Showing posts with label Languages. Show all posts
Showing posts with label Languages. Show all posts

Tuesday, September 1, 2026

အိမ်မှာ မိခင်ဘာသာစကားပဲ များများပြောပါ

 "အိမ်မှာ မိခင်ဘာသာစကားပဲ များများပြောပါ" လို့ USA မှာ ဆရာမတွေက ဘာလို့ပြောတာလဲ? 

🇺🇸🗣️

ကျမတို့ မြန်မာမိဘတော်တော်များများ ကြားဖူးတယ် "Teacher က အိမ်မှာ မြန်မာလိုပဲ ပြောပါတဲ့၊ English မပြောနဲ့တဲ့"

"ဟင်... English တတ်အောင် English ပြောရမှာပေါ့" လို့ ကျမတို့ ထင်မိကြတယ် ဟုတ်တယ်ဟုတ်😅

တကယ်တော့ ဆရာမတွေ အဲ့လိုပြောတာ သိပ္ပံနည်းကျ အကြောင်းပြချက် ၅ ခု ရှိပါတယ်🤔

၁။ "မိခင်ဘာသာက အတွေးရဲ့ အုတ်မြစ်" ဖြစ်လို့

ကလေးက ဦးနှောက်ထဲမှာ "အယူအဆ Concept" ကို အရင်ဆောက်ရတယ်။
ဥပမာ: "တြိဂံ" ဆိုတဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်၊ "ဝမ်းနည်းတယ်" ဆိုတဲ့ ခံစားချက်

အဲ့ဒီ Concept ကို အမေနဲ့အဖေ ပြောတဲ့ ဘာသာစကားနဲ့ အရင်တည်ဆောက်တာ အခိုင်ဆုံးပဲ။မိဘက English မကျွမ်းဘဲ တလွဲပြောရင် ကလေးက "Broken English + Concept မခိုင်" ဖြစ်သွားရော။

မိခင်ဘာသာနဲ့ "တြိဂံဆိုတာ ထောင့်သုံးထောင့်" လို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားလည်သွားမှ
ကျောင်းမှာ "Triangle has three angles" ဆိုတာ ချက်ချင်း ကူးပြောင်းတတ်သွားတာ။

အုတ်မြစ် ခိုင်မှ တိုက် မြင့်မြင့်ဆောက်လို့ရတယ်။

၂။"ဘာသာစကား ၂ မျိုး တတ်တာကဦးနှောက်အတွက် Gym" ဖြစ်လို့

သုတေသနတွေအရ Bilingual ကလေးတွေက:
• ပြဿနာဖြေရှင်းတာ ပိုတော်တယ်
• အာရုံစူးစိုက်မှု ပိုကောင်းတယ်
• သင်္ချာ၊ သိပ္ပံမှာ အမှတ်ပိုကောင်းတယ်
• အသက်ကြီးရင် Dementia ဖြစ်နှုန်း နည်းတယ်

ဘာလို့လဲ? ဘာသာစကား ၂ မျိုး Switch လုပ်နေရတာ ဦးနှောက်က ၂၄ နာရီ Workout လုပ်နေရသလိုပဲ။မိခင်ဘာသာကို သတ်လိုက်ရင် ဒီ "ဦးနှောက် Gym" ကြီး ဆုံးရှုံးသွားပြီ။

၃။ "Identity နဲ့ မိသားစုနှောင်ကြိုး" မပျက်သွားအောင်

USA မှာ ကြီးတဲ့ မြန်မာကလေး တော်တော်များများ (အားလုံးကို မဆိုလိုပါ) အသက် ၁၅ လောက်ဆို အဖေ၊ အမေ၊ ဖွားဖွားနဲ့ စကားမပြောတတ်တော့ဘူး။မိဘက မြန်မာလို ပြောတယ်၊ သားသမီးက English လို ပြန်ဖြေတယ်။

နောက်ဆုံး ထမင်းဝိုင်းမှာ တိတ်ဆိတ်သွားရော🥺
မိသားစု ယဉ်ကျေးမှု၊ ပုံပြင်တွေ၊ အဖွားရဲ့ ဟင်းချက်နည်းတွေ — အကုန် ပြတ်သွားပြီ။

ဆရာမတွေက ဒါကို နေ့တိုင်းမြင်နေရတယ်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်တဲ့ ကလေးတွေ အများကြီး။
ဒါကြောင့် "အိမ်မှာ မြန်မာလိုပဲ ပြော၊ မင်းရဲ့ အမြစ်ကို မဖြတ်နဲ့" လို့ သတိပေးတာဖြစ်တယ်။

၄။ "English ကို ကျောင်းက သင်ပေးလိမ့်မယ်၊ မြန်မာလိုကျ မိဘပဲ သင်ပေးနိုင်တယ်"

ဒါ အရှင်းဆုံးအချက်ပဲ။
ကလေးက ကျောင်းမှာ တစ်နေ့ ၇ နာရီ English ပတ်ဝန်းကျင်ထဲ နေတာ။ TV က English, သူငယ်ချင်းက English, Teacher က English.

၅ နှစ်အတွင်း Native လို ဖြစ်သွားရော။
မိဘက စိတ်ပူစရာကို မလိုပါဘူး။

ဒါပေမဲ့ မြန်မာလို?
အမေနဲ့အဖေ မပြောရင် ဘယ်သူနဲ့ ပြောမှာလဲ? YouTube က သင်ပေးလို့မရဘူး။အသက် ၁၀ ကျော်ရင် နောက်ကျသွားပြီ။လျှာက မလိမ်တော့ဘူး။

ဒါကြောင့် ဆရာမက "ငါ English သင်ပေးမယ်၊ နင်က မြန်မာလို သင်ပေး" လို့ Team ဖွဲ့ခိုင်းတာပါ။

၅။ "မိဘရဲ့ Broken English က ကလေးကို အန္တရာယ်ပေးလို့" 🫣 (ကျမလိုပေါ့🤦‍♀️)

ဒါက နည်းနည်းခါးပေမဲ့ အမှန်ပါပဲ🤦‍♀️
မိဘတော်တော်များများက "eat the rice" ကို "eat rice" လို့ပြောတယ်၊ "he don't like" ကို "he doesn't like" မှန်းမသိဘူး။

ကလေးက အဲ့ဒီ Broken Grammar ကြီးကို ကျမတို့ ဆီကနေ အရင်သင်သွားရော။ကျောင်းရောက်မှ Teacher က ပြန်ပြင်ရတာ ပိုခက်တယ်။
"အမေ အဲ့လိုပြောတာပဲ" ဆိုပြီး ဆရာမနဲ့ ငြင်းတဲ့ ကလေးတွေ အများကြီး။

ဒါကြောင့် ဆရာမက:
"နင်တို့ မြန်မာလို အမှန်ပြော။ ငါ English အမှန်သင်ပေးမယ်။ ကလေးရှုပ်ကုန်မယ်" လို့ ပြောတာ။

ဒါကဆရာမတွေရဲ့ စေတနာပါ😇

ဒီလိုပြော/ရေးလို့ အားလုံးကိုမဆိုလိုပါဘူးနော်၊ မေမေမျိုးကတော့ ချင်းအမျိုးသမီးဖြစ်တဲ့အတွက် ကလေးလေးတွေကို ချင်းဘာသာစကားပြောပါတယ်။

ချစ်တို့ရော အိမ်မှာ ဘယ်ဘာသာစကားကို အသုံးပြုလဲ?

မေမေမျိုး💭

Saturday, April 18, 2026

စာပေအနုပညာအဆင့်အတန်း

 ဂျပန်၊ ကိုးရီးယားဘာသာစကားတွေကိုတော့ ငွေပုံပေးပြီး သင်၊ ကိုယ့်ဘာသာစကားကိုကျ လှောင်သလို ခနဲ့သလိုနဲ့ အင်မတန်စက်ဆုပ်ဖို့ကောင်းတယ်။ တိုင်းတစ်ပါးစကားကို ထုံးလိုချေ ရေလိုနှောက်ပြောတတ်တာ ဂုဏ်ယူစရာပါ။


ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်မိခင်ဘာသာစကားနဲ့မှ ဘာတွေမှန်းမသိတာမျိုး၊ မသိတာကို အပြစ်မဆို၊ နို့ လေ့လာရကောင်းမှန်းမသိဘဲ လှောင်ပြောင်ကျီစယ်တာ ဂုဏ်ယူစရာ မဟုတ်နေဘူး။ စိတ်ပျက်စရာကြီး။

စာပေအနုပညာအဆင့်အတန်း ဘယ်လောက်တောင် နိမ့်ကျနေသလဲ ပြေးကြည့်ဖို့တောင်မလို။ အထင်းသားကြီး။

မြို့မငြိမ်းသည် အချဉ်မဟုတ်။ သူပေးခဲ့တဲ့ ဂီတ၊ ဖန်တီးခဲ့တဲ့ စာသားတစ်လုံးချင်း (မြန်မာဝေါဟာရတိုင်း) ဟာ မင်းတို့ ပြက်ရယ်ပြုစရာမဟုတ်။ မင်းတို့ပါ မင်းတို့ ကိုးရီးယားစာ တစ်ဖက်ကမ်းခတ်ကျွမ်းကျင်ပါစေ။ တော်လို့သင်တန်းဖွင့်စားစား၊ ကိုယ့်ဘာသာစကား စာပေရဲ့အနှစ်သာရ မသိသေး မခံစားတတ်သရွေ့ စာတတ်တယ်မထင်နဲ့.. ငါတော့ လိုရင်းပြောရင် အထင်ကိုမကြီးဘူး။

ပို့စ်တင်ထားတာက အပျော်အပြက်ဆိုပေမဲ့ ဒါကို ဆင့်ပွားလေ့လာရမှန်းမသိတာ ဆိုးတယ်။ စာလဲ ဖတ်ကြမဲ့ကောင်တွေလဲ ဟုတ်ဟန်မရှိဘူး။ အဲလိုကြောင့် အခုလို ငကြောင်စကား ပြောထွက်တာ။

မြို့မငြိမ်းရဲ့ “ သုတ်ဖြူးဆော်သွေး အေးအေး ညင်းညင်း ” စာသားကို ကိုးရီးယားဘာသာပြန်တာ တစ်မျိုးဖြစ်လို့တဲ့။ သူ ပြောထားတဲ့ သီချင်းစာသား (Lyrics) တောင် မှားနေသေးတယ်။

“ သုတ်ဖြူးဆော်သွင်း ” မဟုတ်ဘူးဟ “ သုတ်ဖြူးဆော်သွေး ” ၊ “ အေးအေးညှင်းညှင်း ” မဟုတ်ဘူး “ အေးအေးညင်းညင်း ” ။ အရင်ခေတ် သီချင်းတွေမှာ သံစဉ်တစ်ခုထဲကို စာသားတွေ သီချင်းရပြီးရော စုံစီနဖာ လျှောက်မထည့်ဘူး။ အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်။

စိတ်တော့မဆိုးနဲ့ ဘာသာစကား သင်တန်းကျောင်းဖွင့်စားပြီး ဘာသာစကားတစ်ခုရဲ့အနှစ်သာရကို ပြက်ရယ်ပြုခြင်းဟာ ကိုယ့်ကိုယ်၌ ဦးနှောက်မမီ.. ဉာဏ်တိမ်နေတာမျိုးပဲ။ ပုခက်ပေါ်က ပြုတ်ကျထားတာလား မွေးတဲ့အမေကို ပြန် မေးကြည့်ကြည့်။

သုတ်ဆိုတာ မင်းတို့ ဦးနှောက်တစ်ခြမ်းပုပ်နေတဲ့ အတွေးနဲ့ တွေးသလို သုက်(Sperm)ကို ပြောချင်တာ မဟုတ်ဘူး။ သုက်(Sperm)က.. သုက္ကဆိုတဲ့ ပါဠိစကားကနေ လာတာ။တခြားစီပဲ။ အခု သုတ်(တသတ်)မှာ အဓိပ္ပါယ် လေးငါးမျိုးလောက်ကို ရှိတယ်။

သုတ် (ကြိယာ)
၁။ လိမ်းကျံသည်။
✅ မျက်နှာကို အိုးမည်းမသုတ်နဲ့။
၂။ အညစ်အကြေး စသည်ကင်းစင်ရန် အဝတ်စသည်ဖြင့် ပွတ်သည်။
✅ ခေါင်းရေစိုနေတယ်၊ ပဝါနဲ့သုတ်လိုက်အုံး။
၃။ အလျင်အမြန်ပြုသည်။
✅ ခပ်သုတ်သုတ်လုပ်၊ နောက်ကျနေပြီ။
၄။ အလျင်အမြန်ချီယူသည်။
✅ ဘီးလုံးငှက်ကို စွန်ရဲက သုတ်သွားတာ။

သုတ် (ပစ္စည်း)
၁။ တစ်စုပြီး တစ်စုဆက်တိုက်ပြုလုပ်သည့် အကြိမ်ကို ရေတွက်သည့်စကားလုံး။
✅ အဝေးသင် တတိယသုတ်က ဘာမေဂျာတွေလဲ။

သုတ် (နာမ်)
၁။ ဒေသနာတော် အစီအစဉ်။
၂။ တစ်စုံတစ်ခုသော ဒေသနာ။
✅ မင်္ဂလသုတ်၊ အင်္ဂုလိမာလသုတ် ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ် စသဖြင့်၊ ဒီစကားလုံးက ပါဠိစကား သုတ္တကနေ လာတာ။

သုတ်ကို ပသတ် သုပ်လိုက်ရင်ကို အဓိပ္ပါယ်ပြောင်းကုန်ပြီ။ အစုံသုပ်၊ ရေခဲသုပ်၊ သင်္ဘောသီးသုပ်.. စသဖြင့်။ ကသတ်ဆိုရင်တော့ သန္ဓေပိုးပါတဲ့အရည်ဖြစ်သွားပြီ။ တခြားစီပဲ။

မြို့မငြိမ်းက.. “ အလျင်အမြန်ပြုသည် ” ဆိုတဲ့အနက်ကို ယူလိုက်တာ။ နောက်က ဖြူးဆော်သွေး တစ်လုံးချင်းစီကလဲ သူ့ဟာသူ အနက်ရှိတယ်။ သင်္ကြန်လေတိုက်ခတ်လာတာကို ပေါင်းစပ်ရေးလိုက်တဲ့သဘောပဲ။ တစ်လုံးချင်း ခွဲကြည့်။

ဖြူး (ကြိယာ)
၁။ ဆားစသည်ကို နေရာအနှံ့ဖြန့်သည်။
✅ အပေါ်မှာ နှမ်းနည်းနည်းဖြူးပေးနော်။
ဖြူး (နာဝိ)
၁။ ဖြောင့်စင်းသော၊ ချောပြေသော။
✅ လမ်းခရီး ဖြောင့်ဖြူးပါစေ။

ဆော် (ကြိယာ)
၁။ တီးခတ်သည်။ စည်ဆော်သည်။
၂။ ရိုက်ပုတ်သည်။
✅ ဆော်ထည့်လိုက်တာ ခေါင်းကွဲသွားတယ်။
၃။ ထိပါးပုတ်ခတ်သည်။
✅ သူဆော်လို့ ပြန်ဆော်တာ။
၄။ နှိုးဆော်သည်။
✅ တစ်ရွာလုံးကြားအောင် ဆော်လိုက်။

သွေး (နာမ်)
၁။ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် နှလုံးမှ တစ်ကိုယ်လုံးသို့ သွေးကြောများဖြင့် အသွားအပြန်လှည့်ပတ်စီးဆင်းနေသည့် နီရဲသောအရည်။
၂။ ဆက်နွှယ်သော မျိုးရိုး။
✅ ဒီကလေးက သူ့ဖအေဘက် သွေးနှောပိုပါတယ်။

သွေး (ကြိယာ၊ ဥပစာ၊ ရှေး)
၁။ ကျောက်အပြင်၌ ပွတ်တိုက်သည်။
✅ ဓားသွေးနေတယ်၊ သနပ်ခါးသွေးနေတယ်။
၂။ (ဥပစာ) ထင်ပေါ်အောင် ပြုသည်။
✅ ကိုယ်ရည်သွေးနေတယ်ပေါ့။
၃။ (ရှေး) ဖြားယောင်းသည်။
✅ နင့်ကို သူ ဖြားယောင်း“သွေး”ဆောင်နေတာ။
၄။ ဖြည်းညင်းစွာ တိုက်ခတ်သည်။ လေပြည်သွေးသည်။

[ပေးထားတဲ့ ဥပမာတွေက နေ့စဉ်စကားပြောပုံစံမျိုးနဲ့ရေးပြထားတာ။ အရေးစကားပြေနဲ့ ပြန်ပြောင်းရေးချင်လဲပဲ ရတယ်]

ဆိုတော့ “သုတ်ဖြူးဆော်သွေး” စကားလုံးမှာ တစ်လုံးစီက သူ့အနက်နဲ့သူပါတယ်။ သင်္ကြန်လေက နွေလလယ်မှာ ခပ်ချောချော ခပ်သုတ်သုတ်နဲ့ တိုက်ပြီး လာရောက်တို့ထိနေတယ်လို့ ခံစားမိလိမ့်မယ်။ ဒါကို စာတတ်တယ်လို့ ခေါ်တယ်။

တည့်(ဒဲ့) ရေးဖို့ထက် သီချင်းတစ်ပုဒ် ရသဂုဏ်မြောက်ဖို့ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းကို စုဖွဲ့ဖန်တီးထားတာ၊ အဲဒါ မြို့မငြိမ်းရဲ့ဝိညာဉ်ပဲ။

ဆရာမြသန်းတင့် ရေးဖူးတဲ့ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်တောင် ရှိတယ်။ “ တောင်သမန်ရွှေအင်းက လေညင်းဆော်တော့ ” တဲ့၊ ဒါ မြန်မာစာရဲ့အနှစ်သာရပဲ။

◾ပြီးရင် သူများစာကို အထင်ကြီးနေတဲ့ကောင်တွေက “ညင်း” နဲ့ “ညှင်း” ကို မကွဲဘူး။ တကယ့်ငစားက သူတို့။

ညင်း (နာဝိ)
၁။ သိမ်မွေ့ညင်သာသော။
✅ လေညင်းညင်း တိုက်သည်။

❗ဟထိုး (ှ) ပါလာတာနဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပြောင်းသွားတယ်။
ညှင်း (နာမ်)
၁။ အဖြူအပြောက်ငယ်များပေါ်သော အရေပြားရောဂါတစ်မျိုး။
✅ သူ့လည်ပင်းမှာ ညှင်းကွက်တွေနဲ့။
၂။ စက္ကူဖဲ၌ အနက်ရောင်ဖဲပွင့်တစ်မျိုး။
✅ တစ် ညှင်းတက်တယ်၊ ကိုးပေါက် မဒိုရင် ဆထည့်။ (မြန်မာတွေကတော့ မဒိုရင် ဇထည့်လို့ပြောကြတာ၊ ရေးရင် ဆလိမ် (တစ်ဆ နှစ်ဆ) အဲလိုရေးရတယ်)

ညှင်း (ကြိယာ)
၁။ အမဲသား၊ ဆိတ်သား စသည်ကို အမြှောင်းငယ်များဖြစ်အောင် လှီးသည်။
✅ ဒီကြက်သားကို ဓားနဲ့ညှင်းပေးပါအုံး။

ဒီသီချင်းစာသားမှာက “ အေးအေး ညင်းညင်း ” ပါ။ လေပြည်တိုက်တာကို ဆိုလိုတာမို့ ညှင်းနဲ့ လားလားမှမဆိုင်ပါဘူး။

“ သင်္ကြန်လေ သုတ်ဖြူးဆော်သွေး အေးအေးညင်းညင်း ” ဆိုတာ ဧပြီ တန်ခူးလအခါသမယမှာ တစ်နှစ်မှတစ်ခါပဲ တိုက်ခတ်တဲ့ သင်္ကြန်လေကြောင့်.. ရင်ထဲ နှလုံးထဲ အေးစိမ့်သွားတယ်၊ လေသုတ်သုတ်တိုက်ပေမဲ့ သိမ်သိမ်မွေ့မွေ့ ခံစားရတယ်လို့ ဆိုချင်တာ။ ဒါအကြမ်းဖျင်းပြောပြတာ။ မင့်တို့တောင် သူများဘာသာစကားလေ့လာရင် တစ်သံမှား မှားတယ်လို့ ဆို။

ဒါဆို ရှင်းတယ်။ ကိုယ့်ဘာသာစကားအနက်ကို ဦးနှောက်တစ်ခြမ်းပုပ်နေတဲ့ခေါင်းနဲ့ တွေးနေတာ မရှက်ကြဘူးလား။

Citation to Win Aung

Thursday, April 9, 2026

မြန်မာ နိုင်ငံသားတစ်ယောက် အဖို့ ဘာသာစကား ဘယ်နှမျိုး တတ်ကျွမ်းဖို့ လိုအပ်သလဲ?

 မိတ်ဆွေဟာ တသက်လုံး ပြည်ပထွက်ပြီး အလုပ်လုပ်ဖို့ စိတ်ကူးမရှိဘူး။ ဘယ်နိုင်ငံသွားရမလဲ လဲ ကြိုတင် စဉ်းစားထားတာ မရှိဘူး။

နိုင်ငံခြားကို ထွက် အလုပ်လုပ်ရင် ပိုက်ဆံ တွေတော့ ပို ရလိမ့်မယ် အထင်နဲ့ ထွက်ဖို့ တွေးတော နေတဲ့ သူ တစ်ယောက်ဆိုပါစို့။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်ကတော့ ဝင်ငွေ ပိုရချင်လို့ ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းကြောင့် ထွက်ခွါ ခဲ့တာ ဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ ဒီ အချိန်မှာ တော့ အကြောင်းပြချက်က မျိုးစုံ ရှိနေနိုင်ပါတယ်။

လူတွေ ဘာကြောင့် ပြည်ပ ထွက်ခွါ သွားကြတာလဲ ? ပိုက်ဆံ လိုချင်လို့ ဆိုတဲ့ အုပ်စုထက်စာရင် ဒီမှာ နေရတာ အဆင်မပြေတော့လို့ လေ ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်က ပိုများ နေမယ် ထင်ပါတယ်။

အများစုက လူငယ်တွေပါ။

အာဆီယံ နိုင်ငံတွေ ထဲမှာတော့ မြန်မာလူငယ်တွေ ဟာ English လို ပြောဆို တတ်ကြတယ်လို့ နာမည်ကောင်း ရှိပါတယ်။

တခြားနိုင်ငံတစ်ခုကို သွားအလုပ်လုပ်မယ်ဆိုရင် ဒီအချက်တွေ ကို စတင် ပြင်ဆင်ရပါလိမ့်မယ်။

ဘာသာစကား
ဗီဇာ (နေထိုင်ခွင့်အတွက်)
Work permit
အလုပ်အကိုင်
အလုပ် အဆင်မပြေခင် ရပ်တည် နိုင်မည့် နေထိုင်စရိတ်

ဒီအချက်တွေ ကို တခုချင်း ပြောကြည့်ရအောင်….

ဘာသာစကား
ကိုယ်သွားအလုပ်လုပ်မဲ့နိုင်ငံ က ဂျပန် ကိုရီးယား တရုတ် ဆိုရင် တော့ သူတို့ ဘာသာစကားကို အတိုင်းအတာ တခုထိ တတ်မြောက်ထားမှ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
တင်းကြပ်တဲ့ နိုင်ငံကတော့ ဂျပန် နိုင်ငံပါ။
N5 N4 N3 ..စတဲ့ အဆင့်ဆင့် ကို သင်ယူရုံတင်မကပဲ စာမေးပွဲ ပါ ဖြေဆို အောင်မြင်မှသာ အလုပ် အတွက် ဆက် စဉ်းစားကြရပါလိမ့်မယ်။
ထိုင်းမှာလို ထမင်းစားရေသောက် ပြောဆိုတတ်ရုံ နဲ့တော့ အလုပ်အလွယ်တကူ မရနိုင်ပါ။

ဒါက အစိုးရရဲ့ တင်းကြပ်မှုနဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။ ဂျပန် လူမျိုးတွေ English လို မတတ်လို့မဟုတ်ပါ။ သူတို့ လဲ ရုံးပိုင်းဆိုင်ရာ English ကို တတ်မြောက်ထားပြီးသားပါ။
ဒါပေမဲ့ Japan နိုင်ငံမှာ မိခင်ဘာသာစကားက သာ အရာရာ ပါ။

ထိုင်းလည်း အတူတူပါပဲ။ ရုံးသုံးဘာသာစကားက ထိုင်းဘာသာ ပါ။
သို့တိုင်အောင် ထိုင်းမှာ Language level ဘယ်လောက်ရမှ အလုပ်လုပ်ခွင့်ရှိတယ်လို့ အစိုးရက မတင်းကြပ်ထားပါဘူး။
White Collar Job အများစုက ထိုင်းစကား မရလည်း လုပ်နိုင်တဲ့ အလုပ်တွေ ရှိပါတယ်။

ဂျာမနီ၊ ဖင်လန်၊ စတဲ့ နိုင်ငံတွေ ကလည်း သူတို့ ဘာသာစကား ကို အဆင့်သတ်မှတ်ချက် တခုခု နဲ့ တတ်မြောက်ထားမှသာ နေခွင့် အလုပ်လုပ်ခွင့် ရကြပါတယ်။

ဆိုတော့ မြန်မာ လူမျိုး တယောက်အနေနဲ့ ဘာသာစကား ဘယ်နှမျိုး တတ်ကျွမ်းဖို့ လိုနေပါသလဲ။

Visa (နေထိုင်ခွင့်)
ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ နိုင်ငံကို Visa လျောက်လိုက်ရင် အလွယ်တကူ ရလိမ့်မယ်လို့ ထင်ခဲ့ကြတယ်။ အဲ့တာကတော့ လက်ရှိကိုယ့်နိုင်ငံ အနေအထားပေါ် တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင် နေပါတယ်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေက ကိုယ်လာခဲ့တဲ့ နိုင်ငံ အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး ဒီလူက အလည် လာတာလား၊ စာလာသင်တာလား၊ စာသင်ပြီးရင် အိမ်တန်းပြန်မှာလား။.

ဒါတွေပေါ် မူတည်ပြီး နိုင်ငံအသီးသီးက ခွဲခြားဆက်ဆံ တာ ခံရပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံသားတွေနဲ့ အတူ ရပ်တည်ပါတယ် ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို မကြာခဏ မြင်တွေ့လိမ့်မယ်။

ဒါပေမဲ့ သနားလို့ဆိုပြီး ကိုယ့်ဆီ ဘယ်သူမှ ခေါ်မထားချင်ပါဘူး၊ ဗီဇာ တင်းကြပ်မှု ကို မဖြေလျော့ပေးပါဘူး။

ထူးထူးခြားခြား ခိုးဝင်လာတဲ့သူတွေကို အလုပ်ပေးပြီး တရားဝင်ဖြစ်အောင် ပြန် ငဲ့ကြည့်တာဆိုလို့ ထိုင်း နိုင်ငံ တခု တည်းသာ ရှိပါတယ်။

ခိုးဝင်လာစဉ် မမိဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ မိသွားရင်တော့လည်း အိမ်ပြန်ပို့ပေးတယ်ပေါ့။

တရားမဝင် နေနေပြီးတော့မှ အလုပ်အကိုင်အတွက် တရားဝင်အောင် ဖွင့်ဟပေးတဲ့ အချိန်ကာလ တခုမှာ လူတိုင်း တရားဝင်ဖြစ်အောင် အမြန် လုပ်ကြရပါတယ်၊

Work Permit
ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ Non La process ဟာ အလုပ်လုပ်ခွင့်အရင်ပေးပြီးမှ နေဖို့အတွက် ဆက်စဉ်းစားပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အလုပ်လုပ်မယ်ဆို လာနေ ပေါ့… ဆိုတာမျိုး။

အများစုက အရင်နေခွင့်ရအောင်လုပ်၊ ပြီးမှ အလုပ်တခု ဆက်ရှာရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒီ Non LA ကတော့ အလုပ်လုပ်ဖိုံ စာရင်းအရင်ပေးပြီးမှ နေထိုင်ခွင့်ကို ဆက်သွားရတာပါ။

တခြားနိုင်ငံတွေမှာ ဥပမာ စင်ကာပူ ဟာ SPAss တခုတည်းနဲ့ပဲ နေခွင့်ရော အလုပ်အကိုင်ရော ၂မျိုးလုံး ပူးတွဲ သတ်မှတ်ပေးထားပါတယ်။

အလုပ်မလုပ်ပဲ လာနေတယ်ဆိုတာမျိုး မရပါဘူး။ မှီခို ဘာညာ ဆိုရင်လည်း လစာမြင့် ဖို့လိုပါတယ်။

နိုင်ငံအသီးသီးမှာ သူ့ပြဌာန်းချက်နဲ့သူ ကိုယ်စီ ရှိပါတယ်။

အလုပ်အကိုင်
ဟိုးတုန်းက နိုင်ငံခြားကို တရားဝင်အလည်ဗီဇာ နဲ့သွားပါတယ်၊ အလုပ်တခုခု ရှာပြီး ရတဲ့အခါ အဲ့နိုင်ငံမှာ ပဲ Workpermit ဆက်လျောက်လိုက်ပြီး အလုပ် လုပ်ပါတယ်၊

ဒါမှ မဟုတ် မြန်မာပြည်တွင်းမှာပဲ နေပြီး အဝေးက အလုပ်တွေကို လှမ်းလျောက်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကို သဘောကျတဲ့အခါ အလုပ်ခေါ်စာ offer letter ပို့ပြီး တခါတည်း အလုပ်ရပြီး ထွက်လိုက်ရုံပါပဲ။

လက်ရှိမှာ PV PJ ကန့်သတ်ချက်တွေ၊ OWIC card ကို PJ မှ လုပ်ပေးမယ်ဆိုတာမျိုးတွေ။ ခွင့်ပြန်လာတဲ့သူတွေ ကို အတင်းကြပ်မတ်ပြီး နွေးထွေးစွာ ကြိုဆို နေတာမျိုးတွေ။ ခွင့်ရက်စေ့လို့ ပြန်မယ်ဆိုရင်တော့ အလွယ်တကူ ပြန်ထွက်မရပဲ… အချက်ပေါင်းများစွာ လျောက်လွှာ တင်နေကြရပြီး central စနစ်ကို ကျင့်သုံးနေတာတွေ။ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကိုယ့်အိမ်ကိုယ် ပြန်လာတဲ့ တရားဝင် အခွန်ဆောင်ထားတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ အိမ်ပြန်လာတဲ့ အချိန် မိသားစုနဲ့ အေးအေး ဆေးဆေး မနေရပဲ.. ဟို ဟာ လျောက်ရ ဒီဟာ စောင့်ရနဲ့ စိုးရိမ်သောကတွေနဲ့ ကျော်ဖြတ်နေရတာတွေ။

ဒါတွေ က ပိုမိုကြန့်ကြာစေတာမှန်းသိပေမဲ့ မြန်ဆန်ချောမွေ့အောင် မလုပ်နိုင်တာတွေကြောင့် အဝေးရောက် မြန်မာ တွေဟာ အိမ်မပြန် ဖြစ်ကြတော့ပါဘူး။

မိသားစုနဲ့ဆုံချင်တဲ့ အခါ ထိုင်းကို ပဲ လာလိုက်ကြပါတော့တယ်။

ဘန်ကောက်မြိူ့လယ်က မြန်မာစားသောက်ဆိုင်လေးတွေမှာ ပဲ မြန်မာ အစားစာကို မှာယူစားသောက်ကြရပါတော့တယ်။

ရွှေတိဂုံစေတီကို ဖူးမဲ့အစား Wat Arun ဘုရားကို ပဲ သွားဖူးနေကြပါတော့တယ်။

ငွေဆောင် ချောင်းသာ သွားကြမဲ့ အစား Pattaya ကို ပဲ ကားငှါး သွားကြပါတော့တယ်။

ဘယ်သူတွေ အကျိုးအမြတ် ရသွားလဲ တွေးကြည့်စရာတောင် မလိုပါဘူး။

အလုပ်အကိုင် မရခင် သုံးစွဲရမဲ့ နေထိုင်စရိတ်
ဗီဇာ သက်တမ်းတိုး အတွက် ကုန်ကျစရိတ်၊ အိမ်ငှါးခ၊ စားစရိတ်၊ တခြားအထွေထွေ စရိတ် … နိုင်ငံတနိုင်ငံနဲ့တနိုင်ငံ မတူနိုင်ပါဘူး။

စင်ကာပူ ကို အလုပ်ထွက်ရှာ ရင် တလ သာ အချိန်ရပါတော့တယ်၊ လကုန်သည်အထိ အလုပ်မရ ရင် ဆက်နေလို့မရတော့ပါဘူး။ အိမ်ပြန်ပေါ့။ ဒါပဲ ရှိတယ်။
အလုပ်ရကို ရမယ်ဆိုတာ မှန်းလို့မရပါဘူး။ ရတဲ့အလုပ် ဝင်လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ တမျိုးပေါ့။ အင်ဂျင်နီယာ သွားလုပ်တဲ့ သူက အလုပ်မရလို့ စားသောက်ဆိုင်မှာ စားပွဲထိုး ဝင်လုပ်မယ် ထင်လား….

ဝမ်းနည်းစရာပါပဲ…။ ကိုယ်နဲ့သင့်တော်တဲ့ အလုပ် ချက်ချင်းမရနိုင်လို့ ရတဲ့အလုပ်ကို ကြုံသလို ဝင်လုပ်နေရတဲ့ ပညာတတ် ဘွဲ့ရတွေ အများကြီးပါ၊

BE Civil နဲ့ ဘွဲ့ရထားတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက် စင်ကာပူမှာ အိမ်အကူ ဝင်လုပ်တယ်။ သူ့ဘဝ သူ့မျော်လင့်ချက်က နေ့စဉ်အချိန်တိုင်း စိတ်အလိုမကျမှု တွေ ရင်ဆိုင်နေရမှာပေါ့။ တိုက်ပေါ်က ခုန်ချသွားတယ်၊

ကြားရတဲ့ သတင်းတွေက ရင်နာစရာ မျိုးစုံပါပဲ။

ကျနော့်ဆီမှာ site engineer အလုပ် လျောက်တာ မရလို့ ဗီဇာ သက်တမ်းတိုးဖို့ တောင်ငွေ ကြပ်တည်းနေလို့ မီးဖိုချောင် အကူ အလုပ်နဲ့ လုပ်နေရတယ် အကို ဆိုတဲ့ မက်ဆေ့တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။

အိမ်က လူတွေ အမြင်မှာ နိုင်ငံခြားမှာ နေနေတယ်၊ နိုင်ငံခြားကို ထွက်သွားရင် ဝင်ငွေ ကောင်းတယ် ဆိုတာ ပဲ သိကြပြီး နောက်ကွယ်မှာ မမြင်ရတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြိုလဲမှု တွေ၊ အအိပ်အစားပျက် လို့ ရောဂါ ရကြသူတွေ၊

နေမကောင်းလို့ ဆေးခန်းတခါပြရင်တောင် ကိုယ့် မြန်မာပြည်ရပ်ကွက်ထဲက ဆေးခန်း စရိတ်ထက် ဆယ်ဆ လောက် ကုန်ကျနေလို့ ပရာစီတမော သောက်ပြီး တော့ပဲ အန်တု ကျော်ဖြတ်နေရသူတွေ။

အရင်းစစ်တော့ အမြစ်မြေက…
ဘာသာစကား မတတ်လိုံ အလုပ်မရသူတွေ က တပုံတပင်…
ဘာသာစကားဆိုတာကလည်း ၃နှစ်လောက် အချိန်ကုန်ခံသင်လာခဲ့မှ Basic ဆိုတာလောက် တီးခေါက် နိုင်တာပါ။

အချိန် အသက်အရွယ်၊ ရုန်းကန်ရတာ ကျော်ဖြတ်နေကြရတာတွေက အသက်အရွယ် လူနဲ့မှ မမျှ ပြည်ပမှာ ခက်ခဲနေသူတွေ အများကြီး ရှိတယ်။

အဆင်ပြေနေတယ်ဆိုသူတွေက အားသာချက် ပိုများလို့သာ အဆင်ပြေနေတာ ပါ။
ရုတ်တရက် ထွက်ခွါလာရသူတွေ အတွက် ဘယ်အရာမှ အဆင်သင့် မဖြစ်ခဲ့ပါ။

သူတို့ရဲ့ ၁၈နှစ် ကျော် အရွယ် သားတွေကို ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးပါဦး ဆိုပြီး ဆက်သွယ် မေတ္တာ ရပ်ခံလာခဲ့တဲ့ မိဘ တွေကို ကျနော် တခါတလေ ဘာ ပြောရမှန်း မသိတော့ပါ။

သူတို့လည်း ပြည်ပ တခါမှ မရောက်ဖူးသလို …အရွယ်ငယ်ငယ် လူငယ်လေးတယောက် ဘာသာစကားလည်း မသိ၊ လက်ထဲမှာ ထည့်ပေးလိုက်တာကလဲ ၂လစာ အသုံးစရိတ် အနည်းငယ် နဲ့…. သူ့အနာဂတ်ဟာ ဒီလိုမျိုး မျော်လင့်ထားခဲ့တာ မဟုတ်မှန်းတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က စားဖို့သောက်ဖို့ စာသင်ဖို့ မိဘ ရင်ခွင်မှာ ကိုယ်ကြိုက်သလို လွတ်လွတ်လပ်လပ်နေဖို့ပဲ သိခဲ့တဲ့ လူငယ်တစ်ယောက်

လူငယ် ၂ယောက်

လူငယ် ဆယ်ယောက်

လူငယ်တွေ ရာနဲ့ချီ

ထောင်နဲ့ချီတဲ့ လူငယ်တွေ…

နောက်ထပ်နောက်ထပ် အဝေးကို မပို့နိုင်တဲ့ မိသားစု အသိုင်းအဝိုင်းက လူငယ် လေးတွေ….

နိုင်ငံတနိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ရမှာ လူငယ်တွေ ရဲ့ အားနဲ့ပါ။

ခွန်အား တက်ကြွစိတ် အပြည့်နဲ့ မျက်လုံးက အရောင်တဖြတ်ဖြတ် လက်လို့ နည်းပညာ အသစ် အဆန်းတွေကြားမှာ သွက်သွက်လက်လက် ပညာသင်ယူဆဲ တိုင်းတပါးက နိုင်ငံခြားသား လူငယ်လေးတွေ မြင်ရင် … နှလုံးစိတ်ဝမ်း အတိ ကြေကွဲခံစားရတယ်။

ဒါကို ကိုယ်ချင်းစာစိတ် ရှိမှပဲ နားလည် ပါလိမ့်မယ်။