#IBSဘာရှောင်ပြီးဘာစားရမလဲ

 #IBSဘာရှောင်ပြီးဘာစားရမလဲ

IBS (Irritable Bowel Syndrome) ရောဂါရှင်များအတွက် လက္ခဏာများကို လျှော့ချရာတွင် အထူးအထောက်အကူပြုနိုင်သော FODMAP နည်းပါးသည့် အစားအစာများ (Low FODMAP Foods) စာရင်းကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
FODMAPs ဆိုတာကတော့ အူလမ်းကြောင်းထဲမှာ အလွယ်တကူ အချဉ်ဖောက်နိုင်တဲ့ ကာဗွန်ဟိုက်ဒရိတ်အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး IBS ဝေဒနာရှင်တွေမှာ လေပွတာ၊ ဗိုက်နာတာ၊ ဝမ်းမမှန်တာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

 Low FODMAP အစားအစာများ စာရင်း
FODMAP နည်းတဲ့ အစားအစာတွေကို အုပ်စုလိုက် ခွဲခြားဖော်ပြထားပါတယ်-

၁။ အသီးအနှံများ (Fruits)
အောက်ပါ အသီးအနှံများကို သင့်တင့်သော ပမာဏဖြင့် စားသုံးနိုင်ပါတယ်-
* ငှက်ပျောသီး (Banana): မှည့်လွန်းတဲ့ ငှက်ပျောသီးကို ရှောင်ပါ။
* ဘလူးဘယ်ရီ (Blueberries)
* စပျစ်သီး (Grapes)
* ကီဝီသီး (Kiwi)
* လိမ္မော်သီး (Oranges)
* နာနတ်သီး (Pineapple)
* သခွါးမွေးသီး(Cantaloupe)
* စတော်ဘယ်ရီ (Strawberries)
* ရူဘတ် (Rhubarb)

>  ရှောင်သင့်သော High FODMAP အသီးအနှံများ: ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီး၊ သရက်သီး၊ ဖရဲသီး၊ ချယ်ရီသီး၊ အသီးဖျော်ရည်များ။

၂။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (Vegetables)
အောက်ပါ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များသည် အူလမ်းကြောင်းအတွက် နူးညံ့ပြီး FODMAP နည်းပါတယ်-
* မုန်လာဥနီ (Carrots)
* ကစွန်းရွက် (Spinach)
* ခရမ်းချဉ်သီး (Tomatoes)
* ဆလတ်ရွက် (Lettuce)
* ကန်စွန်းဥ/မြေပဲဥ (Sweet Potatoes) (သင့်တင့်သော ပမာဏ)
* သခွားသီး (Cucumber)
* ကုလားပဲအဖူး (Bell Peppers) (အစိမ်း၊ အနီ)
* ကောက်ရိုးမှို (Oyster Mushrooms)
* ပဲသီး (Green Beans)
* ဖရုံသီး (Pumpkin)

>  ရှောင်သင့်သော High FODMAP ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ: ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ မှိုအများစု၊ ပဲပင်ပေါက်၊ ပန်းဂေါ်ဖီ၊ အက်စ်ပါရာဂတ် (Asparagus)။

၃။ ကောက်ပဲသီးနှံများ (Grains & Breads)
* ထမင်း (Rice): အညို သို့မဟုတ် အဖြူ
* ပြောင်း (Corn)
* ဆန်ခေါက်ဆွဲ (Rice Noodles)
* Oats
* Gluten-free ပေါင်မုန့် သို့မဟုတ် Gluten-free ခေါက်ဆွဲ
* Quinoa

>  ရှောင်သင့်သော High FODMAP ကောက်ပဲသီးနှံများ: ဂျုံပါဝင်သော ပေါင်မုန့်၊ ခေါက်ဆွဲနှင့် ကိတ်မုန့်အများစု၊ မုယောစပါး (Barley)။

၄။ နို့ထွက်ပစ္စည်းနှင့် အခြား နို့များ (Dairy & Milk Alternatives)
* Lactose မပါဝင်သော နို့ (Lactose-free Milk)
* ထောပတ် (Butter)
* မာဂျရင်း (Margarine)
* ဒိန်ခဲမာများ (Hard Cheeses): Cheddar, Parmesan, Mozzarella ကဲ့သို့သော ဒိန်ခဲမာများ (Lactose နည်းပါးသည်)
* ဗာဒံစေ့နို့ (Almond Milk)
* ပဲနို့ (Soy Milk) (ပဲနီလေးဖြင့် ပြုလုပ်သော နို့ကို ရှောင်ပါ)

>  ရှောင်သင့်သော High FODMAP နို့ထွက်ပစ္စည်းများ: သာမန်နွားနို့၊ နို့ဆီ၊ ဒိန်ချဉ် (Yogurt) အများစု၊ ရေခဲမုန့်။

၅။ အသား၊ ငါးနှင့် ပရိုတင်းများ (Protein)
* အသားအားလုံး: အမဲသား၊ ဝက်သား၊ ကြက်သား (ဆီနည်းသည့် အပိုင်းများ)
* ငါးနှင့် ပင်လယ်စာများ (Fish & Seafood): ငါးအမျိုးမျိုး၊ ပုစွန်၊ ကမာ
* ကြက်ဥ (Eggs)
* တင်းတင်းမာမာ ပြုလုပ်ထားသော တို့ဟူး (Firm Tofu)

 Low FODMAP အစားအသောက် စတင်ချိန်တွင် သိထားသင့်သည်များ။

* အမြဲတမ်း စားရမည့် စနစ်မဟုတ်ပါ: Low FODMAP Diet သည် IBS လက္ခဏာများ သက်သာစေရန်အတွက် ယာယီ စမ်းသပ်သည့် စနစ် (Elimination Phase) သာ ဖြစ်ပါတယ်။

များသောအားဖြင့် ၂ ပတ်မှ ၆ ပတ်အထိ စမ်းသောက်ပြီးနောက်၊ မူလအစားအစာများကို တစ်မျိုးချင်းစီ ပြန်လည် စတင် ထည့်သွင်း စမ်းသပ် (Reintroduction Phase) ရပါတယ်။

* ကျန်းမာရေး ပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်ပါ: Low FODMAP Diet ကို စတင်မည်ဆိုပါက အာဟာရပညာရှင် သို့မဟုတ် ဆရာဝန် နှင့် တိုင်ပင်ပြီး စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။ ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် စားသောက်ပါက အာဟာရ ချို့တဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

* အသင့်အတင့် စားသုံးပါ: Low FODMAP စာရင်းဝင်သော်လည်း ပမာဏ အများကြီး စားသုံးမိပါက FODMAP ပမာဏ မြင့်တက်လာပြီး လက္ခဏာများ ပြန်ပေါ်လာနိုင်တာကို သတိပြုပါ။

ဒီအစားအစာစာရင်းတွေက သင့်ရဲ့ IBS လက္ခဏာတွေကို ဘယ်လို လျှော့ချနိုင်မလဲဆိုတာကို စမ်းသပ်ကြည့်ဖို့ အထောက်အကူပြုပါလိမ့်မယ်။
Prof Thein Myint (GI)
Answered by Gemini