ဟိုးအရင်က လူတယောက်ရဲ. ဉာဏ်ရေ ဉာဏ်သွေး (IQ) ဆိုတာကို mathematical reasoning, linguistic အရေးအဖတ် စတာတွေလောက်နဲ.ပဲ တိုင်းကျတယ် အဲ့ကောင်တွေ မဟုတ်လဲ တခြား intelligence ဖြစ်တဲ့ ability တွေ skill တွေရှိတယ်ပေါ့၊ ဉပမာ အနုပညာ ဂီတ အစရှိတာတွေကလဲ intelligence လို.ဆိုရမှာပေါ့။ အဲ့တာကို theory of multiple intelligence လို.ဆိုပါတယ်။
Howard Gardner ဆိုတဲ့ Harvard က psychologist က နေ ထုတ်ထားတာပါ။ ဘယ်နေရာတွေမှာ အသုံးတည့်သလဲဆိုတော့ education လိုကောင်မျိုးမှာပါ။ ကလေးတယောက်ကို ဘယ်လို intelligence တွေရှိသလဲအပေါ်မူတည်ပြီးတော့ ဘယ်လိုအသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပညာရပ်တွေကို သင်သင့်တယ်ဆိုတာမျိုးပေါ့။ ဉပမာ math, reasoning ကောင်းတဲ့သူကို ဘာသာစကား မှတ်ရတာ များတာကို သွားလုပ်ခိုင်းတာ သိပ်အဆင်မပြေဘူးပေါ့။
အားလုံးပေါင်း ၉ မျိုးရှိတယ်။
1. Visual-Spatial Intelligence
ဒါကပုံတွေကို မှတ်မိတာ visualize လုပ်နိုင်တာ map တွေကိုကျွမ်းကျင်နေတာ အဲ့လို intelligence မျိုး။ စာဖတ်ရတာ ရေးရတာ ပုံဆွဲရတာ အစရှိတာတွေမှာ ပျော်မွေ.တယ်။ Visual art တွေမှာထူးချွန်တယ်။ ဘာတွေလုပ်သင့်သလဲဆိုတော့ Engineer, Artists, Architect လုပ်သင့်တယ်ပေါ့။
2 Linguistic-Verbal Intelligence
သူက ကျတော့ ဘာသာစကားနဲ.ပတ်သတ်တဲ့ စွမ်းရည်ပေါ့။ စာရေးကောင်းတဲ့သူတွေ စကားပြောကောင်းတဲ့သူတွေ ပိုင်တာမျိုးပေါ့။ Debate ဘက်မှာ ကျွမ်းကျင်တဲ့သူတွေရောပေါ့။ ဘယ်လိုအလုပ်မျိုးနဲ.သင့်တော်သလဲဆိုရင် စာရေးဆရာ ၊ သတင်းသမား၊ ကျောင်းဆရာ အစရှိတာတွေနဲ.သင့်တော်ပါတယ်တဲ့။
3 Logical-Mathematical Intelligence
ဒါကတော့ Math ဆိုင်ရာဘက်မှာ ထူးချွန်တဲ့သူတွေပါ။ Logical thinking, conceptual thinking တွေ problem solving ထူးချွန်သူတွေ puzzle solve လုပ်ရတာပျော်မွေ့တဲ့သူတွေပေါ့။ သိပ္ပံပညာရှင်၊ သချာ်ပညာရှင် ၊ Computer programmer ၊ Accountant လုပ်လို.သင့်တော်ပါတယ်တဲ့။
4. Bodily-Kinesthetic Intelligence
ဒါကတော့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ.ဆိုင်တဲ့ လှုပ်ရှားမှူ.တွေ မှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှု.တွေ မှာ ထူးချွန်တဲ့သူတွေပါ၊ ဉပမာ အားကစားသမားတွေ သရုပ်ဆောင်တွေ အစရှိတဲ့သူတွေပေါ့။ သူတို.ကတော့ အားကစားသမားတွေ သရုပ်ဆောင်တွေလုပ်ဖို.သင့်တော်ပါသတဲ့။
5 Musical Intelligence
ဂီတနဲ.ပတ်သတ်တဲ့ ဘက် မှာထူးချွန်တဲ့သူတွေပါ၊ ဆိုတာဖြစ်ဖြစ်တီးတာဖြစ်ဖြစ်ပေါ့။ Music pattern တွေ tone တွေကို လွယ်လွယ်မှတ်မိနိင်တဲ့သူတွေ ဖန်တီးနိုင်တဲ့သူတွေပေါ့။ သူတို.ကတော သီချင်းရေးဆရာတွေ အဆိုတော်တွေလုပ်ရင် အောင်မြင်နိုင်ပါတယ်တဲ့။
6 Interpersonal Intelligence
သူများအရိပ်အကဲကိုကြည့်ပြီး သူများတွေ ဘာဖြစ်နေတယ်ဆိုတာကို နားလည်နိုင်တဲ့ အစွမ်းမျိုးပါ။ လူမှု.ဆက်ဆံရေး နယ်ပယ်မှာထူးချွန်တဲ့သူမျိုးတွေပါ။ Saleperson, philosohper, စိတ်ပညာရှင်, နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးပေးတဲ့ Counselor, နိုင်ငံရေးသမား အစရှိတာတွေဖို. ကိုက်ပါတယ်တဲ့။
7. Intrapersonal Intelligence
ဒါကတော့ ကိုယ့်ကိုတိုင် ဘာဖြစ်နေသလဲဆိုတာကိုသိနေတာ aware ဖြစ်တဲ့သူမျိုး။ သူတို.ဘာတွေ တွေးနေတယ် ဘာတွေလုပ်နေတယ်ဆိုတာ အမြဲသုံးသပ်နိုင်တဲ့သူမျိုးပေါ့။ ဒဿနိကပညာရှင်၊ စာရေးဆရာ၊သိပ္ပံပညာရှင် အစရှိတာတွေ လုပ်ဖို.သင့်တော်ပါသတဲ့။
8 Naturalistic Intelligence
သဘာဝကို လေ့လာရတာ စူးစမ်းရတာ ပျော်မွေ.တဲ့သူမျိုးပါ။ အပင်တွေ သတ္တဝါမျိုးစိတ်တွေ အကြောင်း သဘာဝတရားတွေ အကြောင်းလေ့လာရတာ စိတ်ဝင်စားတဲ့သူမျိုးပါ။ ဇီဝဗေဒပညာရှင်၊ Conservationist ၊ ဉယျာဉ်မှူးအစရှိတာတွေလုပ်ဖို.သင့်တော်ပါတယ်။
9 .Existential intelligence
ဒါကတော့ အလိုလိုသိတာ အတွေးအခေါ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွေမှာ ထူးချွန်တာ။ meta congnition ပိုင်းတွေ။ လူတွေဖြစ်တယ်မှု. ဘဝအဓိပ္ပာယ်အစရှိတဲ့ deep question တွေလေ့လာရတာ စဉ်းစားရတာ ဝါသနာထုံတဲ့သူတွေပါ၊ ဒဿနိက ပညာရှင် ဘာသာရေး ဆရာ အစရှိတာတွေလုပ်ဖို. သင့်တော်ပါတယ်။
math မှာမတော် စာမကျက်နိုင်ရင်လဲ တခြား intelligence တွေရှိရင် စိတ်ချမ်းသာလို.ရပါပြီ။ ကိုယ်ကဘယ်နေရာမှာ အားသာသလဲဘာနဲ.ပိုကိုက်မလဲ အပေါ် ကာလ ဒေသအလိုက်ရွေးပြီး လုပ်သင့်တယ်။
No comments:
Post a Comment