စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန် ဆိုတဲ့ ပရမတ်တရားလေးပါး အကြောင်းကို ကြားဖူးကြပါလိမ့်မယ်။ လောကဆိုတာဟာ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးရင် ပျက်စီးသွားတတ်တဲ့ သဘောရှိလို့ 'လောက' လို့ ခေါ်တာပါ။ ဘာကြောင့် ဖြစ်ပျက်နေရသလဲဆိုရင်၊ လောကမှာရှိသမျှ အရာအားလုံးဟာ အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ အကျိုးတရား (သင်္ခါရတရား) တွေ ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ် ဆိုတာတွေဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်တတ်တဲ့ သင်္ခါရတရားတွေ ဖြစ်ပြီး၊ ဒီတရားတွေကိုပဲ "လောက" လို့ ခေါ်ဆိုတာပါ။
ဒီလောကရဲ့ အလွန်ကိုတော့ "လောကုတ္တရာ" လို့ ခေါ်ပြီး၊ လောကုတ္တရာ ဆိုတာကတော့ နိဗ္ဗာန်တရားပါပဲ။ နိဗ္ဗာန်ဟာ အကြောင်းတရားတွေက ပြုပြင်ဖန်တီးထားတာ မဟုတ်တဲ့အတွက် "ဝိသင်္ခါရတရား" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်း လုံးဝမရှိဘဲ၊ ပကတိ ငြိမ်းအေးတည်မြဲနေတဲ့ အရှိတရား ဖြစ်ပါတယ်။
"ကျနော်တို့၊ သူတို့" ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေဟာ တကယ်တော့ အချင်းချင်း နားလည်အောင်၊ သိလွယ်အောင် သုံးနှုန်းထားတဲ့ ပညတ်ချက် (အမည်နာမ) တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း အစစ်အမှန် ရှိနေတာကတော့ ရုပ်တရားနဲ့ နာမ်တရားတို့ရဲ့ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေမှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ရုပ်တရား၏ သဘောသဘာဝ
ရုပ်ဆိုတာဟာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ တို့ရဲ့ ပြုပြင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သင်္ခါရတရားပါ။ ရုပ်မှာ ဘာကိုမှ သိတတ်တဲ့ သဘော မရှိပါဘူး။ လက်ရှိ ကိုယ်ခန္ဓာ ရုပ်ကြီးကို အနီးစပ်ဆုံး နှိုင်းယှဉ်ပြရရင် အသုဘအလောင်း (သို့မဟုတ်) သစ်ပင်တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်လို့ ရပါတယ်။ သစ်ပင်ရော၊ လူသေအလောင်းရောဟာ ရုပ်တရားတွေချည်းပါပဲ။ သစ်ပင်မှာတော့ လက်ရှိ ကျနော်တို့ ရုပ်လိုမျိုး ကံ နဲ့ စိတ် ရဲ့ ပြုပြင်မှု မပါဘဲ၊ ဥတု နဲ့ အာဟာရ ရဲ့ ပြုပြင်မှုကိုသာ ခံရတဲ့ ရုပ်မျိုး ဖြစ်နေတာပဲ ကွာပါတယ်။ ရုပ်မှာ သိတတ်တဲ့သဘော၊ ခံစားတတ်တဲ့သဘော၊ မှတ်သားတတ်တဲ့သဘော၊ စေ့ဆော်တတ်တဲ့သဘော လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ငှက်ပျောတုံးလို၊ သစ်ပင်လိုပဲ ဘာမှ မသိတတ်ဘဲ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ သဘောလေး သက်သက်သာ ရှိတာ 'ရုပ်' ပါပဲ။
တချို့က ရုပ်ကို ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတယ်လို့ ယူဆပြီး၊ "ရုပ်ဆိုတာ အကောင်အထည် မရှိတဲ့ သဘောသက်သက်လို့ မြင်မှသာ တရားနည်းလမ်းကျမယ်" လို့ ထင်မှတ်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ရုပ်မှာ အထည်မရှိတဲ့ရုပ် ရှိသလို၊ အထည်အကောင်အထည် ထင်ရှားရှိတဲ့ ရုပ်လည်း ရှိပါတယ်။ ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိတော် ရုပ်ပိုင်းမှာ အခုလို ဟောကြားထားပါတယ်။
မြင်အပ်သောရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ မမြင်အပ်သောရုပ်သည်လည်းကောင်း
ထိပါး၍ရသော ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ ထိပါး၍မရသောရုပ်သည်လည်းကောင်းလို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် မျက်စိနဲ့ မြင်ရတဲ့ရုပ်၊ ကိုယ်နဲ့ ထိတွေ့လို့ရတဲ့ရုပ် ဆိုတာတွေ ပါဝင်လာပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရုပ်မှန်သမျှကို "အထည်မရှိဘူး" လို့ တရားသေ နှလုံးသွင်းနေတာဟာ နည်းလမ်းအမှားပါ။
အဓိက သိရမှာက- ရုပ်ဆိုတာ 'အတ္တ' မဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်မှာ 'အတ္တ (ငါ၊ သူ)' မရှိဘူး ဆိုတာကို သိဖို့ကသာ အရေးအကြီးဆုံး (ပဓာန) ဖြစ်ပါတယ်။ ရုပ်ဟာ အကောင်အထည် ရှိနေလျက်နဲ့ ဘာကြောင့် "တရား" လို့ ခေါ်ရသလဲဆိုရင်၊ ရုပ်ဟာ (ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ) ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေက ပြုပြင်ပေးလို့ ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ 'သင်္ခါရတရား' ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ ဒါကြောင့် ရုပ်ဟာ အတ္တမဟုတ်၊ ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ မဟုတ်တဲ့ "တရားသက်သက်သာ" ဆိုတာ ရှင်းလင်းသွားပြီ ထင်ပါတယ်။ ရုပ်ခန္ဓာကြီး လှုပ်ရှားသွားလာနေတယ် ဆိုတာဟာလည်း ကံကြောင့်ဖြစ်စေ၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်စေ လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပေါ်နေတာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
နာမ်တရား၏ သဘောသဘာဝ
ရုပ်တရားကို ဖယ်လိုက်ရင်၊ သိသမျှ၊ ခံစားသမျှ၊ မှတ်သားသမျှ၊ စေ့ဆော်သမျှ အားလုံးဟာ 'နာမ်တရား' တွေချည်းပါပဲ။ နာမ်တရားကတော့ ပိုပြီး ရှင်းလင်းပါတယ်။ မျက်လုံးမှိတ်ပြီး သတိထားကြည့်လိုက်တာနဲ့ ခံစားရသမျှတွေဟာ တရားတွေပါ။
လိုချင်မှု (လောဘ) ဆိုတာလည်း တရားပါပဲ။
ထောင်လွှားမှု (မာန) လည်း တရားပါပဲ။
ငါ၊ သူ လို့ အထင်မှားမှု (ဒိဋ္ဌိ) ဟာလည်း တရားပါပဲ။
အပြင်းအထန် လိုချင်မှု၊ လုပ်ချင်မှု၊ စေ့ဆော်မှု အားလုံးဟာလည်း တရားတွေပါပဲ။
စေ့ဆော်မှု ဖြစ်လာတဲ့အခါ၊ မနောကံ (စိတ်နဲ့ ကြံစည်မှု) ဆိုရင် နာမ်တရား သက်သက်ပါ။ ကာယကံ (ကိုယ်ဖြင့် ပြုလုပ်မှု) နဲ့ ဝစီကံ (နှုတ်ဖြင့် ပြောဆိုမှု) တွေကျတော့ 'စိတ်' ကနေ စေ့ဆော်ပေးလို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'ရုပ်တရား' ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု (စိတ္တဇရုပ်) ပါပဲ။ ဒီနာမ်တရားတွေ အားလုံးဟာလည်း 'အတ္တ' မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်တယ် ဆိုတာဟာ လိုချင်တတ်တဲ့ သဘောရှိတဲ့ 'တဏှာ' ဆိုတဲ့ တရားသက်သက်ပါ။ သူ့ကို အတ္တ (ငါ) လို့ သတ်မှတ်လို့ မရပါဘူး။ ဒီလိုပဲ အာရုံကို သိမှုဆိုတာဟာလည်း သိတတ်တဲ့ တရားသက်သက်ပါ။ သူလည်း အတ္တ မဟုတ်ပါဘူး။ နာမ်တရား အားလုံးဟာ 'အာရုံ' နဲ့ 'ဒွါရ' ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ အကျိုးတရား၊ သင်္ခါရတရားများသာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်
အဓိက ပြောချင်တဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့- ရုပ်နဲ့ နာမ်ကို ဉာဏ်နဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ဘယ်နေရာမှာမှ "အတ္တ (ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ငါ)" ဆိုတာ ရှာမတွေ့ပါဘူး။ အရင်ကတည်းကလည်း မရှိခဲ့ပါဘူး။ တရားတွေဟာ အကြောင်းတရားကြောင့် အကျိုးတရားအနေနဲ့ ဖြစ်ပေါ်နေတာ သက်သက်ပါ။ (ဒီရုပ်နာမ်တွေရဲ့ အသေးစိတ် သတ္တိတွေ၊ အကျိုးပေးပုံတွေကိုတော့ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်)။ အခု ဒီစာကို ဖတ်လိုက်လို့ အမှန်တရားကို သိမြင်သွားတဲ့ အသိဉာဏ်ဟာလည်း၊ စာဆိုတဲ့ အာရုံက ကျေးဇူးပြုလိုက်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'သင်္ခါရတရား' သက်သက်ပါပဲ။
သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ အမြဲ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေပါတယ်။ သင်္ခါရတရားတွေရော၊ ဝိသင်္ခါရတရားရော (တရားအားလုံး) ဟာ အတ္တမဟုတ်၊ အတ္တမရှိတဲ့ 'အနတ္တ' များသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမြဲပျက်စီးနေတဲ့ သင်္ခါရတရားတိုင်းဟာ စက်ဆုပ်စရာကောင်းပြီး အသုံးမကျတဲ့ 'ဒုက္ခ' သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် နားလည်ဖို့က အဓိကပါပဲ။
အရာအားလုံးဟာ တရားတွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကကြီးမှာ အကြောင်းအကျိုး ယန္တရားအဖြစ် အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေမှုသာ ရှိပြီး၊ ဒီဖြစ်ပျက်နေတဲ့ လောကရဲ့ အလွန်မှာတော့ အေးငြိမ်းချမ်းသာတဲ့၊ သုညတဓမ္မ၊ ဝိသင်္ခါရ၊ အသင်္ခတ ဖြစ်တဲ့ 'နိဗ္ဗာန်' ဆိုတာ ရှိပါတယ်။
လောက နဲ့ လောကအလွန် ဆိုတဲ့ တရားနှစ်မျိုးသာ ရှိပြီး၊ "ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အသက်ဇီဝ" ဆိုတာ အတိတ်ကလည်း မရှိခဲ့၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း မရှိ၊ အနာဂတ်မှာလည်း ဘယ်သောအခါမှ ရှိလာမည် မဟုတ်ဘူး ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို စာဖတ်သူများ ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်သွားပြီ ဆိုလျှင်ပဲ ဤစာကို ရေးသားရကျိုး နပ်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။
No comments:
Post a Comment