Saturday, November 1, 2025

အလွက်ကျက်သင့်/မကျက်သင့်

 ဘယ်သူက ဘယ်လိုစလိုက်တဲ့ပြဿနာဆိုတာ မသိပေမယ့် အလွက်ကျက်သင့်/မကျက်သင့်ဆိုတာကြီး ခဏခဏတွေ့နေရလို့နည်းနည်းလောက်ပြောချင်လာတယ်။ကျနော်တို့က တော့ ကျက်တာကို ဝါသနာမပါဘူး။ တိုက်လည်းမတိုက်တွန်းဘူး.. ပျင်းလို့ပါ။ ပညာရှင်မို့လို့မဟုတ်ဘူး။ ကျက်ဖို့မတိုက်တွန်းပေမယ့်လည်း ကျက်မှ ဖြစ်တော့မယ်ဟေ့ဆိုရင်တော့ ကျက်ပေါ့လေ..ဘယ်တတ်နိုင်မလဲ။

ဒါပေမယ့်ကျနော်တို့က ဘာသာစကားသင်ကြားရေးမှာ ကျက်တာကိုအားမပေးဘူးပြောတာပါ။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းလိုမျိုး ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံလည်းပါတယ်၊ အချိန်ကလည်း အပြည့်အဝမရ၊နောက်ပြီးဘာသာစကားလို စာမေးပွဲမေးခွန်းကိုပြင်ထားပြီး သင်ရိုးကိုကျ ဘာသာရပ်လိုပြင်ဆင်ထားတဲ့ (ဒါကတော့အွန်လိုင်းမှာဖတ်မိလိုက်တဲ့ ကျူရှင်ဆရာတဦးရဲ့အလိုအရပါ..၊ ကျနော်စိတ်မဝင်စားလို့သေချာမလေ့လာမိ/မသိသေးပါ)စာမေးပွဲအတွက်ဆိုရင်တော့ ဘာသာစကားသင်သလို အချိန်တခုပေးပြီးသေချာသင်ပေးလို့ အဆင်မပြေတာမျိုးတွေလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်ပေါ့ဗျာ။
ကျနော်တို့တုန်းက (၉၈/၉၉/၂၀၀၀ကာလတွေတုန်းက)လည်း ဆရာ/မတွေက စာမေးပွဲမေးခွန်းကို အခြေခံပြီး အောင်မှတ်အမြန်ရစေဖို့နည်းလမ်းတွေနဲ့ပဲ အသင်ကြားခံခဲ့ကြရတာပါပဲ။ ၆၅ မှတ်ဖိုးကွက်တိ က ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ထဲက မေးတာဆိုလို့ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ကို အလွတ်ကျက်ခိုင်းတဲ့ဆရာ/မတွေ အများကြီးပါ။ အက်ဆေး၊ပေးစာ/ပြန်စာနဲ့ ဇာတ်ကောင်သရုပ်ဖော်မရေးနိုင်ရင်နေပစေ.. သဒ္ဒါ ၁၀ မှတ်မရရင်နေပစေ၊ အဲ့ဒီ ၆၅ မှတ်သာ အပိုင်လုပ်ထားရင်အေးဆေးအောင်တယ်ဆိုတဲ့တွက်ကိန်းနဲ့ပါ။ ဒီလိုနည်းနဲ့အောင်လာခဲ့တော့ ဘွဲ့ရပြီးသော်လည်း ..ကျောင်းမှာ အင်္ဂလိပ်စာကကို ၁၀ နှစ်ကျော် သင်ရိုးထဲပါလာလို့သင်ခဲ့သော်လည်း စာတကြောင်းဖြောင့်အောင်မရေးတတ်၊ သူများရေးထားတာကို မဖတ်တတ်တဲ့မျိုးဆက်တခုမက ပေါ်လာတာပါပဲ။ နောက်ပိုင်းမှ (ဆိုလိုတာ ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှ)သာ နိုင်ငံတကာကျောင်းတွေပေါ်လာ..ပုဂ္ဂလိကကျောင်းတွေကနေ အင်္ဂလိပ်လိုပြောဆိုသင်ကြားတဲ့စနစ်တွေလုပ်လာတော့မှသာ အင်္ဂလိပ်စာကိုမကြောက်တဲ့မျိုးဆက်တခုထွက်လာတာပါ။ ဒါတောင် ကျေးလက်နေကျောင်းသားတွေနဲ့ မြို့ဆင်ခြေဖုံးက မတတ်နိုင်တဲ့ကျောင်းသားတွေ အဖို့က ဒုက္ခရောက်ဆဲပါပဲ။ အရင်းစစ်တော့ အမြစ်မြေက ဆိုသလို ဒါတွေနဲ့ပတ်သက်ရင် ပထမဦးဆုံးတာဝန်ရှိတာ နိုင်ငံတော်အစိုးရပါ။ အခုက ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့အစိုးရမရှိတဲ့အခြေအနေလည်းဖြစ်တယ်..နိုင်ငံကလည်း ပဋိပက္ခပေါင်းစုံနဲ့ ရုန်းကန်နေရဆဲကာလဖြစ်နေလို့ ဒီဟာကို ခဏထားပြီး လက်ရှိအနေအထားမှာ ဘယ်လိုလုပ်လို့ရမလဲဆိုတာ နည်းနည်းစဥ်းစားကြည့်ချင်ပါတယ်။
အခြေအနေကတော့ ဆရာ/မ က ဥာဏ်ကိုပိုပြီး လွှာသုံး/ပိုအပင်ပန်းခံရမယ့်အခြေအနေပါ။ အင်္ဂလိပ်စာအခြေခံအားနည်းတဲ့ကလေးတွေအနေနဲ့နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက် ၃ လကို အင်္ဂလိပ်စာအခြေခံပိုင်အောင် သေချာလေ့လာသင့်ပါတယ်။ အရေးအဖတ်ကိုချည်းမလုပ်ဘဲ..ပြောတာ နားထောင်တာအပါအဝင် ယဥ်ပါးသွားအောင်/မကြောက်တော့အောင် သင်ပေးတတ်တဲ့ဆရာ/မတွေဆီမှာ သေချာတက်ထားသင့်တယ်။
ခုမှ သင်ရမယ့် ဆရာတွေအနေနဲ့က မေးခွန်းဟောင်းတွေထဲ အကြိမ်ရေအများဆုံးသုံးတတ်တဲ့ content word တွေကို စာရင်းလုပ်ပါ။ ၃၀၀-၅၀၀ လောက်ဆိုရပါပြီ။ အဲဒီထဲက တရက်ကို ၁၀-၁၅ လုံးလောက်ကိုပဲcontextual learning လုပ်ခိုင်းပါ။ ဥပမာ- ambitious ဆိုပါစို့။ She is ambitious လို့ မမှတ်ခိုင်းဘဲ Aung Aung is an ambitious student who wants to study medicine at YMU ဆိုပြီးမှတ်ခိုင်းပါ။ ပြီးရင် Why မေးခွန်း ထပ်ထုတ်ပြီး inspire လိုစကားလုံးမျိုးနဲ့ထပ်တွဲလို့ရပါတယ်။ because he is inspired by a story about a doctor စသဖြင့် ထပ်တွဲပါ။ ဒါကို contextual learning လို့ခေါ်ပါတယ်။ game လိုမျိုးတောင် ကစားခိုင်းလို့ရပါသေးတယ်။ ကျောင်းသားအရေအတွက်ပေါ်မူတည်ပြီး အဖွဲ့တွေခွဲ ကစားရမှာပေါ့လေ။
နောက်ပြီးသူတို့ကိုယ်ပိုင် Vocabulary Notebook လုပ်ခိုင်းပါ။ Monday မှာ week 1 ၊ Tuesday မှာWeek 1+week 2 review၊ Wednesday မှာ စကားလုံးအသစ်၊ Thursday မှာ Week 1+3 review စသဖြင့် အလှည့်ကျ သွားကြည့်ပါ။ အဲဒါ Spaced Repetition System (SRS) လို့ခေါ်တယ်။ စကားလုံးတွေဒီတိုင်းမမှတ်ခိုင်း၊ ဝါကျ မတည်ဆောက်ခိုင်းပါနဲ့ chunking လုပ်ပါ..အတွဲလိုက်မှတ်ခိုင်းပါ။ ဥပမာ success ဆိုရင် acheive success/ remarkable success စသဖြင့်ပေါ့။ make a mistake, take a decision, fully aware of စသဖြင့်ပေါ့ဗျာ။ App အကူအညီ (ဖုန်းရှိရင်) နဲ့လည်း သင်လို့ရတယ်။ အလကားရတဲ့ app တွေရှိပါတယ်။ ဥပမာ- Anki တို့ Quizlet တို့လိုမျိုးပေါ့။
စကားလုံးတွေမှတ်တဲ့အခါ Multi-sensory Approach နဲ့တွဲမှတ်တတ်အောင်ခိုင်းပါ။ ဥပမာ- emotion ဆိုတဲ့ဗဟိုကနေ happy, sad, angry, anxious… ထွက်သွားတဲ့ mapလိုမျိုးတွေ ဆွဲပြီးမှတ်ခိုင်း/အဲဒါကို ဝါကျလုပ်ခိုင်းတာမျိုးပေါ့၊ Auditory ကြားအောင်သင်ဖို့အတွက် Words တွေကို pronunciation နဲ့တွဲပြီး သင်ပါ၊အတန်းထဲမှာ choral repetition လုပ်ပါ (တစ်ယောက်တည်းမကျက်ပဲ အားလုံးအတူတူ ထပ်ခါထပ်ခါပြောတာ၊ လိုအပ်ရင် သက်ဆိုင်ရာစကားလုံးတွေအတွက် ယူကျုတို့ podcast တို့ဖွင့်ပေးလို့ရရင် ဖွင့်ပေးလိုက်ပေါ့။ Kinesthetic (လှုပ်ရှားတာနဲ့ဆက်စပ်ပြီးမှတ်နိုင်ဖို့)အတွက် TPR(Total Physical Response)သဘောသုံးပြီး words တွေကို actions နဲ့တွဲပါ၊ဥပမာ: “expand” ဆိုရင် လက်ကို ဖြန့်ပြီးပြတာ၊ “shrink” ဆိုရင် လက်ကို/ကိုယ်ကိုကျုံ့ပြတာ၊ exasperate (တအားကိုစိတ်တိုတဲ့ပုံစံလုပ်ပြပြီး)ပြီးမှ အနက်ကို စိတ်/ရုပ် သွင်ပြင်နဲ့တွဲခိုင်းပေါ့။ ပြီးမှ ဝါကျလုပ်ခိုင်းပေါ့။ ဝါကျလုပ်တဲ့အခါ နဂိုမှတ်ထားတဲ့ အနက်ဆင်စကားလုံးတွေနဲ့အုပ်စုဖွဲ့ပြီး တွဲလုပ်ခိုင်းပေါ့။ ဥပမာ exasperate, steal, desperate, upset, စသဖြင့်ဆိုပါစို့။ My brother exasperates me when he grabs my phone. At such moment, I tend to upset him by calling him out. Then, he becomes desperate. ဒီလိုနည်းလမ်းကတော့ Sensory Motor Experience နဲ့မှတ်ခိုင်းပြီး အတွဲလိုက်ပြန်သုံးခိုင်းတဲ့နည်းပါ။ meaningful cluster of sentences တွေကနေ တဆင့် single idea တခုကို ညွှန်းနေတဲ့စာပိုဒ်တွေဆီဦးတည်ပါ။ နောက်တော့မှ စာပိုဒ်ချင်းချိတ်ဆက်ပုံတွေထပ်သင်ရပါမယ်။ ပြီးမှ အက်ဆေးပေါ့ဗျာ။ အဲဒီအဆင့်အထိကို တယောက်ချင်းမဟုတ်ဘဲ အဖွဲ့လိုက် လုပ်လို့ရပါတယ်။
ဥပမာ-ဆရာကနေ စပြီး ဒီနေ့တော့ week 1 /2 ထဲက စကားလုံးတွေချည်းပဲ သီးသန့်သုံးပြီး စာပိုဒ်လုပ်ကြမယ်ဟေ့ဆိုပြီး အုပ်စုခွဲ စကားလုံးတွေခွဲပေးပြီးတော့ Topic sentence တခုကို မဲနှိုက်ပြီးရေးခိုင်းပေါ့။ ဆိုကြပါစို့-Soe Thein was absent from class yesterday ဆိုတာကစတယ်ဆိုပါစို့။ နောက်အုပ်စုက ဒါကိုဆက်ရပါမယ်။ He caught cold as he walked back home from school ဆိုတာမျိုးပေါ့။ နောက်တအုပ်စုကနေဆက်ပြီး He was so forgetful that he left his raincoat at home. ဆိုတာမျိုးပေါ့ဗျာ။ နောက်ဆုံးစာပိုဒ်တပိုဒ်ပြီးတဲ့အခါ ဆရာက ပြန်စစ်ပြီးမေးရပါမယ်။ ပြန်သုံးသပ်ခိုင်းရမယ်။ logical ဖြစ်လား..ဘာလွတ်နေလဲဆိုတာပေါ့။
စာကြောင်းနဲ့စရတာပျင်းတဲ့အခါ ပုံတပုံ၊ ဗီဒီယိုတိုတခု သို့မဟုတ် သီချင်းတပုဒ်၊ ကဗျာတပုဒ်၊ အဆိုတော် သို့ ဆယ်လီတယောက်အကြောင်း စသဖြင့် အမျိုးမျိုးထွင်လို့ရပါတယ်။
ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်နဲ့ချိတ်ဆက်သင်ရာမှာလည်း ဆက်စပ်ခေါင်းစဥ်တွေကို ကျောင်းသားတွေနဲ့ ဒီလိုပဲ အုပ်စုခွဲ ဦးနှောက်ခါးတောင်းကျိုက်ခိုင်းပြီး သင်ကြည့်ပေါ့ဗျာ။ ကျနော်အလုပ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့နည်းတွေပါ။

No comments:

Post a Comment