■ တနေ့က အိမ်ဖြူတော်မှာ ဂျာမန်အဓိပတိနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရင်း သတင်းထောက်တချို့ရဲ့ အမေးကို သမ္မတထွမ့် ပြန်ဖြေရာမှာ အီရန်အနာဂတ်နှင့် ပတ်သတ်ပြီး သက်ဆိုင်တာ ၂ ချက်တွေ့မိတယ်။
အီရန်မှာ အဆိုးဆုံး အနေအထား ( Worst case scenario ) ဘာဖြစ်နိုင်မလဲ ဆိုတဲ့မေးခွန်းကို
" အစိုးရနေရာကို လူသစ်တက်လာပြီးကာမှ ၅ နှစ်လောက်နေတဲ့အခါ အရင်လူနှင့် ဘာမှမထူးတာမျိုး ဖြစ်နေတာမျိုးတဲ့ "
စစ်ဦးဖွင့်ကာ ဦးဆောင်နေသော အမေရိကန်သမ္မတဆိုသူပင် ဤသို့ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာကို မဖုံးမကွယ်ပဲ ပြောသွားတယ်။
■ ဗင်နီဇွဲလား မော်ဒယ်လို အစိုးရယန္တရားမပျက်စေပဲ ဝါရှင်တန်နှင့် အဆင်ပြေသူဖြင့် အစားထိုးမလား။ ဤအတွက်လည်း အဖြေပေးသွားတယ်။
အယာတိုလာကြီးနေရာ အစားထိုးတင်ဖို့ " မျှော်မှန်းထားတဲ့ အီရန်အစိုးရပိုင်းက ပုဂ္ဂိုလ်တချို့ရှိပါတယ်တဲ့ ( ပါဆင်နယ် Biography ကိုနောက်ကြောင်းလိုက်ထားပြီး အလုပ်တွဲလုပ်လို့ရမယ်လို့ ရည်ရွယ်ထားသူတွေ ဖြစ်မယ် )။
ပြသာနာက အဆိုပါ ပထမဦးစားပေး လျာထားသူ တအုပ်စုလုံးလည်း အယာတိုလာနှင့် အတူသွားရှာပြီ။ နောက်ထပ် ဒုတိယတန်းစား လျာထားသူများလည်း ခြေမှုန်းခံရတဲ့အထဲ ပါသွားပြန်တယ်တဲ့။ ဒါကြောင့် တတိယအသုတ်လူများကို လေ့လာနေပေမယ့် ထိုသူတွေအကြောင်း ဘာမှရေရေရာရာ မသိသေးဘူး " ဆို၏။ မှတ်ကရောပဲ။
■ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန် နိုင်ငံရေး စစ်ရေး ဦးဆောင်သူ တစုတစည်းလုံးကို အမြစ်ကနှုတ်သလို ခြေမှုန်းခဲ့သော စစ်ရေးရည်မှန်းချက်သည် ရာနှုန်းပြည့်နီးပါး အောင်မြင်ပါတယ်။ နောက်ထပ် အယာတိုလာ ရွေးချယ်ခံရလို့ တက်လာလျှင်လည်း ပစ်မှတ် အသစ်ဖြစ်မယ်လို့ အစ္စရေးက ရာဇသံပေးထားပြန်တယ်။
အီရန်၏ နိုင်ငံရေး ယန္တရားဖွဲ့စည်းထားပုံသည် ရှုပ်ထွေးပြီး နက်ရှိုင်းပါတယ်။ ဘာသာရေးအာဏာပိုင် , ဗျူရိုကရေစီစနစ် , အစ္စလာမ္မစ်အစောင့်တပ် , စစ်တပ် , ပြည်သူ့စစ်များ စသဖြင့် အလွှာအဆင့်ဆင့် , ဝင်ရိုးသီးခြား ခွဲထားတယ်။ ဆိုရရင် ရုရှားထက်ပင် ပို၍ နားလည်ရခက်၍ ဖြိုဖို့ခက်သော စနစ်ဖြစ်တယ်။
ပထမရက်အတွင်း ဦးစီးဦးဆောင် အာဏာပိုင်များ သုတ်သင်ခံရအပြီးတွင် စနစ်သည် ရှောခ့်တော့ရသွားခဲ့တယ်။ ၃ ဦးပါ ကြားဖြတ် ဦးဆောင်ကောင်စီ ဖွဲ့စည်းထားပြီး အာဏာစဥ်ဆက်မပျက်ဖို့ လုပ်ထားတယ်။ ယင်းအဖွဲ့သည် The Assembly of Experts ဆိုသော ဘာသာရေး ဦးဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်များကနေ ခေါင်းဆောင်အသစ် ရွေးချယ်သည်အထိ တာဝန်ယူထားမယ်။ တနေ့က ၈၈ ဦးတို့ စုဝေးနေစဥ် အစ္စရေးက ထပ်မံတိုက်ခိုက်သည်ဆိုသည်မှာ အဆိုပါ ပုဂ္ဂိုလ်များကို မှတ်ပစ်ထားတာ ဖြစ်တယ်။ ယခုထိတော့ ခေါင်းဆောင်သစ် မရွေးရသေးသော်လည်း အယာတိုလာခါမေနီ၏ သားဖြစ်သူက အဖေနေရာ ဆက်ခံဖို့ အလားအလာကောင်းနေတယ်။
လက်တွေ့ နောက်ကွယ်က တကယ်တမ်း ထိမ်းချုပ်နေသူက အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အတွင်းရေးမှူး အလီလာရီဂျာနီ ဟုလည်း ဆိုကြတယ်။
အထက်ဖော်ပါပြ ပုဂ္ဂိုလ်များအားလုံးသည်လည်း အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးပေါင်းစစ်ရေး၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်နေတာမို့ အချိန်မရွေး သုတ်သင်ခံရဖို့ ဖြစ်နိုင်ချေ များနေပြန်တယ်။
■ လက်တလော မြေပြင်တွင်ကော အစိုးရအနေဖြင့် ဘယ်လောက်ထိ ထိထိရောက်ရောက် လည်ပတ်နေသေးသလဲ သိရခက်တယ်။ ယန္တရားသည် ဆက်ရှိနေတယ် , သို့သော် အထက်အောက် Coordination မည်မျှရှိနေသေးသလဲ , စကားပြောမည်ဆို မည်သူ့ကို ပြောရမလဲ , ဒေသခံ တပ်မှူးများ ပို၍ လွတ်လွတ်လပ်လပ် တုန့်ပြန်နေကြသလားက မေးခွန်းတွေ ဖြစ်နေတယ်။ အီရန်ဘက်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်နှင့် သံအမတ်များတို့၏ ပြောကြားချက်တို့နှင့် စစ်ဘက်ရေးရာပိုင်း အချို့ကိစ္စတွေ ကီးမကိုက်နေတာ တွေ့ရတယ်။
Power Vaccum ရှိသလား။ ရှိလျှင် မည်မျှ လစ်ဟာနေပြီး မည်သူ ဝင်လာမလဲဆိုသည့် နေရာတွင် ဝါရှင်တန်လိုလားချက် ပြန့်မှီရာ အမေရိကန်နှင့် အလုပ်တွဲလုပ်နိုင်မည့် သူ ဖြစ်ဖို့လိုတယ်။ ယင်းအတွက် လူ ရှာမရသေး။
■ အီရန်ရေတပ်တခုလုံး ပြုတ်ပြုတ်ပြုန်းသွားသည်ဖြစ်စေ , ဒုံးနှင့် ဒရုန်းများ ကုန်ခမ်းသွားသည်ဖြစ်စေ အနာဂတ်ပလန်အတွက် အရေးမပါလှ။ ယခု ဘာသာရေး အိုင်ဒီယော်လော်ဂျီအတိုင်း ဆက်ခံမည့် နောက်လူ တက်လာလျှင် တနှစ်အတွင်း ဒုံးနှင့် ဒရုန်းများ ပြန်တည်ဆောက်၍ ခြိမ်းခြောက်နေပြန်ဦးမယ်။
US ၏ လိုလားချက်မှာ အီရန်သည် နျူကလီးယားရည်မှန်းချက်ကို စွန့်လွှတ်ရမယ်၊ တိုက်ချင်းပစ်ဒုံးများကို လက်လွှတ်ရမယ် , အစ္စရေးကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေ ဒေသတွင်း Proxy များကို ထောက်ပံ့မှု ရပ်ရမယ်။ ယင်းတို့ အားလုံးအတွက် Regime Change မလုပ်ပဲ မဖြစ်နိုင်။ တဖန် မြေပြင်တပ်မပါပဲ Regime Change လုပ်မရသလို , သိုဝှက်ထားသမျှ တိုက်ချင်းပစ်များ , လက်နက်တိုက်များကို လိုက်ရှင်းဖို့ရာ Boots on the ground ရှိမှရပါမယ်။
■ အီရန်ပြည်မတွင် လောက်လောက်လားလား အတိုက်အခံ အင်အားစုရှိနေဖို့ အခွင့်အရေးမပေးခဲ့ပါ။ သို့သော် အနောက်မြောက်ဒေသက ကာဒ့်တပ်ဖွဲ့များကတော့ အမေရိကန်၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် စစ်ရေး စတင်နေပြီဆို၏။ အီရန်ပြည်တွင်း မြေပြင်တွင် Bridgehead ရရန်ကတော့ ကာဒ့်တို့မှတပါး အခြားပါ။ US အထူးတပ်ဖွဲ့များနှင့် စီအိုင်အေအေးဂျင့်များပါ မြေပြင်ကို စ၍ ရောက်နေပြီလား , မရောက်သေးလျှင်လည်း မကြာမီ စဝင်ရဖို့များတယ်။
အမေရိကန်အစိုးရ အဆက်ဆက်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဒေသခံမြေပြင်တပ် လိုအက်တိုင်း ကာဒ့်တို့ကို အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ အခေါက်ခေါက် အခါခါရှိပြီ။ ဆက်ဒမ်ဟူစိန်ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ဖို့ လည်းကောင်း , အိုက်အက်စ်တို့ကို တန်ပြန်ခြေမှုန်းဖို့ လည်းကောင်း အီရတ်နှင့် ဆီးရီယားကာဒ့်တို့ကို လက်နက်တပ်ဆင် , လေကြောင်းပစ်ကူပေးခဲ့တယ်။ ကိစ္စပြီးတိုင်းလည်း ကာဒ့်တို့ ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သော လွတ်လပ်သည့် ကာဒ့်နိုင်ငံ မရခဲ့ပဲ ဘေးဖယ်ခံရပြန်တယ်။
အခုလည်း အီရန်ကာဒ့်တို့ အလှည့်။ လူဦးရေ သန်း ၉၀ ခန့်ရှိသော အီရန်တွင် ကာဒ့်လူဦးရေသည် ၁၀ သန်းခန့်ရှိတယ်။ ယင်းပမာဏသည် မြန်မာရှိ ERO အားလုံး အခြေခံထားသော တိုင်းရင်းသားလူဦးရေ စုစုပေါင်းခန့် ရှိတာမို့ မနည်းလှပါ။ သို့သော် အီရန်၏ အလုံးအထည်သည် မြန်မာထက် ၂ ဆကျော် ကြီးမားလေရာ ယင်းမျှနှင့် တီဟီရန်ကို တိုးမယ်ဆိုတာက ခဲယဥ်းတယ်။ ထိမ်းချုပ်နယ်မြေ ရှိလာဖို့က ပို၍ ဖြစ်နိုင်တယ်။
■ အခြားသော အဇာရစ် , ဘာလောချ့်နှင့် မြောက်များလှစွာသော လူမျိုးစုများ , Tribes များလည်း ရှိနေသေးတယ်။ အားလုံးကို လက်နက်တပ်ပေး၍ မြှောက်ပေးမယ်ဆိုလျှင် လစ်ဗျား , မြန်မာ , ဆီးရီးယားတို့ထက် ရှုပ်ထွေးသော အကျိုးဆက်များသော , ပြည်တွင်းစစ်တခု စတင်နိုင်တယ်။ အီရန် လက်နက်ကိုင် စစ်တပ်အတွင်းကကော ဆီးရီးယားမှာကဲ့သို့ ဘက်ပြောင်းလာနိုင်သလား ဆိုလျှင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပါ၏။
သို့သော် အီရန်တွင် အစ္စလာမ္မစ်ရီပတ်ပလစ်၏ အမာခံလက်ကိုင်တပ်သည် အိုင်အာဂျီစီ ဖြစ်၍ ယင်းတို့သည် Believer များဖြစ်ရာ အယာတိုလာကြီးကို ရှင်းလင်းထားသည့် ၄င်းတို့အမြင် စေတန် ဖြစ်သူနှင့် ပူးပေါင်းမည့်အစား ကာဗ်လာစစ်မြေပြင်ကဲ့သို့ အာဇာနည် လုပ်သွားချင်သူများပါလိမ့်မယ်။ ရှီးယိုက် ပေါ်လစ်တီကယ်အစ္စလာမ်ကို ယုံကြည်သူတို့၏ အတွင်းစိတ်ကို ထည့်စဥ်းစားဖို့တော့လိုမယ်။
■ လွန်ခဲ့သော တလတာအတွင်း Armada ကြီး အနားရွေ့လာပြီး ဖိအားပေးရာတွင် နျူသဘောတူညီချက်မရသောကြောင့် သမ္မတထွမ့်အနေဖြင့် အတော်ပင် အံ့အားသင့်ခဲ့တယ်။ ယခုကတော့ နောက်တဆင့် အနေဖြင့် US အလိုကျ ပူးပေါင်းမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တက်မလာမချင်း အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို သမင်မွေးရင်း ကျားစားရင်း တရဆက် ဖြိုနေမယ် ယူဆရတယ်။ ရသွားသော် စစ်ရပ်ပါမည်။ သို့မဟုတ် ဗျူဟာပြောင်းပြီး မြေပြင်တပ် ဝင်ကြရတော့မလား ?
မြေပြင်တပ်ဝင်ရသော အဆုံးမဲ့ ( Forever ) စစ်ပွဲ ဖြစ်စဥ်သည် မဂ်ဂါတို့ ခါးခါးသီးသီး ဖြစ်သဖြင့် မဂ်ဂါ Base အတွင်း ၂ ခြမ်းကွဲနိုင်ပါတယ်။ ယခုပင် တက်ကကာလ်ဆင်နှင့် မေဂျာရီဂရင်းတို့က ဂိုဏ်းခွဲထောင်နေကြတယ်။
■ အကယ်လို့ အရေးပေါ်အက်ဥပဒေ ၆ လလည်းပြည့် , အမေရိကန်ပြည်တွင်း နိုင်ငံရေးနှင့် နိုင်ငံတကာစီးပွားရေး ဖိအားတို့ကြောင့် ရှေ့ဆက်ဖို့ခက်လာခဲ့သော် တနည်း ကျန်သေးပါတယ်။ အီရန်တနိုင်ငံလုံးကို ထိမ်းချုပ်နိုင်မည့် အမေရိကန် မိတ်ဖက်အစိုးရတရပ်ကို တည်ဆောက်ပေးဖို့ ခက်ခဲပေမယ့် , ဒေသတခုချင်းဆီကို ပိုင်နက်မြေလုပ်ထားနိုင်သော စင်ပြိုင် အာဏာရှင်များ ပေါ်ပေါက်ဖို့ကတော့ မခက်ခဲပါ။ လစ်ဗျားတွင် ကဒါဖီပြိုကျသွားပြီးနောက် ထရီပိုနှင့် Tobruk တွင်ညအစိုးရ ၂ ရပ် ပြည်တွင်းစစ်ဆက်၍ နွဲနေကြတယ်။
ယင်းမော်ဒယ်သည် တစုတစီးတည်း အာဏာစက်ပြင်းမည့် ရန်ဘက်အစိုးရကဲ့သို့ အစ္စရေးကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်မှု ရှိတော့မှာ မဟုတ်သလို , အီရန်ပြည်ပကိုလည်း Power Projection လုပ်နိုင်စွမ်းလည်း ရှိတော့မည်မဟုတ်ပါ။
■ အီရန် စစ်ပွဲမှာ ၆ ရက်ခန့်သာ ရှိပါသေးသဖြင့် အဆုံးသတ်အဖြေကို ပြောဖို့ ခက်ပါသေးတယ်။ Regime Change လုပ်မည်ဆိုသော ကြုံးဝါးသံသည်လည်း အတော်ကျယ်လောင်ထားပြီးပါပြီ။
အမေရိကန်-အစ္စရေး တို့ဘက်ကနေ Tactical ပိုင်းအရ လုံးဝဥသုံနီးပါး အထက်စီးရနေသည်မှာ ငြင်းစရာမရှိပါ။ ယင်းကနေမှ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်အတွက် Endgame ကို ဘယ်လို အကောင်အထည်ဖော်ကြမည်ကတော့ ဝေဝါးဝါး ဖြစ်နေဆဲပင်။
No comments:
Post a Comment