"ကျောင်းတွေမှာ နိုင်ငံရေးကင်းရှင်းရမည်" ဆိုတဲ့ လှည့်စားချက်ကြီးက နေဝင်းခေတ် ၁၉၆၂ နောက်ပိုင်းမှာ အပြင်းအထန် စတင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ တကယ်တမ်း နိုင်ငံရေးကင်းရှင်းအောင် လုပ်တာမဟုတ်ဘဲ စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့နိုင်ငံရေး ကို ဖျက်ဆီးပြီး "စစ်တပ်ကသွင်းတဲ့ ဝါဒမှိုင်းနိုင်ငံရေး" နဲ့ အစားထိုးလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျောင်းသားဆိုတာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အသိဉာဏ်အရှိဆုံးနဲ့ စွမ်းအင်အပြည့်ဆုံး အင်အားစုဖြစ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းက ကျောင်းသားတွေကို အင်မတန်ကြောက်ပါတယ်။
မြန်မာ့သမိုင်းမှာ နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးကစလို့ လွတ်လပ်ရေးအထိ ကျောင်းသားတွေက ရှေ့တန်းက ပါခဲ့တာကို သူကောင်းကောင်းသိပါတယ်။
ကျောင်းသားတွေဟာ အကောင်းအဆိုးကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားတတ်တဲ့ အသိပညာရှိပြီး စုစည်းမှုအားကောင်းတဲ့အတွက် သူတို့သာ နိုင်ငံရေးအသိရှိနေရင် စစ်အာဏာရှင်စနစ် တည်မြဲဖို့ ခက်ခဲမယ်ဆိုတာ သူတွက်ဆခဲ့ပါတယ်။
ဒါကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် ကျောင်းသားတွေ နိုင်ငံရေးအသိရှိမှသာ နိုင်ငံဟာ အာဏာရှင်စနစ်နဲ့ အုပ်ချုပ်လို့မရနိုင်တာ.. အုပ်ချုပ်တာကိုလည်း လက်မခံနိုင်ကြတာဖြစ်လို့…
ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံအဖြစ်နဲ့ပဲ တိုင်းပြည်တိုးတက်စေမှာဖြစ်ပါတယ်။
အရင်ခေတ်က ပညာရေးကောင်းခဲ့လို့ ကျောင်းသားတွေရဲ့ အတွေးအခေါ်နဲ့ ပညာရေးရေချိန်ဟာလည်း အရမ်းကို မြင့်မားခဲ့တာမို့ ဒီလိုမျိုူ Critical thinking နဲ့ ပညာရေးရေချိန်မြင့်မားမှာကို အာဏာရှင်တွေ အရမ်းကြောက်ခဲ့ပါတယ်။
လူငယ်တွေက ကိုယ့်အခွင့်အရေးကိုယ်သိရင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးမှာ ပါဝင်လာမယ်..
ကိုယ့်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးမှာ အကြံဉာဏ်တွေပေးလာမယ်..
ဒါဟာ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ တိုးတက်မှုကို အောက်ခြေကနေ စတင်ပေးနိုင်လို့...
နေဝင်းအစိုးရအဖွဲ့ဟာ နိုင်ငံရေးနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး၊ လွတ်လပ်ခွင့်၊ ဒီမိုကရေစီ စတဲ့အကြောင်းတွေနဲ့ ပတ်သက်တာတွေကို ကျောင်းပညာတွေမှာ ကင်းကွာနေအောင်လုပ်ပြီး ပေးတဲ့သင်ရိုးကိုပဲ ကျက်မှတ်တဲ့သူတွေဖြစ်အောင် လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် မြင့်မားတဲ့ အသိပညာမရှိလေ critical thinking ကင်းမဲ့လေ ပိုအုပ်ချုပ်ရလွယ်အောင်လေမို့ ပညာရေးကို ပုံဖျက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဘာသာရပ်ကိုလည်း ဒီဘာသာရပ်ဟာ ဝေဖန်ပိုင်းခြားမှုကို အားပေးတယ်၊ ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအကြောင်းတွေကို သင်ကြားပေးတယ်၊ ဒါတွေဟာ "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်" နဲ့ မကိုက်ညီဘူး စွပ်စွဲပြီး
တက္ကသိုလ်တွေမှာ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံကို အဓိကဘာသာရပ် (Major) အနေနဲ့ရော၊ တွဲဖက်ဘာသာရပ် (Minor) အနေနဲ့ပါ သင်ကြားခွင့် လုံးဝပိတ်ပင်လိုက်ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးသိပ္ပံကို ဖျက်သိမ်းပြီးတဲ့နောက်မှာ စစ်အစိုးရဟာ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံကို တက္ကသိုလ်တွေမှာ သင်မယ့်အစား
"ဖောင်ကြီး" လိုနေရာမျိုးမှာ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ စစ်ဗိုလ်တွေကို "ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်" ဝါဒရိုက်သွင်းဖို့ "နိုင်ငံရေးသိပ္ပံအတု" တစ်ခုကို အစားသွင်းခဲ့ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တွေကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ "စစ်တပ်ဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့ ကယ်တင်ရှင်" ဆိုတဲ့ အယူအဆကိုပဲ သမိုင်းနဲ့ နိုင်ငံရေး ဘာသာရပ်တွေထဲမှာ အတင်းအကျပ် ရောနှောထည့်သွင်း သင်ကြားစေခဲ့ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ကျွမ်းကျင်တဲ့ ပါမောက္ခတွေ၊ ပညာရှင်တွေဟာ အစိုးရရဲ့ စောင့်ကြည့်ခြင်းကို ခံရပါတယ်။
အချို့သော ပညာရှင်တွေဟာ ထောင်ချခံရတာ..
ဒါမှမဟုတ် ဘာသာရပ်နဲ့ မဆိုင်တဲ့ နေရာတွေကို ပြောင်းရွှေ့ခံရတာမျိုးတွေ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။
ဒီဒဏ်ကြောင့်ပဲ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပညာရေးလောကမှာ နိုင်ငံရေးကို စနစ်တကျ လေ့လာဆန်းစစ်နိုင်တဲ့ "နိုင်ငံရေးပညာရှင် Political Scientist" မျိုးဆက်တွေဆယ်စုနှစ်များစွာ ပြတ်တောက်သွားခဲ့ရပါတယ်။
စစ်အစိုးရဟာ "နိုင်ငံရေးကင်းရှင်းရမည်" လို့ အပေါ်ယံကြေညာပြီး ... ၁၉၆၂၊ ဇူလိုင် ၈ ရက်မှာ သမဂ္ဂအဆောက်အအုံကို မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးပြီး ကျောင်းသားတွေရဲ့ စုပေါင်းအသံကို ပိတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။
ကျောင်းသားတွေကို နိုင်ငံရေးမလုပ်နဲ့လို့ ပြောပြီး စစ်တပ်ရဲ့ "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်" ကို ထောက်ခံတဲ့ လမ်းစဉ်လူငယ် (Teza/Lanzin Youth) အဖွဲ့တွေထဲကို အတင်းအကျပ် သွင်းပါတယ်။
ဒါဟာ နိုင်ငံရေးကင်းရှင်းတာမဟုတ်ဘဲ "အစိုးရခိုင်းတာလုပ်တဲ့ နိုင်ငံရေး" ထဲ သွတ်သွင်းလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
"ကျောင်းသားသည် ပညာကိုပဲ သင်ရမည်၊ နိုင်ငံရေးမလုပ်ရ" ဆိုတဲ့ ဆောင်ပုဒ်တွေကို ကျောင်းတိုင်းမှာ ကပ်ထားပြီး နိုင်ငံရေးအကြောင်း ဆွေးနွေးသူမှန်သမျှကို ကျောင်းထုတ်တာ၊ ထောင်ချတာတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးဆိုတာ ကျမတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝဖြစ်တဲ့ စားဝတ်နေရေး၊ လွတ်လပ်ခွင့် ဖြစ်တာကို မသိစေတော့ဘဲ "နိုင်ငံရေးသည် အန္တရာယ်" လို့ မြင်လာအောင် နဲ့ မြန်မာ့ပညာရေးလောကအတွက် အဆိပ်သင့်စေတဲ့ စကားလုံး ဖြစ်သွားအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
ကျောင်းသားတွေဟာ တိုင်းပြည်မှာ ဘာဖြစ်နေလဲဆိုတာကို ဂရုမစိုက်တော့ဘဲ ဘွဲ့ရဖို့နဲ့ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ဖို့လောက်ပဲ စဉ်းစားတဲ့ "Passive Citizens" လို့ခေါ်တဲ့ အသက်မဲ့သော နိုင်ငံသား သို့ ငုံ့ခံနိုင်ငံသားများ ဖြစ်သွားကြပါတယ်။
အပိုင်း-၄ ဆက်ရန်....
ပုံက ၁၉၆၂ ကျောင်းသားသပိတ်သွေးမြေခရတဲ့နေ့ ပုံပါ
