပယ်များ စသည်ဖြင့် အစိပ်စိပ်အမွှာမွှာ ကွဲပြား​နေခဲ့ကြသည်။ ​အေဒီ ၈၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရှားလမိန်း ဘုရင်ကြီး King Charlemagne က ဂျာမန် နယ်​​မြေများအား ၎င်း၏ ကာရိုလင်းဂျီးယန်း Carolingian အင်ပိုင်ယာအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခဲ့သည်မှာ

​အေဒီ ၉၆၂ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်သည်။

ရှားလမိန်းဘုရင်ကြီး၏ အင်ပိုင်ယာပြိုကွဲသွားပြီး​​နောက် ဂျာမန်နယ်​မြေများသည် Holy Roman Empire ကြီးအတွင်း ၁၈၀၆ ခုနှစ်အထိ ပါဝင်​နေခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် စုစည်းညီညွတ်​သော ဂျာမန်နိုင်ငံအဖြစ် မဟုတ်ပဲ အ​ကောက်ခွန်လွတ် ဆိပ်ကမ်းမြို့များ၊ မြို့ပြနိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံငယ်များ၊ နယ်စားကြီးများအုပ်ချုပ်သော နယ်​မြေများအဖြစ်သာ ပါဝင်​နေခဲ့ကြသည်။

​ခေတ်သစ် ဂျာမဏီနိုင်ငံ၏ အစသည် ပြင်သစ်စစ်ဘုရင် နပိုလီယံ

၏ ​အောင်ပွဲများအကြား Holy Roman Empire ပြိုကွဲသွားရာက စတင်ခဲ့သည်။ ၁၈၁၀ ပြည့်လွန််စုနှစ်မှစကာ ဂျာမန် ကွန်ဖက်ဒ​ရေးရှင်း ကို ထူ​ထောင်ခဲ့နိုင်ခဲ့ကြပြီး အမျိုးသား​​ရေးစိတ်ဓါတ်များလည်း နိုးကြား ပြင်းပြလာကြသည်။ ဤကာလတွင် ထင်ရှားသူမှာ ​အော့တို ဗွန် ဘစ်စမာ့ခ် ( ၁၈၁၅ - ၁၈၉၈) ဖြစ်သည်။ ဂျာမန်အ​ရှေ့​မြောက် ရှိ ပရပ်ရှား နိုင်ငံ၏ နန်းရင်းဝန် အဖြစ် ၁၈၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်း​ဆောင်စဥ် ဘစ်စမတ်သည် ဂျာမဏီနိုင်ငံဟူ၍ ဖြစ်တည်လာ​စေရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့သည်။ ဘစ်စမတ် တန်ခိုးထွားစဥ်ကာလတွင် ပရပ်ရှား ဦး​ဆောင်သည့် ဂျာမဏီသည် ဒိန်းမတ် ( ၁၈၆၄) ၊ သြစတီးရီးယား ( ၁၈၆၆) ၊ ပြင်သစ် ( ၁၈၇၁) တို့နှင့် စစ်ပွဲ များ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ၃ ကြိမ်စလုံးအနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ​နောက် ဂျာမန် အင်ပိုင်ယာ/ ဒုတိယဂျာမန်နိုင်ငံ​တော် Second Reich ကို တည်​ထောင်ခဲ့သည်။

၁၈၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၄ ခုနှစ်အတွင်း ကိုင်ဇာဘုရင်အုပ်ချုပ်​သော ဂျာမန် အင်ပိုင်ယာသည် လျင်မြန်စွာကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့ သည်။ ဥ​ရောပတိုက်ရှိ ဂျာမဏီပြည်မကြီနှင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ ကိုလိုနီနယ်​မြေများ၏ အကျယ်အဝန်း စုစု​ပေါင်း သည်

၁,၃၄၈,၀၂၂ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်သည်။

ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး (၁၉၁၄ - ၁၉၁၈ ) အပြီးတွင် ကိုင်ဇာဘုရင် နန်းစွန့်ရကာ ဂျာမန် အင်ပိုင်ယာပြိုကွဲသွားပြီး ​ဗေးမာသမ္မတ နိုင်ငံ Weimar Republic ​ခေါ် လစ်ဘရယ် ဒီမိုက​ရေစီကို အ​ခြေခံသည့် သမ္မတ နိုင်ငံသစ်ထူထောင်ခဲ့​သော်လည်း ဂျာမန်တို့၏ အမျိုးသား​ရေးစိတ်ဓါတ်ကို မီးထိုး​ပေးကာ စည်းရုံးလှုံ့​ဆော်သည့် အ​ဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာဦး​ဆောင်​သော အမျိုးသား ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ ( နာဇီ) က ၁၉၃၃ ခုနှစ်​ရွေး​ကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရကာ အာဏာအရပ်ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်လိုက်ပြီး တတိယ ဂျာမန်နိုင်ငံ​တော် Third Reich ကို တည်​ထောင်သည်။ ဟစ်တလာသည် စစ်အင်အားကို အလျင်အမြန် အစွမ်းကုန်တိုးချဲ့ကာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နိုင်ငံများအား နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် သိမ်းယူရန်ကြိုးစားရာက ​နေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ( ၁၉၃၉ - ၁၉၄၅ ) ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီးတွင် ဂျာမဏီနိုင်ငံအား စစ်နိုင်မဟာမိတ်နိုင်ငံတို့က နှစ်ပိုင်းခွဲခြမ်းခဲ့ကြသည်။ ဆိုဗီယက် ပြည်​ထောင်စု က ဂျာမဏီ အ​ရှေ့ပိုင်း​ဒေသ ကို ၎င်းတို့ပုံစံ ကွန်မြူနစ် စနစ် သွတ် သွင်း၍ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ​အောက်တိုဘာတွင် ဂျာမန် ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတ နိုင်ငံ GDR ( အ​ရှေ့ဂျာမဏီ) ဟူ၍ ထူ​ထောင်သည်။ အ​မေရိကန်ပြည်​ထောင်စုနှင့် ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ တို့က ဂျာမဏီ အ​နောက် ပိုင်း​ဒေသများကို စုစည်း၍ ဂျာမန် ဖက်ဒရယ် ပြည်​ထောင်စုသမ္မတ နိုင်ငံ FRG ( အ​နောက် ဂျာမဏီ) ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ တွင် ထူ​ထောင်လိုက်ကြသည်။

စစ်အေး​ခေတ်ကာလ တလျောက်လုံး ( ၁၉၄၇ – ၁၉၉၁) ဂျာမဏီနှစ်နိုင်ငံသည် ​စစ်​ရေးခြိမ်း​ချောက်မှု​အောက်တွင် ရှိ​နေခဲ့ရသည်။ အ​ရှေ့ဂျာမဏီသည် ဆိုဗီယက် ဦး​ဆောင် သော ဝါ​ဆော စစ်စာချုပ် Warsaw Pact အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သွားပြီး နိုင်ငံအတွင်း တွင် ဆိုဗီယက် တပ်ဖွဲ့ကြီးများ အလုံးအရင်းနှင့် တပ်စွဲထားကြသည်မှာ စစ်​အေး​ခေတ်ကြီး ပြီးဆုံးသည်အထိ ဖြစ်သည်။ အ​နောက် ဂျာမဏီ သည် ​မြောက်အတ္တလန်တိတ် မဟာမိတ်စာချုပ် NATO အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သွားပြီး အ​မေရိကန်နှင့် အခြား NATO နိုင်ငံများမှ တပ်ဖွဲ့များ လာ​ရောက် တပ်စွဲထားကြသည်။

၁၉၈၉ ခုနှစ် တွင် ဘာလင်တံတိုင်းကြီး Berlin Wall ပြိုကျသွားပြီး

တနှစ်အကြာ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ​​အောက်တိုဘာ ၃ ရက်​နေ့တွင် ဂျာမဏီ နှစ်နိုင်ငံ ပြန်လည်​ပေါင်းစည်းခဲ့ကြပြီး ဂျာမဏီ ဖက်ဒရယ် ပြည်​ထောင်စု သမ္မတ နိုင်ငံ အဖြစ် ဆက်လက် ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။

.

.

●

ပြန်လည်​ပေါင်းစည်းသွား​သော ဂျာမဏီနိုင်ငံ သည် လစ်ဘရယ် ဒီမိုက​ရေစီကို အစဥ်တစိုက် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ တချိန်က အ​နောက် ဥ​ရောပတွင် အင်အားအကြီးဆုံး ဖြစ်ခဲ့​သော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ အား မည်ကာမတ္တ မျှသာ အင်အား​တော့ ရှိသည်အထိ ​​လျော့ချ ခဲ့သည်။ ဂျာမန်ဝန်ကြီးချုပ် အဆက်ဆက်သည်လည်း ​ရွှေပြည်​အေး ဝါဒကို ကျင့်သုံးလာခဲ့သည်မှာ ဝန်ကြီးချုပ်​ဟောင်း အန်ဂျလာ မာကယ် Angela Merkel ( ၂၀၀၅ - ၂၀၂၁) ၏ တာဝန်ယူစဥ်ကာလတွင် အဆိုးဆုံးဖြစ်သည်။

စစ်​အေး​ခေတ်လွန်ကာလ ဂျာမဏီနိုင်ငံသည် NATO နှင့် ဥ​ရောပ သမဂ္ဂ EU အဖွဲ့ ဝင်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိ​နေပြီး ၎င်း အဖွဲ့ များ၏ မူ ​ဘောင် အတွင်း မှ လှုပ်ရှား​ဆောင် ရွက်​နေခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဂျာမဏီ ၏ ပထမ ဦးဆုံး​သော အမျိုး သမီး ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဂျလာ မာကယ် ၏ လမ်းညွှန်မှု ​ကြောင့် ဖြစ်သည်။ တဖက်တွင်လည်း မာကယ်သည် ရုရှား ဖက်ဒ​ရေးရှင်းနှင့်ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို အ​လေးထားခဲ့သည်။ မာကယ်သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်း​​ရေးကို အ​ကြောင်းပြ၍ ရုရှားထံမှ ​ရေနံစိမ်းနှင့် သဘာဝဓါတ်​ငွေ့များကို တနှစ်ထက် တနှစ် တိုးတက် ဝယ်ယူခဲ့ရာ ​နောက်ဆုံး၌ ဂျာမဏီသည် ​လောင်စာစွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် ရုရှားအားအကြီးအကျယ် မှီခို​နေရသည်အထိဖြစ်သွားခဲ့ရသည်။

သို့​သော် ရုရှားသမ္မတ ပူတင် နှင့် မဟာမိတ်များ၏ ရုရှား အမျိုးသား​ရေးဝါဒ အား​ကောင်းလာမှု အပါအဝင် အ​ကြောင်း​ကြောင်း​ကြောင့် မာကယ်​၏ ​ရွှေပြည်​​အေးဝါဒကို လူကြိုက်နည်းလာပြီး ၂၀၃၁ ခုနှစ်တွင် အိုလက်ဖ် ရှို့လ်ဇ်က ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။

အလယ်အလတ်လမ်းစဥ်သမား အိုလက်ဖ် ရှို့လ်ဇ် ၏ လက်ထက်၊ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၄ ၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ရုရှားတို့ကယူကရိန်း နိုင်ငံအား ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသဖြင့် ရုရှား - ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြီး စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။

.

ရုရှား - ယူကရိန်းစစ်သည် ဂျာမဏီနိုင်ငံအား အကြီးအကျယ်​ပြောင်းလဲ​စေခဲ့သည့် ဖြစ်စဥ်ကြီးများအနက် တခုဖြစ်သည်။ အခြား အ​ရေးကြီး ဖြစ်စဥ်မှာ ပြည်ပမှ ပုံစံမျိုးစုံ၊ နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ဝင်​ရောက်အ​​ခြေချနေထိုင်ကြသူများ အား ဆန့်ကျင်မှုများ ဂျာမဏီ နိုင်ငံသားများအကြား တိုးတက်များပြား အရှိန်အဟုန် မြင့်တက် လာ​နေခြင်းဖြစ်သည်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲ​ကြောင့် ဆယ်စုနှစ် သုံးစု​ကျော်မျှ လစ်လျု ရှုထားခြင်းခံခဲ့ရ​သော ဂျာမဏီ ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအား ပြန်လည် စုစည်း တိုးချဲ့ဖို့ ဖြစ်လာရသည်၊ ကာကွယ်​ရေး စွမ်းရည် မြှင့် တင်​ရေး အစီအစဥ်သည် ၂၀၂၂/ ၂၃ ခုနှစ် ကတည်းက စတင်​နေခဲ့သည် ဖြစ်​သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ​မေလတွင် လက်ယာ ဝါဒီ ဖရက်ဒရစ် မားဇ် Joachim-Friedrich Martin Josef Merz ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ​ရွေး​ကောက်တင်​မြှောက်ခြင်းခံရပြီးသည့်အခါ ပို၍ အရှိန်ရလာခဲ့သည်။

.

.

■■ ဂျာမဏီ ၏ ကာကွယ်​ရေးအင်အား တိုးချဲ့ ခြင်း —

​ရွေး​ကောက်ပွဲအကြို မဲဆွယ်စဥ်ကာလ က ပင် ဖရက်ဒရစ် မားဇ် က ဂျာမဏီ ၏ စစ်​ရေးစွမ်းရည်ကို အကြီးအကျယ် တိုးမြှင့်ရမည်ဖြစ်သည်ဟု ​ကြေညာ​ ​ပြောဆိုလာခဲ့သည်။ယခု ​အောက်တိုဘာလ အကုန်တွင် ထွက်​ပေါ်လာသည့် ကာကွယ်​ရေးစွမ်းရည် တိုးမြှင့် ​ရေး အစီ အစဥ် အရ လာမည့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်း အ​မေရိကန်​ဒေါ်လာ

၄၃၉ ဘီလျံ အထိ ကနဦး အ​နေဖြင့် ကျခံသုံးစွဲသွားမည်ဖြစ်သည်။ ဤ ​ငွေပမာဏအနက် ​မြေပြင်တပ်ဖွဲ့များအတွက် ​ဒေါ်လာ ၁၆၃ ဘီလျံ၊ ​ရေတပ်ဖွဲ့အတွက် ​ဒေါ်လာ ၂၉ ဘီလျံ ၊ ​လေတပ်အတွက် ​ဒေါ်လာ ၁၁၅ ဘီလျံ ၊ အာကာသ စစ်​ရေးအတွက် ​ဒေါ်လာ ၁၆ ဘီလျံ၊ ဆိုက်ဘာ စစ်​ရေးအတွက် ​ဒေါ်လာ ၂၁ ဘီလျံ ၊ အရန်တပ်ဖွဲ့များ နှင့် စစ်​ရေးအ​ခြေခံအ​ဆောက်အအုံများ တည်​ဆောက်​​ရေး အသုံးစရိတ်အဖြစ် ​ဒေါ်လာ ၉၀ ဘီလျံ လျာထား သုံးစွဲရန် သတ်မှတ် စီစဥ်ထားသည်။

ဂျာမန်တပ်မ​တော်အား ​လက်ရှိတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၈၀,၀၀၀ မှ ၂၃၀, ၀၀၀ အထိ အင်အား တိုးမြှက့်သွားမည်ဖြစ်သည်။ အရန်တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အားကိုလည်း ၅၀၀,၀၀၀ ​ကျော် အထိ တိုးချဲ့ စုစည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။

●● ​မြေပြင်တပ်ဖွဲ့/ ကြည်းတပ် —

Heer 2035 စီမံချက် အရ ကြည်းတပ်မ​တော်အား လက်ရှိ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆၃,၀၀၀ မှ အမြဲတမ်း တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀၀,၀၀၀ အထိ တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ တိုက်ခိုက်​ရေး တပ်မ ၅ ခုနှင့် နယ်​မြေ​စောင့် တပ်မ territorial division ၃ ခု ဖွဲ့စည်းသွားရန် လည်းရှိ​နေသည်​။

လက်ရှိတွင် ပင်မတိုက်ပွဲဝင်တင့်ကား ၃၅၀ စီး / ၂၉၆ စီးကိုသာ အသုံးပြုနိုင်၊ သံချပ်ကာတိုက်ခိုက်​ရေးယာဥ် ၆၀၀ ခန့်၊ ၁၅၅ မမ ယာဥ်တင် အ​​မြှောက် ၁၆၇ လက်၊ တိုက်ခိုက်​ရေးရဟတ်ယာဥ် ၅၁ စီး စသည်ဖြင့်တပ်ဆင်ထားသည်။

လာမည့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်း သံချပ်ကာ တိုက်ခိုက်​ရေးယာဥ် ၇၀၀၀ ​ကျော် ဝယ်ယူအင်အားဖြည့်တင်းသွားရန် ရှိ​နေပြီး ၎င်း အ​ရေအတွက်တွင် မျိုးဆက်သစ် Leopard ကျားသစ် ပင်မ တိုက်ပွဲဝင်

တင့်ကား ၁၀၀၀​ ကျော်၊ Puma သံချပ်ကာတိုက်ခိုက်​ရေးယာဥ် ၆၉၀ စီး ပါဝင်သည်။ Skyranger 30 ယာဥ်တင် ​လေ​ကြောင်းရန်ကာကွယ်​ရေးစနစ် ၅၆၀ ​ကျော် ကိုလည်း ဝယ်ယူအင်အားဖြည့်တင်းသွားမည်ဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် ​ဘောလ်တစ်​​ဒေသ၊ လစ်သူ​ယေးနီးယားနိုင်ငံတွင် အမှတ် ၄၅ ပန်ဇာ / သံချပ်ကာ တပ်မဟာ 45th Panzer Brigade

ကို ဖြန့်ကျက်ချထားပြီးဖြစ်သည်။ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀၀၀ နီးပါးရှိသည့် ဤ တပ်မဟာတွင် တိုက်ခိုက်​ရေးတပ်ရင်း ၃ ရင်းနှင့် အ​ထောက်အကူပြု တပ်ဖွဲ့များ ပါဝင်မည်ဖြစ်ပြီး Leopard 2A7 ပင်မတိုက်ပွဲဝင် တင့်ကား ၄၄ စီး၊ Puma သံချပ်ကာတိုက်ခိုက်​ရေးယာဥ် ၄၄ စီး၊ PZH 2000 ၁၅၅ မမ ယာဥ်တင် အ​မြှောက် ၂၄ လက် စသည်ဖြင့် လက်နက် တပ်ဆင်ထားသည်။

●● ​ရေတပ်ဖွဲ့ တိုးချဲ့ခြင်း —

လက်ရှိတွင် ဂျာမန်​ရေတပ်၌ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၆,၅၀၀ ရှိ​နေပြီး ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တင် ဖရီဂိတ်သင်္ဘော ၁၁ စီး၊ ​သမားရိုးကျ တိုက်ခိုက်​ရေး​ရေငုတ်သင်္ဘော ၆ စီး၊ ​ကော်ဗက် အလတ်စားစစ်သင်္ဘော ၅ စီး၊ မိုင်းစစ်​ဆင်​ရေး သင်္ဘော ၁၂ စီး၊ ​ထောက်/ ပို့ သင်္ဘော ၁၁ စီး အပါ အဝင် စစ်​ရေယာဥ် ၆၅ စီး ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ P3C Orion ပင်လယ်ပြင်ကင်းလှည့်​လေယာဥ် ၈ စီး ရှိ​သော်လည်း လက်ရှိတွင် ၂ စီးသာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ ယခုအခါ ပိုမို စွမ်းရည်ထက်မြက်​သော P8 A Poseidon ပင်လယ်ပြင် ကင်းလှည့်​လေယာဥ်ကြီး ၈ စီးကိုထပ်မံ ဝယ်ယူထားပြီးဖြစ်သည်။

​ရေတပ်အင်အား တိုးချဲ့ ​ရေးအစီအစဥ်အရ အနာဂတ်တွင် ဂျာမန် ​ရေတပ်သည် ဖရီဂိတ်စစ်သင်္ဘော အ​ရေအတွက်ကို တိုးမြှင့် သွားမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ​ရေတပ်ဖွဲ့ တိုးချဲ့​ရေး စီမံကိန်းအရ F126 အတန်းအစား ပဲ့ထိန်း ဒုံးကျည်တင် ဖရီဂိတ် သင်္ဘော ၆ စီး၊ F127 အတန်းအစား ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တင် ဖရီဂိတ်စစ်သင်္ဘော ၈ စီး

တည်​ဆောက် သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဤ ဖရီဂိတ်သင်္ဘောများသည် ဝန်အပြည့် တန်ချိန် ၁၁,၀၀၀ ရှိကြမည်ဖြစ်ပြီး ​လေ​ကြောင်းရန်ကာကွယ်​ရေး၊ ​ရေ​အောက်စစ်ဆင်​ရေး၊ ကင်းလှည့် ​ခြင်း စသည့်တာဝန်များကို ထမ်း​ဆောင်ကြမည်ဖြစ်ပြီး ၅ လက္မ အ​မြှောက်များ၊ အထက်သို့ တည့်မတ်စွာပစ်လွှတ်နိုင်​သော ဒုံးပစ်စင် ၆၄ ခု အနည်း

ဆုံး တပ်ဆက်ထားကြမည်ဟု ကနဦး ခန့်မှန်း​နေကြသည်။ ထို့အပြင် ရဟတ်ယာဥ်နှင့် UAV ​မောင်းသူမဲ့ ​လေယာဥ်ငယ်များကို ပါတင်​ဆောင်ထားနိုင်သည်။

အနာဂတ်တွင် ဂျာမန် ​ရေတပ်သည် ​တိုက်ခိုက်​ရေး​ရေငုတ်သင်္ဘော ၁၅ စီး တည်​ဆောက်အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျ ဒီဇယ် လျပ်စစ်အင်ဂျင်နှင့် ခုတ်​မောင်းသည့် အဆိုပါ​ရေငုတ်သင်္ဘောများ သည် Type 212 CD အတန်းအစားက အများစု ဖြစ်မည်ဖြစ်ကာ ဝန်အပြည့်တန်ချိန် ၂၈၀၀ ရှိမည်ဖြစ်ကာ AIP ​ခေါ် ​ရေပြင်​ပေါ်သို့ တက်​၍ ဘက်ထရီအားဖြည့်ရန် မလိုသည့် ​မောင်းနှင်​ရေးစနစ်ကို အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။

ဂျာမန်​​ရေတပ်သည် မဟာမိတ် NATO အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ၏ ​​ရေတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူး​ပေါင်းကာ ​ဘောလ်တစ်ပင်လယ်၊ ​​နော်​ဝေးကမ်းလွန်ရေပြင်နှင့် ​မြောက် ပင်လယ်​ရေပြင်များ​၏ လုံခြုံ​ရေး၊ ရုရှား ​ရေတပ်ဖွဲ့ များ ဝင်​ရောက် မလာ​ရေးတို့ကို တာဝန်ယူ ရမည်ဖြစ်သည်။

.

.●● ​လေတပ်အတွက် အစီအစဥ် —

ဂျာမန်​​လေတပ်သည် လက်ရှိတွင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၈,၀၀၀ နီးပါးရှိသည်။ တိုက်​လေယာဥ် ၂၂၆ စီး ( Euro Fighter Typhpon ၊ Totnado အမျိုးအစား များ) ၊ ​ဝေဟင်ဆီဖြည့်​လေယာဥ် ၃ စီး၊ သယ်ယုပို့​ဆောင်​ရေး​လေယာဥ် ၆၅ စီး၊ သယ်ယူပို့​ဆောင်​ရေးရဟတ်ယာဥ် ၉၀ စီး ၊ ​လေ​ကြောင်းရန်ကာကွယ်​ရေးစနစ် ၁၄ ခု ( Parriot နှင့် I-RIS T) စသည်ဖြင့်တပ်ဆင်ထားသည်။

၂၀၂၅ ​​လေတပ် တိုးချဲ့​ရေး အစီအစဥ်အရ Euro Fighter Typhoon တိုက်​လေယာဥ် ၁၆၀ စီး၊ F35 A Lightning II တိုက်​လေယာဥ် ၅၀ စီး စသည်တို့ကို ဝယ်ယူအားဖြည့်သွားရန်ရှိ​နေသည်။

အ​မေရိကန်လုပ် F35A Lightning II ၅.၀ မျိုးဆက်တိုက်​လေယာဥ်များ အား ဂျာမဏီ က ဝယ်ယူရခြင်းသည် ဂျာမဏီ နိုင်ငံအတွင်း သို​လှောင်ထား​သော အ​မေရိကန် နျူ ထိပ်ဖူးများကို အသုံးပြုနိုင်​ရေးဖြစ်သည်။ အ​မေရိကန်တို့၏ B61 စစ်​မြေပြင်သုံး နျု လက်နက် ၁၅ ခုမှ ၂၀ ခုအထိ ဂျာမဏီနိုင်ငံ ဘျုးရှဲလ် Büchel ​လေတပ်စခန်းတွင် သို​လှောင်ထားရှိရာ အ​​ရေး​ပေါ် အ​ခြေအ​နေတွင် ( နိုင်ငံအား တိုက် ခိုက်ခံရသည့်အ​ခါ ) ဤ နျူ ထိပ်ဖူးများကို ဂျာမဏီ အစိုးရက အသုံးပြုခွင့်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။

●● အတိတ်သမိုင်းကို ​ခြေရာ​ကောက်​သော် —

ယ​နေ့ ဂျာမဏီ ၏ ကာကွယ်​ရေးအင်အား တိုးချဲ့မှုသည် အမျိုးသား​ရေး အား​​ကောင်း​နေ​သော ရုရှား ဖက်ဒ​ရေးရှင်း၏ ဥ​ရောပ အ​ရှေ့ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းအထိ သြဇာလွှမ်း မိုးရန် အကြံအစည်အား တန်ပြန် ဟန့်တားဖို့ ဖြစ်သည်။

ဂျာမဏီ အ​နေဖြင့် ရုရှားတို့အား ဟန့်တားနိုင်ပါမည်လား။

မ​ဝေး​သေးသည့် အတိတ်သမိုင်းကို ​ခြေရာ​ကောက်​သော် ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလများတွင် ဂျာမန်တပ်ဖွဲ့များသည် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များအား 'ငယ်နိုင်' သဖွယ် ပြုမူခဲ့ကြသည်ကို ​တွေ့နိုင်ပါသည်။ ​​​ပြောစမှတ်တွင်သည်မှာ ထို စစ်ပွဲကြီး နှစ်ခုစလုံးတွင် စစ်မျက်နှာ ၂ ဖက်တပြိုင်တည်းဖွင့်ထားရသည့်အကြားမှပင် ဂျာမန်တပ်ဖွဲ့များသည် ရုရှား နယ်​မြေ အတွင်းပိုင်းအထိ ဝင်​ရောက် တိုက်ခိုက်​ချေမှူန်းနိုင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်​။

ဒုတိယကမ္ဘာစစိကြီးအတွင်း ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်​နေ့တွင် စတင်​သော ဂျာမန်တို့၏ ဘာဘာရိုစာ စစ်ဆင်​ရေးကြီး Operation Barbarosa ဖြင့် ဆိုဗီယက် / ရုရှား နယ်​မြေအတွင်းသို့ ဝင်​ရောက် တိုက်ခိုက်ရာ ၅ လအတွင်း မိုင်​ပေါင်း ၈၈၀ နီးပါး ခရီး​ပေါက်ခဲ့ပြီး ​မော်စကို မြို့​တော်အား သိမ်းပိုက်ရလုနီး အထိ ​အောင်မြင်မှုရခဲ့သည်။ ထို ကာလတွင် ဂျာမဏီသည် စစ်မျက်နှာ နှစ်ခုမက ဖွင့်ထားရပြီး တကိုယ်​တော် တိုက်ခိုက်​နေခဲ့ရသည့်အကြားမှ ယခုကဲ့သို့အောင်မြင်မှုများ ရခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယနေ့ကာလဆိုလျင် NATO အဖွဲ့ကြီး၏ ​ကျော​ထောက်​နောက်ခံဖြင့် စစ်မျက်နှာ တခုတည်း ဖွင့်၍ ရုရှားနှင့် စစ်မက်ဖက်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ရပါက မည်ကဲ့သို့ရှိမည်နည်း။

ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းစစ်ပွဲ​ကြောင့် စစ်​ရေး အ​တွေ့အကြုံ ကြွယ်ဝ​နေ​သော်လည်း စစ်ပန်း​နေကြပြီဖြစ်သည်။ ထို့​ကြောင့် နျု ကလီယာလက်နက်များ အသုံးမပြုပါပဲနှင့် ဂျာမန် တပ်ဖွဲ့များအား ​အသာစီးရနိုင်မှု ရှိမည်၊ မရှိမည်က ပ​ဟေဠိ ဖြစ်​၍ ​နေသည်။ အသုံးပြုလျင်လည်း စစ်​မြေပြင်သုံး နျူ လက်နက် အငယ်စားများ​ကိုသာ အသုံးပြုနိုင်မည်၊ အ​ကြောင်းမှာ NATO ၏ တုန့်ပြန်မှု က မည်သို့ရှိမည်ကို တပ်အပ်မသိနိုင်​သော​ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရုရှားအ​နေဖြင့် NATO ၏ နျု လက်နက်ဖြင့် အလားတူ တုန့်ပြန်တိုက်ခိုက်မှုမျိုးကို ​မျှော်လင့်ထားရမည်ဖြစ်သည်။

.

.

၂၀၃၀ ပြည့်လွန်ဆယ်စုနှစ် များတွင် ဂျာမဏီသည် ဥ​ရောပ တွင် စစ်အင်အားကြီး နိုင်ငံတနိုင်ငံဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး နျူ ကလီယာ လက်နက်များ ထုတ်လုပ်မည့် စီမံကိန်းဖက် ​ခြေ ဦးလှည့်/ မလှည့်ကို ​စောင့်ကြည့်သွားရမည်ဖြစ်သည်။

.

□●○□■●●○■□■

●☆ Reference —

++ Encyclopedia Britannica

++ Euro News

++ Army Recognition

++ DW

++ Defense Magazine