“ ဒဏ်ရာအပြည့်နဲ့ နိုင်ငံတော် ကို ကုစားခြင်း”

အပြင်ကနေ အတွင်းထဲကို လှမ်းကြည့်
နေရင်းမှ

ငါတို့ နိုင်ငံဟာ ဘယ်လောက်တောင်
စိတ်ဒဏ်ရာတွေနဲ့ ပြည့်နေလဲ ဆိုတာတွေ
တဖြည်းဖြည်း သဘောပေါက်လာမိရ တယ်

ကိုလိုနီ​အောက်မှာ နှစ် ရာချီ
မငြိမ်းချမ်းတဲ့ ပြည်တွင်းစစ်​တွေမှာ
နှစ်ဆယ်ချီ

ဟိုး ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၀၀ နီးပါး သမိုင်းဟာ
ဒီနေ့ ခေတ် နိုင်ငံနဲ့ လူမျိုးကို ပုံ​ဖော်တယ်

ဒီ Collective Trauma တွေကို
မသိခဲ့ကြ မမြင်ခဲ့ကြဘူး

- ဒီ trauma တွေထဲ မွေးဖွားခဲ့ကြတယ်
- ဒီ trauma တွေထဲ ကြီးပြင်းခဲ့ကြတယ်
- ဒီ trauma တွေကို မျိုးဆက် အဆင့်ဆင့်
လက်ဆင့်ကမ်းခဲ့ကြတယ်

- မိဘတွေဟာ သားသမီးတွေကို
Guilt (ကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ် ရှိသလို
ခံစားရမှု)၊ shame ( ရှက်ရွံ့မှု) ၊
အ​ကြောက်တရား တွေ နဲ့ ပြုစုပျိုးထောင်
ကြ တယ်

ဒါက သူတို့ trauma တွေကို သူတို့
မသိခဲ့ကြပဲ နောက်မျိုးဆက်ကို
လက်ဆင့်ကမ်းသလို ဖြစ်ခဲ့ကြတာပါ

- ဘာသာတရားဟာ trauma infused
(Trauma နဲ့ ရောယှက်ပေါင်းစည်း) ပြီး
ပုံစံ ကျောရိုး မမှန်​တော့ပဲ
အတွင်းထဲက ဂလိုင် ရိုက် ၊ အနှစ်သာရ
ကင်းမဲ့ လာတယ်

- လူ​တွေဟာ အမှန်တရားကို အ​ကြောက်
တရားမပါပဲ မ​ပြောတတ်​တော့ပဲ
ခေါင်း​တွေ ငုံ့လို့ တိတ်တိတ်​လေး မြိုသိပ်
တတ်လာကြတယ်

- အလွန်အကျုး ကျိုးနွံ ရို​သေတတ်လာကြ
တယ် / ဒါမှမဟုတ် အရာရာကို ပုန်ကန်
ကန့်လန့်တိုက်တတ်လာကြတယ်

( အချို့ မြန်မာတွေက အရာရာကို
အင်မတန် ကြောက်ရွံ့ကျိုးနွံလာ
တတ်ကြပြီး

အချို့ကျတော့လည်း လူ​တွေ ပြော
ကြသလို

ဘယ်သူ့မှ ဗိုလ်မထား၊ အကုန် ဆရာ
တွေချည်း ဆိုတာမျိုး အစွန်းတွေ
ဖြစ်လာကြတယ် )

- တစ်​ယောက်နဲ့ တစ်​ယောက်/ တစ်ဖွဲ့နဲ့
တစ်ဖွဲ့ မယုံကြည်​တော့ပဲ စည်းလုံးမှု
တည်​ဆောက်လို့ မရခဲ့​တော့ဘူး

- ခံစားချက်​တွေ ထုံ​ပေ​ပေဖြစ်လာကြပြီး
လောကရဲ့ တရားမျှတမှု ဟန်ချက်အပေါ်
မယုံကြည်ကြတာ့ဘူး

- ကိုယ့်ကိုယ်ကို၊ ကိုယ့်နိုင်ငံ ကိုယ်၊ ကိုယ့်
လူမျိုး ကိုယ် ရှက်ရွံ သိမ်ငယ် မုန်းတီးသလို
ခံစားရပြီး

နိုင်ငံခြားသားတွေ အပေါ် / အာဏာရှင်
ဆန်ပြီး တစ်ဇွတ်ထိုး ဆန်တဲ့ ခေါင်းဆောင်
တွေ အပေါ် အလွန်အကျူး idolise စံပြ
ပြည့်စုံသူကြီးတွေလို သတ်မှတ် ကိုးကွယ်
လာတတ်ကြတယ်

- ဒဏ်ရာတွေက ပုံဖော်တဲ့ ဘာသာတရားဟာ
ဟန်ချက်ပျက်ပြီး အားနည်းသူ​တွေကို
အားရှိလာ​စေရမယ့်အစား

အလွန်အကျုး မြိုသိပ်ကြိတ်မှိတ်
သည်းခံမှု ကို သင်ကြားပြီး အာဏာရှင်​တွေ
ဘက်က သွယ်ဝိုက်စွာ ရပ်တည်သလို
ဖြစ်လာခဲ့တယ်

- ဘာသာတရားကို စိတ်ဒဏ်ရာတွေကို
ကုစားဖို့ မဟုတ်ပဲ လောကက​နေ / reality
ကနေ ရှောင်​ပြေးဖို့ အသုံးချလာကြတယ်

- လူ​တွေဟာ ဒီ စိတ်ဒဏ်ရာတွေ​ ကြောင့်
ဘုန်းကြီးတွေလိုမျိုး ဘာသာ​ရေးနဲ့
ပက်သက်တဲ့ အရာ​တွေကို
မုန်းတီး ဆန့်ကျင်လာကြတယ်

ဒီလို နဲ့ ဒဏ်ရာ အပြည့်နဲ့ နိုင်ငံ​တော်ဟာ
နာကျင်မှုတွေကို မသိသလို မြိုချရင်း

လှိုက်တက် စုစည်း လာတဲ့ အ​မှောင်ထု
ဟာ အဆုံးမှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန်
ပေါက်ကွဲပါ​လေ​တော့တယ်

- ဒဏ်ရာ​တွေကို လေ့လာပါ
- ဒဏ်ရာ​တွေကို awareness သတိပြုပါ
- ဒဏ်ရာ​တွေကို အသိအမှတ်ပြု
ကုစားပါ

ဒီမျိုးဆက်က ကုစားမှ နောက်မျိုးဆက်က
ပျော်ရွှင်ရမှာ …

__________

Healing မှာ အဆင့် (၅) ဆင့် ရှိတယ်

အများစုက​တော့ လောင်​နေတဲ့ စစ်မီး
တွေ ငြိမ်းသွားမှ စတင်ဖို့ အဆင်​ပြေမှာ
ပါ

“ မီး​ကြောင့်ရတဲ့ ဒဏ်ရာ​တွေကို
မီးထဲမှာ ဆက်​နေရင်း ကု​နေလို့​တော့
မရဘူး “

ဒါ​ပေမယ့် မကုပဲ မီးထဲမှာ စိတ်ထင်ရာ
ပြေး​နေပြန်ရင်လည်း ပိုဆိုးလာတတ်တာ
မျိုးတွေ ရှိတတ်တယ်

ခုချိန်ထိ နိုင်ငံတော်ဟာ စည်းလုံးညီညွတ်မှု
ကို တည်ဆောက်လို့ မရပဲ တစ်ယောက်ကို
တစ်ယောက် မယုံကြည်မှုတွေဟာ သမိုင်းမှာ
နက်ရှိုင်းစွာ မြစ်ဖျားခံတယ်

အခွင့်ရရင် သီးသန့် နိုင်ငံ​တော်ခွဲထွက်ပစ်ချင်
တာ​တွေလည်း ဒီ ဒဏ်ရာ​တွေရဲ့ တုန့်ပြန်မှု
တွေပါပဲ ( တိုင်းရင်းသား trauma)

ဒါ​ကြောင့် အချို့ ဒဏ်ရာ​တွေကို
မကုပဲ နေရင် မီးကို မငြိမ်းနိုင်တာမျိုး
တွေတောင် ဖြစ်နိုင်တယ် ၊ အချိန်လွန်
သွားနိုင်ပါတယ်

——————————-

ကုစားခြင်း အဆင့် (၅) ဆင့်

1. “ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ကုစားခြင်း” ( Body Level)

- Somatic Therapy

- yoga ကျင့်တာ

- breathworks တွေ လုပ်တာ

- ရိုးရာ သိုင်းပညာ (မကြမ်းတမ်း) ကစားတာ

- သဘာဝထဲ နေထိုင် ရှင်သန်တာ

———————————————-
2:3 “ စိတ်နဲ့ လူမှုရေး ဆိုင်ရာ ကုစားခြင်း”
(Psychological & Relational)

- စိတ်ခံစားချက်တွေ အကြောင်း သင်ယူတာ
(Emotional Literacy)

- ဘဝဇာတ်လမ်းတွေကို အရှိကို အရှိအတိုင်း
ချပြ ဝေမျှ ကြတာ

- သောက ပရိဝေဒတွေကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို
ခံစား လောင်မြိုက်ခွင့်ပေးတာ / process
လုပ်ခွင့်ပေးတာ

- ကျန်းမာတဲ့ ဒေါသ ထွက်ခွင့်ပေးတာ

- ကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ်ရှိသလို မခံစား
ရစေအောင် boundary ချတတ်တာ
(ဥပမာ ကိုယ်မကြိုက်တဲ့ အပြုအမူ ၊ စကား
တွေကို တစ်ဖက်လူသိအောင်
ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဆက်သွယ်
ပြောဆို တားမြစ်တာမျိုး)

- လူမှု အသိုက်အဝန်းတွေမှာ ပွင့်လင်း
ရိုးရှင်းတဲ့ စကားဝိုင်းတွေ ပြုလုပ်ကြတာ
———————————————-

4. “ စိတ်ဝိညာဉ် အဆင့် ကုစားခြင်း”
(Spiritual Level)

အရာရာကို သည်းခံလိုက် - မြိုသိပ်လိုက်
ဆိုတာမျိုးထက်

ခံစားစရာရှိတာ ခံစား - အပြစ်မဲ့တဲ့
အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်တွေကို
ကာကွယ်ဖို့ လုပ် - အမြင်ရှင်းရှင်း နဲ့နေ
- ဥာဏ်ပညာ ဦးစီး -လွှတ်ချစရာ ရှိတာ
လွှတ်ချ ဆိုတာမျိုး ဘက်ကို

သင်ကြားကြရမယ်

Trauma- infused ဓမ္မမျိုးမဟုတ်ပဲ

စစ်မှန်တဲ့ ဓမ္မကသာ စိတ်ဒဏ်ရာတွေကို
ကုစားနိုင်ပါလိမ့်မယ်

- ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေတ္တာပွါးတာ

- သတိပဌာန် ကျင့်ကြံတာ

- ဝိပဿနာ ကျင့်ကြံတာ

- ရှေးဘိုးဘေးဘီဘင်တွေကို ဖိတ်ခေါ် -
သစ္စာပြုတိုင်တည် ဆုတောင်းတာမျိုး -
အမျှဝေတာမျိုး

- အမှန်တရားကို သေးသေးဖွဲဖွဲလေးတွေက
အစ ရဲရင့်စွာ ပြောတာမျိုး ၊ အမှန်တရားကို
သစ္စာပြု ဆုတောင်းတာမျိုး

- အရင် ကြိတ်မှိတ် ခွင့်လွှတ်တာမျိုး မဟုတ်ပဲ
ခံစားစရာ ရှိတာ ခံစား / ပေါက်ကွဲစရာ ရှိတာ
ပေါက်ကွဲပြီးမှ သင့်တော်တဲ့ အချိန်ကာလ/
အနေအထားမှာ ခွင့်လွှတ်ဖို့ ဖြည်းဖြည်းချင်း
ကြိုးစားတာမျိူး

—————————————
5. “ ကံကို ကုစားခြင်း “ ( karmic level)

ကျနော်တို့ လူမျိုးက ဩဇာ အာဏာ
ပါပါ နဲ့ပက်သက်ပြီး ပြုခဲ့တဲ့ ကံတရားတွေ
ဟာ များပြား သိပ်သည်း လွန်းတယ်

- မှန်ကန်တဲ့ ပါဝါ ဆိုတာ ဘာလဲ

အပြင်မှာ ရှာတဲ့ ပါဝါ၊ အတင်းအကြပ်
ဖိအားပေးလို့ ရတဲ့ ပါဝါ မျိုး မဟုတ်ပဲ

အတွင်းက လာတဲ့ တည်ငြိမ် ရင့်ကျက်တဲ့
ပါဝါမျိုး၊ မတူညီမှုတွေနဲ့ အေးဆေးစွာ ၊
အပြန်အလှန် လေးစားမှု ရှိစွာ ယှဉ်တွဲ နေထိုင်
နိုင်တဲ့ ပါဝါမျိုး ကို လေ့လာ သင်ကြား
ကျင့်ကြံ နေထိုင်ရမယ်

- ကိုယ်ကျင့်တရား ဆိုတာ ဘာလဲ

- ခေါင်းဆောင်ကောင်း ဆိုတာတာ ဘာလဲ

ဆိုတာမျိုးတွေ များများ လေ့လာ သင်ယူ
ကျင့်သုံး နေထိုင်ကြရမယ်

——

- သူတစ်ပါးအပေါ် လွှမ်းမိုး အနိုင်ကျင့်ချင်တာ၊
အလို မကျရင် ဖျက်စီးချင် တာမျိုးတွေမှာ

ကိုယ့် ego ကို ပြန်ကြည့် မေးခွန်းထုတ် ဆင်ခြင်
ပြောင်းလဲ နိုင်ကြရမယ်

ကိုယ့်အမှောင်ထုကို ကိုယ် ချွန်းအုပ်နိုင်ရမယ်

——

- အဆိပ်သင့် ဖိုဝါဒီကို ချိုးဖျက် ပြုပြင်
ပြောင်းလဲ ကြရလိမ့်မယ်

ယောက််ျားကောင်း ယောက်ျားမြတ် ဆိုတဲ့
စံနှုန်းတွေကို ပြန် သုံးသပ်တည်ဆောက်
သင်ကြားကြရမယ် ။

——

- ဒဏ်ရာ အပြည်နဲ့ မ ဓာတ် ကို
ကုစား ဖေးမ ကြရမယ်

အမျိုးသမီး​တွေ တန်းတူ အခွင့်အ​ရေး /
လေးစားမှု/ တန်းတူ ညီမျှမှု တွေ ပေးရမယ်

မ ဓာတ်က မြေ ဓာတ် / လုံခြုံ​ရေး တွေကို
လည်း ကိုယ်စားပြုတယ်

ကမ္ဘာမြေ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ကို
အများကြီး ပြန်ကုစားကြရမယ်

မြေရှား တူးဖော်မှုတွေကြောင့်
မဲခေါင်မြစ် အဆိပ်သင့်နေပြီ

မြစ်ထဲက တိရစ္ဆာန်လေးတွေ ဒုက္ခရောက်
ကြရတယ်

သစ်တောတွေ ပြုန်းကုန်ပြီ
မြစ်ကြောင်းတွေ ပြောင်းကုန်ပြီ

ကျနော်တို့ဟာ နိုင်ငံကို ငါတ်ို့ ပိုင်တယ် ၊
ငါတို့ကြိုက်သလို လုပ်မယ် ဆိုတဲ့
Ownership Mentality အစား

နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်
ထိန်းသိမ်းရမယ်၊ ငါတို့ မှာ တာဝန်ရှိ
တယ် ဆိုတဲ့ Guardianship Mentality
ကို ပြောင်းနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်

#swann

#spiritual