Sociology (လူမှုဗေဒပညာ)
=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•
Anthropology(မနုဿဗေဒ)၊ Archaeology
(ရှေးဟောင်းသုတေသန)၊ Geography (ပထဝီ)
ဗေဒ (Linguistics)၊ Politics(နိုင်ငံရေး)၊ စိတ်ပညာ
(Psychology) နဲ့ လူမှုဗေဒပညာ (Sociology)
ဘာသာရပ်တွေကို Social Sciences (လူမှုရေးသိပ္ပံ)
ဘာသာရပ်များအဖြစ်သတ်မှတ်ထည့်သွင်းလေ့ရှိပါ
တယ်။ လူတွေပါတဲ့၊ လူတွေနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့(Social)
အရေးကိစ္စတွေကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာကြတဲ့
ဘာသာရပ်တွေဖြစ်လို့ လူမှုရေးသိပ္ပံလို့ခေါ်တာပါ။
တချို့လူများစွာက သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဓာတု၊ ဇီဝ၊
ရူပတို့လိုဘာသာရပ်တွေမှ သိပ္ပံပညာလို့ထင်ကြ
ပါတယ်။ တကယ်တော့ သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဘာသာ
ရပ်နယ်ပယ်တစ်ခုမဟုတ်ပါ။ လေ့လာတဲ့နည်းသာ
ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်နယ်ပယ်မှာဘဲ ဖြစ်ဖြစ် တိကျတဲ့
ဓမ္မဓိဌာန်ကျတဲ့ သိပ္ပံနည်းကိုသုံးပြီးလေ့လာရင်
အဲဒီဘာသာရပ်ဟာ သိပ္ပံဘာသာရပ်ဖြစ်သွားပါပြီ။
အဲဒီအထဲမှာ Sociology(လူမှုဗေဒပညာ)ဟာလည်း
လူမှုရေးသိပ္ပံဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာ
ပြည်မှာ တချိန်က တည်ရှိခဲ့ပေမဲ့ အကြောင်းကြောင်း
ကြောင့် မှေးမှိန်တိမ်မြှုပ်နေခဲ့ရပါတယ်။ ဒီဘက်ခေတ်
မှာ တက္ကသိုလ်သင်ရီုးအဖြစ် ပြန်ရေးဆွဲမယ်လုပ်တော့
Psychologyကလည်းသူနဲ့ဆိုင်တယ်။ Anthropology
ကလည်းသူနဲ့ဆိုင်တယ်။ သူသင်မယ်လုပ်ကြသတဲ့။
ဟုတ်ပါတယ် လူမှုရေးသိပ္ပံဘာသာရပ်တွေဆိုတော့
တချို့ခေါင်းစဉ်တွေက ဆက်စပ်နေပြီးဆိုင်တယ်လို့
ထင်ကြတာပေါ့။ ညီအစ်ကိုမောင်နှမဘာသာရပ်တွေ
လေ။ ဝမ်းကွဲတွေပေါ့။ ညီအကိုမောင်နှစ်မအရင်းတွေ
တော့မဟုတ်ကြပါဘူး။
Sociology လူမှုဗေဒဘာသာရပ်ဟာ သီးခြားတည်ရှိ
တဲ့လူမှုရေးသိပ္ပဘာသာရပ်ပါ။ အခြားလူမှုရေးသိပ္ပ
ဘာသာရပ်တွေနဲ့ လေ့လာတဲ့ခေါင်းစဉ်တွေဆက်နွယ်
နေပေမယ့် ကြည့်မြင်တဲ့ရှုထောင့်ချင်း၊ ချဉ်းကပ်ပုံ
ခြင်းမတူပါဘူး။
တကယ်တော့ Sociology(လူမှုဗေဒပညာ)ဆိုတာ
လူ့အဖွဲ့အစည်းများနဲ့ လူတို့ရဲ့အုပ်စုလိုက်အပြုအမူ
တွေကို သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာတဲ့ပညာပဲဖြစ်ပါတယ်။
စိတ်ပညာလိုလူတွေရဲ့တစ်ဦးချင်းအပြုအမူတွေကို
သိပ်စိတ်မဝင်စား မလေ့လာပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ တစ်ဦး
ချင်းအပြုအမူကို ဘယ်အချိန်မှာစဉ်းစားလည်းဆို
ရင် လူအဖွဲ့အစည်းကြီးရဲ့ပုံဖော်ပေးမှုကြောင့် လူတွေ
တစ်ဦးချင်းစီရဲ့အပြုအမူတွေ ဘယ်လိုဖြစ်ပျက်ကုန်
သလဲလေ့လာပါတယ်။ ဥပမာ- Psychologyကတော့
လူတွေဘာလို့ ဆေးစွဲ၊ စိတ်ရောဂါဖြစ်လဲ အဖြေရှာ
ရာမှာ လူတစ်ဦးရဲ့ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးအားနည်းမှု၊
ငယ်စဉ်ကလေးဘဝက မှားယွင်းတဲ့သင်ယူခဲ့ရမှုတွေ
ကြောင့်လို့ စဉ်းပါတယ်။ Sociology ကတော့ လူအဖွဲ့
အစည်းတစ်ခုဟာ လူတွေရဲ့အောင်မြင်မှုကိုတော့
တန်ဘိုးထားတယ်၊ ဒါပေမဲ့လူတွေကိုအောင်မြင်ဖို့
အခွင့်အလမ်းတွေကိုတော့ လမ်းဖွင့်မပေးဘူးဆိုရင်
လူတွေဟာ ဘေးကြပ်နံကြပ်အခြေအနေကြီးထဲမှာ
ဘာလုပ်ရမှန်းမသိ ထွက်ပေါက် ပိတ်ကုန်ကြပြီး
ဆေးစွဲတာတွေ၊ စိတ်ရောဂါတွေဖြစ်ကုန်မယ်လို့ လူ့
အဖွဲ့အစည်းအပေါ်ချဉ်းကပ်အကြောင်းရှာကြည့်မြင်
ပါလိမ့်မယ်။ Sociology ဟာ လူ့ပြဿနာတွေကို
Microlevel ကချဉ်းကပ်အဖြေရှာရတာထက်
Macro level ကချဉ်းကပ်ရတာကို ပိုကြိက်ပါတယ်။
စိတ်ပညာကတော့ Small group ကိုလေ့လာမှုတွေ၊
စမ်းသပ်မှုသုတေသနနည်းတွေသုံးပေမဲ့
Sociologyကတော့ လွှမ်းခြုံလေ့လာနည်း
(Survey method)၊ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်လေ့လာနည်း
(Participant observation )နည်းတွေကို ပိုကြိုက်ပါ
တယ်။
Sociology ဘာသာရပ်ရပ်ဟာ လူအဖွဲ့အစည်းတွေ
ဘယ်လိုဆင့်ကဲပေါ်ပေါက်လာလဲ၊ ရုပ်ယဉ်ကျေးမှုနဲ့
ရုပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုတွေဘယ်လို့ဆင့်ကဲထွန်းကားလာ
လဲ၊ လူမှုအလွှာတွေ ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းပေါ်ပေါက်လာပြီး
လူတွေအပေါ်ဘယ်လိုသက်ရောက်မှုတွေရှိလဲ၊ ရာဇ
ဝတ်မှုခင်း၊ ကျင့်ဝတ်စည်းကမ်းမလိုက်နာမှုတွေ
ဘာကြောင်ဖြစ်လဲ၊ မိသားစုအဖွဲ့အစည်း၊ စီးပွါးရေး၊
ပညာရေး၊ ဘာသာရေး၊ နိုင်ငံအစိုးရအဖွဲ့အစည်းပေါ်
ပေါက်လာပုံ၊ လူဦးရေဖွဲ့စည်းမှုရဲ့လူတွေအပေါ်
သက်ရောက်မှု၊ မြို့ပြများဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလည်းလာမှု
အကြောင်း၊ ကမ္ဘာနိုင်ငံအလွှာအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ပဋိပက္ခတွေ၊ တော်လှန်ရေးတွေ ဘယ်လိုဖြစ်ပေါ်လာလည်းဆို
တာ သူရဲ့ဘာသာရပ်ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်မြင်
လေ့လာပါတယ်။
လူတိုင်း လူအဖွဲ့အစည်းထဲကိုဝင်တော့မယ့်လူငယ်တိုင်း
လေ့လာသင့်တဲ့ လူမှုရေးသိပ္ပဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပါ
တယ်။ စိတ်ပညာ ယူတဲ့ကျောင်းသားများလည်း ပိုပြီး
ကျယ်ပြန်စွာ စိတ်ပညာဘာသာရပ်ကို လေ့လာနိုင်ဖို့
Sociology ကိုလည်းတွဲဖက်လေ့လာသင့်ပါတယ်။
အဲဒီအကြောင်းရင်းတွေကြောင့် Sociology ဘာသာရပ်
မိတ်ဆက်စာအုပ်တစ်ရေးဖြစ်ပါတယ်။ ဆုရောင်စဉ်စာ
ပေကထုတ်ဝေပါတယ်။
ဒေါက်တာမြင့်လွင်(စိတ်ပညာ)
No comments:
Post a Comment