မြန်မာ နိုင်ငံသားတစ်ယောက် အဖို့ ဘာသာစကား ဘယ်နှမျိုး တတ်ကျွမ်းဖို့ လိုအပ်သလဲ?

 မိတ်ဆွေဟာ တသက်လုံး ပြည်ပထွက်ပြီး အလုပ်လုပ်ဖို့ စိတ်ကူးမရှိဘူး။ ဘယ်နိုင်ငံသွားရမလဲ လဲ ကြိုတင် စဉ်းစားထားတာ မရှိဘူး။

နိုင်ငံခြားကို ထွက် အလုပ်လုပ်ရင် ပိုက်ဆံ တွေတော့ ပို ရလိမ့်မယ် အထင်နဲ့ ထွက်ဖို့ တွေးတော နေတဲ့ သူ တစ်ယောက်ဆိုပါစို့။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်ကတော့ ဝင်ငွေ ပိုရချင်လို့ ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းကြောင့် ထွက်ခွါ ခဲ့တာ ဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ ဒီ အချိန်မှာ တော့ အကြောင်းပြချက်က မျိုးစုံ ရှိနေနိုင်ပါတယ်။

လူတွေ ဘာကြောင့် ပြည်ပ ထွက်ခွါ သွားကြတာလဲ ? ပိုက်ဆံ လိုချင်လို့ ဆိုတဲ့ အုပ်စုထက်စာရင် ဒီမှာ နေရတာ အဆင်မပြေတော့လို့ လေ ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်က ပိုများ နေမယ် ထင်ပါတယ်။

အများစုက လူငယ်တွေပါ။

အာဆီယံ နိုင်ငံတွေ ထဲမှာတော့ မြန်မာလူငယ်တွေ ဟာ English လို ပြောဆို တတ်ကြတယ်လို့ နာမည်ကောင်း ရှိပါတယ်။

တခြားနိုင်ငံတစ်ခုကို သွားအလုပ်လုပ်မယ်ဆိုရင် ဒီအချက်တွေ ကို စတင် ပြင်ဆင်ရပါလိမ့်မယ်။

ဘာသာစကား
ဗီဇာ (နေထိုင်ခွင့်အတွက်)
Work permit
အလုပ်အကိုင်
အလုပ် အဆင်မပြေခင် ရပ်တည် နိုင်မည့် နေထိုင်စရိတ်

ဒီအချက်တွေ ကို တခုချင်း ပြောကြည့်ရအောင်….

ဘာသာစကား
ကိုယ်သွားအလုပ်လုပ်မဲ့နိုင်ငံ က ဂျပန် ကိုရီးယား တရုတ် ဆိုရင် တော့ သူတို့ ဘာသာစကားကို အတိုင်းအတာ တခုထိ တတ်မြောက်ထားမှ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
တင်းကြပ်တဲ့ နိုင်ငံကတော့ ဂျပန် နိုင်ငံပါ။
N5 N4 N3 ..စတဲ့ အဆင့်ဆင့် ကို သင်ယူရုံတင်မကပဲ စာမေးပွဲ ပါ ဖြေဆို အောင်မြင်မှသာ အလုပ် အတွက် ဆက် စဉ်းစားကြရပါလိမ့်မယ်။
ထိုင်းမှာလို ထမင်းစားရေသောက် ပြောဆိုတတ်ရုံ နဲ့တော့ အလုပ်အလွယ်တကူ မရနိုင်ပါ။

ဒါက အစိုးရရဲ့ တင်းကြပ်မှုနဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။ ဂျပန် လူမျိုးတွေ English လို မတတ်လို့မဟုတ်ပါ။ သူတို့ လဲ ရုံးပိုင်းဆိုင်ရာ English ကို တတ်မြောက်ထားပြီးသားပါ။
ဒါပေမဲ့ Japan နိုင်ငံမှာ မိခင်ဘာသာစကားက သာ အရာရာ ပါ။

ထိုင်းလည်း အတူတူပါပဲ။ ရုံးသုံးဘာသာစကားက ထိုင်းဘာသာ ပါ။
သို့တိုင်အောင် ထိုင်းမှာ Language level ဘယ်လောက်ရမှ အလုပ်လုပ်ခွင့်ရှိတယ်လို့ အစိုးရက မတင်းကြပ်ထားပါဘူး။
White Collar Job အများစုက ထိုင်းစကား မရလည်း လုပ်နိုင်တဲ့ အလုပ်တွေ ရှိပါတယ်။

ဂျာမနီ၊ ဖင်လန်၊ စတဲ့ နိုင်ငံတွေ ကလည်း သူတို့ ဘာသာစကား ကို အဆင့်သတ်မှတ်ချက် တခုခု နဲ့ တတ်မြောက်ထားမှသာ နေခွင့် အလုပ်လုပ်ခွင့် ရကြပါတယ်။

ဆိုတော့ မြန်မာ လူမျိုး တယောက်အနေနဲ့ ဘာသာစကား ဘယ်နှမျိုး တတ်ကျွမ်းဖို့ လိုနေပါသလဲ။

Visa (နေထိုင်ခွင့်)
ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ နိုင်ငံကို Visa လျောက်လိုက်ရင် အလွယ်တကူ ရလိမ့်မယ်လို့ ထင်ခဲ့ကြတယ်။ အဲ့တာကတော့ လက်ရှိကိုယ့်နိုင်ငံ အနေအထားပေါ် တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင် နေပါတယ်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေက ကိုယ်လာခဲ့တဲ့ နိုင်ငံ အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး ဒီလူက အလည် လာတာလား၊ စာလာသင်တာလား၊ စာသင်ပြီးရင် အိမ်တန်းပြန်မှာလား။.

ဒါတွေပေါ် မူတည်ပြီး နိုင်ငံအသီးသီးက ခွဲခြားဆက်ဆံ တာ ခံရပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံသားတွေနဲ့ အတူ ရပ်တည်ပါတယ် ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို မကြာခဏ မြင်တွေ့လိမ့်မယ်။

ဒါပေမဲ့ သနားလို့ဆိုပြီး ကိုယ့်ဆီ ဘယ်သူမှ ခေါ်မထားချင်ပါဘူး၊ ဗီဇာ တင်းကြပ်မှု ကို မဖြေလျော့ပေးပါဘူး။

ထူးထူးခြားခြား ခိုးဝင်လာတဲ့သူတွေကို အလုပ်ပေးပြီး တရားဝင်ဖြစ်အောင် ပြန် ငဲ့ကြည့်တာဆိုလို့ ထိုင်း နိုင်ငံ တခု တည်းသာ ရှိပါတယ်။

ခိုးဝင်လာစဉ် မမိဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ မိသွားရင်တော့လည်း အိမ်ပြန်ပို့ပေးတယ်ပေါ့။

တရားမဝင် နေနေပြီးတော့မှ အလုပ်အကိုင်အတွက် တရားဝင်အောင် ဖွင့်ဟပေးတဲ့ အချိန်ကာလ တခုမှာ လူတိုင်း တရားဝင်ဖြစ်အောင် အမြန် လုပ်ကြရပါတယ်၊

Work Permit
ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ Non La process ဟာ အလုပ်လုပ်ခွင့်အရင်ပေးပြီးမှ နေဖို့အတွက် ဆက်စဉ်းစားပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အလုပ်လုပ်မယ်ဆို လာနေ ပေါ့… ဆိုတာမျိုး။

အများစုက အရင်နေခွင့်ရအောင်လုပ်၊ ပြီးမှ အလုပ်တခု ဆက်ရှာရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒီ Non LA ကတော့ အလုပ်လုပ်ဖိုံ စာရင်းအရင်ပေးပြီးမှ နေထိုင်ခွင့်ကို ဆက်သွားရတာပါ။

တခြားနိုင်ငံတွေမှာ ဥပမာ စင်ကာပူ ဟာ SPAss တခုတည်းနဲ့ပဲ နေခွင့်ရော အလုပ်အကိုင်ရော ၂မျိုးလုံး ပူးတွဲ သတ်မှတ်ပေးထားပါတယ်။

အလုပ်မလုပ်ပဲ လာနေတယ်ဆိုတာမျိုး မရပါဘူး။ မှီခို ဘာညာ ဆိုရင်လည်း လစာမြင့် ဖို့လိုပါတယ်။

နိုင်ငံအသီးသီးမှာ သူ့ပြဌာန်းချက်နဲ့သူ ကိုယ်စီ ရှိပါတယ်။

အလုပ်အကိုင်
ဟိုးတုန်းက နိုင်ငံခြားကို တရားဝင်အလည်ဗီဇာ နဲ့သွားပါတယ်၊ အလုပ်တခုခု ရှာပြီး ရတဲ့အခါ အဲ့နိုင်ငံမှာ ပဲ Workpermit ဆက်လျောက်လိုက်ပြီး အလုပ် လုပ်ပါတယ်၊

ဒါမှ မဟုတ် မြန်မာပြည်တွင်းမှာပဲ နေပြီး အဝေးက အလုပ်တွေကို လှမ်းလျောက်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကို သဘောကျတဲ့အခါ အလုပ်ခေါ်စာ offer letter ပို့ပြီး တခါတည်း အလုပ်ရပြီး ထွက်လိုက်ရုံပါပဲ။

လက်ရှိမှာ PV PJ ကန့်သတ်ချက်တွေ၊ OWIC card ကို PJ မှ လုပ်ပေးမယ်ဆိုတာမျိုးတွေ။ ခွင့်ပြန်လာတဲ့သူတွေ ကို အတင်းကြပ်မတ်ပြီး နွေးထွေးစွာ ကြိုဆို နေတာမျိုးတွေ။ ခွင့်ရက်စေ့လို့ ပြန်မယ်ဆိုရင်တော့ အလွယ်တကူ ပြန်ထွက်မရပဲ… အချက်ပေါင်းများစွာ လျောက်လွှာ တင်နေကြရပြီး central စနစ်ကို ကျင့်သုံးနေတာတွေ။ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကိုယ့်အိမ်ကိုယ် ပြန်လာတဲ့ တရားဝင် အခွန်ဆောင်ထားတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ အိမ်ပြန်လာတဲ့ အချိန် မိသားစုနဲ့ အေးအေး ဆေးဆေး မနေရပဲ.. ဟို ဟာ လျောက်ရ ဒီဟာ စောင့်ရနဲ့ စိုးရိမ်သောကတွေနဲ့ ကျော်ဖြတ်နေရတာတွေ။

ဒါတွေ က ပိုမိုကြန့်ကြာစေတာမှန်းသိပေမဲ့ မြန်ဆန်ချောမွေ့အောင် မလုပ်နိုင်တာတွေကြောင့် အဝေးရောက် မြန်မာ တွေဟာ အိမ်မပြန် ဖြစ်ကြတော့ပါဘူး။

မိသားစုနဲ့ဆုံချင်တဲ့ အခါ ထိုင်းကို ပဲ လာလိုက်ကြပါတော့တယ်။

ဘန်ကောက်မြိူ့လယ်က မြန်မာစားသောက်ဆိုင်လေးတွေမှာ ပဲ မြန်မာ အစားစာကို မှာယူစားသောက်ကြရပါတော့တယ်။

ရွှေတိဂုံစေတီကို ဖူးမဲ့အစား Wat Arun ဘုရားကို ပဲ သွားဖူးနေကြပါတော့တယ်။

ငွေဆောင် ချောင်းသာ သွားကြမဲ့ အစား Pattaya ကို ပဲ ကားငှါး သွားကြပါတော့တယ်။

ဘယ်သူတွေ အကျိုးအမြတ် ရသွားလဲ တွေးကြည့်စရာတောင် မလိုပါဘူး။

အလုပ်အကိုင် မရခင် သုံးစွဲရမဲ့ နေထိုင်စရိတ်
ဗီဇာ သက်တမ်းတိုး အတွက် ကုန်ကျစရိတ်၊ အိမ်ငှါးခ၊ စားစရိတ်၊ တခြားအထွေထွေ စရိတ် … နိုင်ငံတနိုင်ငံနဲ့တနိုင်ငံ မတူနိုင်ပါဘူး။

စင်ကာပူ ကို အလုပ်ထွက်ရှာ ရင် တလ သာ အချိန်ရပါတော့တယ်၊ လကုန်သည်အထိ အလုပ်မရ ရင် ဆက်နေလို့မရတော့ပါဘူး။ အိမ်ပြန်ပေါ့။ ဒါပဲ ရှိတယ်။
အလုပ်ရကို ရမယ်ဆိုတာ မှန်းလို့မရပါဘူး။ ရတဲ့အလုပ် ဝင်လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ တမျိုးပေါ့။ အင်ဂျင်နီယာ သွားလုပ်တဲ့ သူက အလုပ်မရလို့ စားသောက်ဆိုင်မှာ စားပွဲထိုး ဝင်လုပ်မယ် ထင်လား….

ဝမ်းနည်းစရာပါပဲ…။ ကိုယ်နဲ့သင့်တော်တဲ့ အလုပ် ချက်ချင်းမရနိုင်လို့ ရတဲ့အလုပ်ကို ကြုံသလို ဝင်လုပ်နေရတဲ့ ပညာတတ် ဘွဲ့ရတွေ အများကြီးပါ၊

BE Civil နဲ့ ဘွဲ့ရထားတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက် စင်ကာပူမှာ အိမ်အကူ ဝင်လုပ်တယ်။ သူ့ဘဝ သူ့မျော်လင့်ချက်က နေ့စဉ်အချိန်တိုင်း စိတ်အလိုမကျမှု တွေ ရင်ဆိုင်နေရမှာပေါ့။ တိုက်ပေါ်က ခုန်ချသွားတယ်၊

ကြားရတဲ့ သတင်းတွေက ရင်နာစရာ မျိုးစုံပါပဲ။

ကျနော့်ဆီမှာ site engineer အလုပ် လျောက်တာ မရလို့ ဗီဇာ သက်တမ်းတိုးဖို့ တောင်ငွေ ကြပ်တည်းနေလို့ မီးဖိုချောင် အကူ အလုပ်နဲ့ လုပ်နေရတယ် အကို ဆိုတဲ့ မက်ဆေ့တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။

အိမ်က လူတွေ အမြင်မှာ နိုင်ငံခြားမှာ နေနေတယ်၊ နိုင်ငံခြားကို ထွက်သွားရင် ဝင်ငွေ ကောင်းတယ် ဆိုတာ ပဲ သိကြပြီး နောက်ကွယ်မှာ မမြင်ရတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြိုလဲမှု တွေ၊ အအိပ်အစားပျက် လို့ ရောဂါ ရကြသူတွေ၊

နေမကောင်းလို့ ဆေးခန်းတခါပြရင်တောင် ကိုယ့် မြန်မာပြည်ရပ်ကွက်ထဲက ဆေးခန်း စရိတ်ထက် ဆယ်ဆ လောက် ကုန်ကျနေလို့ ပရာစီတမော သောက်ပြီး တော့ပဲ အန်တု ကျော်ဖြတ်နေရသူတွေ။

အရင်းစစ်တော့ အမြစ်မြေက…
ဘာသာစကား မတတ်လိုံ အလုပ်မရသူတွေ က တပုံတပင်…
ဘာသာစကားဆိုတာကလည်း ၃နှစ်လောက် အချိန်ကုန်ခံသင်လာခဲ့မှ Basic ဆိုတာလောက် တီးခေါက် နိုင်တာပါ။

အချိန် အသက်အရွယ်၊ ရုန်းကန်ရတာ ကျော်ဖြတ်နေကြရတာတွေက အသက်အရွယ် လူနဲ့မှ မမျှ ပြည်ပမှာ ခက်ခဲနေသူတွေ အများကြီး ရှိတယ်။

အဆင်ပြေနေတယ်ဆိုသူတွေက အားသာချက် ပိုများလို့သာ အဆင်ပြေနေတာ ပါ။
ရုတ်တရက် ထွက်ခွါလာရသူတွေ အတွက် ဘယ်အရာမှ အဆင်သင့် မဖြစ်ခဲ့ပါ။

သူတို့ရဲ့ ၁၈နှစ် ကျော် အရွယ် သားတွေကို ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးပါဦး ဆိုပြီး ဆက်သွယ် မေတ္တာ ရပ်ခံလာခဲ့တဲ့ မိဘ တွေကို ကျနော် တခါတလေ ဘာ ပြောရမှန်း မသိတော့ပါ။

သူတို့လည်း ပြည်ပ တခါမှ မရောက်ဖူးသလို …အရွယ်ငယ်ငယ် လူငယ်လေးတယောက် ဘာသာစကားလည်း မသိ၊ လက်ထဲမှာ ထည့်ပေးလိုက်တာကလဲ ၂လစာ အသုံးစရိတ် အနည်းငယ် နဲ့…. သူ့အနာဂတ်ဟာ ဒီလိုမျိုး မျော်လင့်ထားခဲ့တာ မဟုတ်မှန်းတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က စားဖို့သောက်ဖို့ စာသင်ဖို့ မိဘ ရင်ခွင်မှာ ကိုယ်ကြိုက်သလို လွတ်လွတ်လပ်လပ်နေဖို့ပဲ သိခဲ့တဲ့ လူငယ်တစ်ယောက်

လူငယ် ၂ယောက်

လူငယ် ဆယ်ယောက်

လူငယ်တွေ ရာနဲ့ချီ

ထောင်နဲ့ချီတဲ့ လူငယ်တွေ…

နောက်ထပ်နောက်ထပ် အဝေးကို မပို့နိုင်တဲ့ မိသားစု အသိုင်းအဝိုင်းက လူငယ် လေးတွေ….

နိုင်ငံတနိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ရမှာ လူငယ်တွေ ရဲ့ အားနဲ့ပါ။

ခွန်အား တက်ကြွစိတ် အပြည့်နဲ့ မျက်လုံးက အရောင်တဖြတ်ဖြတ် လက်လို့ နည်းပညာ အသစ် အဆန်းတွေကြားမှာ သွက်သွက်လက်လက် ပညာသင်ယူဆဲ တိုင်းတပါးက နိုင်ငံခြားသား လူငယ်လေးတွေ မြင်ရင် … နှလုံးစိတ်ဝမ်း အတိ ကြေကွဲခံစားရတယ်။

ဒါကို ကိုယ်ချင်းစာစိတ် ရှိမှပဲ နားလည် ပါလိမ့်မယ်။