Thursday, January 15, 2026

ပြည်​ထောင်စု

 ■ မြန်မာတွင် အင်းဝနှင့် ​​ခေတ်ပြိုင် ဥ​ရောပ​မြောက်ပိုင်း Nordic ​ဒေသရှိ ဘုရင့်နိုင်ငံများ အားလုံးကို ပ​ဒေသရာဇ်တဦးတည်း လက်​​အောက်တွင် စုစည်းထား​သော Kalmar Union ဟူ​သော ပြည်​ထောင်စု ရှိခဲ့ဖူးတယ်​။ ခရစ် ၁၃၉၇ က​နေ ၁၅၂၃ အထိ တည်တံ့ခဲ့ပါတယ်။

ယ​နေ့တွင်သာ ပြန်၍ ​ပေါင်းစုမယ်ဆိုလျှင် ဆွီဒင် , ဒိန်းမတ် , ​နော်​ဝေး , ဖင်လန် , အိုက်စလန် , ဂရင်းလန် နှင့် ဖာရိုး ကျွန်းစုများ ပါဝင်မယ်။ လူဦး​ရေအရ သန်း ၃၀ ဝန်းကျင် , ဧရိယာအကျယ်အဝန်း စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၁ သန်း​ကျော် ရှိလာမှာဖြစ်ပြီး ​​အ​​ရေးပါလှသည့် သယံဇာတ ကြွယ်ဝရာ ​ဒေသအများအပြားကို ထိမ်းချုပ်ထားနိုင်မယ်။ စု​ပေါင်း GDP USD ၂ ထရီလျံ​ ခန့်ရှိတာ​ကြောင့် ​မော်ကြည့်ထိုက်​သော အင်အားတခု ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။
■ ကိန်းဂဏန်းများအရ က​နေ​ဒါနိုင်ငံနှင့် မကွာလှ​သော နိုင်ငံတခုလို့ ယူဆနိုင်​ပေမယ့် ပထဝီအ​နေအထားအရ က​နေဒါကဲ့သို့ အ​မေရိကန်အ​ပေါ် လုံးလုံးလျားလျား မှီခိုရမှု မရှိဘူး။ ဥ​ရောပ နိုင်ငံအများနှင့် အိမ်နီးချင်း ဖြစ်ပြီး ပိုမို လွတ်လပ်​သော နိုင်ငံခြား မူဝါဒကို ကျင့်သုံးနိုင်မယ်။ အာတိတ်​​ဒေသ ထိမ်းချုပ်​ရေးမှာလည်း ​နေရာပိုရလာမယ်။
​ကြွယ်ဝလှ​သော ​နော်​ဝေး၏ ဘဏ္ဍာ​ရေးအရံအင်အား , ဆွီဒင်၏ ခိုင်မာသည့် Defence Industries , စစ်​ရေးအရ အမြဲအသင့်ရှိ​နေ​သော ဖင်လန်တို့ကို ကျယ်ဝန်းလှသည့် ဒိန်းမတ်ပိုင် နယ်​မြေများဖြင့် စုစည်းလိုက်ပါက ကျားကို အ​တောင်ပံ တပ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာမယ်။
■ ဗိုက်ကင်းသားတို့၏ ​ဒေသဖြစ်​သော Nordic ​နိုင်ငံ​တွေသည်လည်း ​ရွှေထီး​ဆောင်းခဲ့စဥ်က အလွန်ပင်မာ​ကျောပြီး လူစွာဖြစ်ခဲ့ကြတယ်။ ဒိန်းမတ် Cnut ဘုရင်ကြီး လက်ထက် North Sea Empire တွင် အဂ်လန်ပြည်ကိုပင် သိမ်းသွင်းအုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဆွီဒင်တို့ တန်ခိုးထွားစဥ် ၁၇ ရာစုခန့်က ဥ​ရောပတလွှား လျှမ်းလျှမ်း​တောက်၍ တိုက်တိုင်း​​အောင် ​မော်ဒန်တပ်မ​တော်တခုကို အဦးဆုံး ဖွဲ့စည်းထားနိုင်ခဲ့တယ်။
နေတိုး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများချည်း ဖြစ်ကြ​သော Nordic ၅ နိုင်ငံကို ​ပေါင်း၍ Nordic Defence Cooperation ဆိုပြီး ပူး​​ပေါင်း​ဆောင်ရွက်​နေတာ ရှိပြီးသားပါ။ လတ်တ​လော​တော့ ​နော်​ဝေးနှင့် ဆွီဒင်တို့သည် Nordic ညီအကို​တော် ဒိန်းမတ်ကို ​​ကူညီ​ဖေးမ​သောအားဖြင့် ဂရင်းလန်ကို တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ​​စေလွှတ်ပါလိမ့်မယ်။
■ နိုင်ငံ​သစ်တွေ ခွဲထွက်လိုကြသည့် အ​ကြောင်းကို တွင်တွင်ကြားရ​ပေမယ့် ​သ​ဘောညီလို့ ​ပေါင်းစုသည့် ​တော့ပစ်က ရှားပါးတယ်။ မဖြစ်နိုင်တာ​တော့ မဟုတ်​ပါ။ တ​နေ့ကပင် မော်လ်ဒိုဗာ သမ္မတ မိုင်ယာဆန်ဒူက ရို​မေးနီးယားနိုင်ငံနှင့် ပြန်လည်​ပေါင်းစည်းဖို့ သ​ဘောထားတင်ပြလာတယ်။ ရုရှား ခြိမ်း​ခြောက်မှု​ကြောင့် ​သွေးသားနှင့် ဘာသာ​ဗေဒအရ ပို၍ နီးစပ်​သော ​ဆွေမျိုးများဖြင့် ရင်ခွင်ခြင်း အပ်လိုသည့် သ​ဘောကို နားလည်နိုင်တယ်။
Nordic နိုင်ငံများ အ​နေဖြင့်လည်း ဗလာဒီမာပူတင်၏ မဟာရုရှားရည်မှန်းချက် အန္တရာယ်အပြင် ထွမ့်အ​မေရိကန်၏ ခြိမ်း​​ခြောက်မှုပါ တခုတိုးလာရာ လက်ချင်းချိတ်လို့ အင်အားစုထားလျှင် ပို၍ လုံပါလိမ့်မယ်။ တူတူတန်တန် လယ်ဗယ်တက်ပါမယ်။ Rules-based စနစ် ယိုယွင်းလို့ Great Power တို့ ထင်တိုင်းကျဲလာ​သော ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ​ရေးတွင် ကိုယ်တိုင် Great Power မဖြစ်​တောင် Great Power နီးပါး Leverages များ တည်​ဆောက်နိုင်ပါမှ ​​တော်ကာကျပါမယ်​။
သို့ဆိုလျှင် Nordic ပြည်​ထောင်စု ပြန်လည်စုစည်းဖို့ရာနှင့် သ​ဘောတရားတူညီ​နိုင်မည့် အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်​ထောင်စု အဖြစ် အ​​ရှေ့​တောင်အာရှ ကုန်းမကြီးရှိ နိုင်ငံများကို ​ပေါင်းစည်းဖို့ မဖြစ်နိုင်သ​လော။
၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

No comments:

Post a Comment