■ အလယ်ခေတ်နှင့် Pre-Mordern ဥရောပမြေပုံကို ဆွဲကြတဲ့အခါ အများဆုံးတွေ့ရမယ့် ခုနှစ်တွေက
ခရစ်- ၁၄၄၄ ခုနှစ် ( ဗာနာတိုက်ပွဲ ဖြစ် , EU 4 Gameplay စတဲ့နှစ် )
ခရစ်- ၁၅၅၅ ခုနှစ် ( Peace of Augsburg )
ခရစ်- ၁၆၁၈ ခုနှစ် ( အနှစ် ၃၀ စစ်ကြီး စတင် )
ခရစ်- ၁၆၄၈ ခုနှစ် ( အနှစ် ၃၀ စစ်ကြီးကို Peace of Weaphalia ဖြင့်ပြေငြိမ်း , ခေတ်သစ်နိုင်ငံများတည်ဟန် စတင်)
ခရစ်- ၁၇၈၉ ခုနှစ် ( ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးစတင် )
ခရစ်- ၁၈၁၅ ခုနှစ် ( နပိုလီယံနစ်စစ်ပွဲများ အပြီး Congress of Vienna )
ဒါတွေအပြင် ထောင်စုနှစ်ပြောင်း , ရာစုနှစ်ပြောင်း ခုနှစ်တွေ အတွက်လည်း ကိုးကားစရာ မြေပုံများတယ်။ အဲသည့် ခုနှစ်တွေကို တည်ဆွဲပြီးတော့ တနိုင်ငံ , တနယ် , တမြို့ချင်းဆီရဲ့ သမိုင်းနှင့် နယ်နိမိတ်အပြောင်းကို စာရင်းပြုပြီး ကြားနှစ်တွေအတွက် မြေပုံဆွဲလို့ရပါတယ်။
■ တွဲဖက်မြေပုံကတော့ ခရစ်-၁၆၄၈ ဆွစ်ကွန်ဖက်ဒရိတ်နှင့် အိမ်နီးချင်းများပါ ။ ဒါပေမယ့် ပုံထဲမှာ ဆွစ်ကွန်ဖက်ဒရိတ် ( Old Swiss Confederacy ) ကို မတွေ့ရဘူး။ ခရစ်-၁၈၄၈ မတိုင်ခင်က ဆွစ်ပြည်ထောင်စုဆိုတာ လွတ်လပ်တဲ့ပြည်ထောင်များ စုစည်းထားတဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့လို့ ဆိုလို့ရတယ်။ ပုံပါကာလမှာ ယင်းဆွစ်ပြည်ထောင်တွေက ဧရိယာ အတော့်ကို ကျယ်ဝန်းနေကြပြီ။
ယင်းမတိုင်က ဆိုလျှင် တောင်ကြားတခု , မြို့တမြို့ , ရွာတရွာ စသဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ကိုယ်ချုပ်ရာကနေ မဟာမိတ် League တွေစုစည်းထားတယ်။ Canton တွေ , မြို့ပြနိုင်ငံတွေ ဖြစ်လာတယ်။ League တွေကိုမှ ထပ်ပေါင်းပြီး Three Leagues လိုမျိုးဖြစ်လာတယ်။ အဲ့ကနေမှ ဆွစ်ကွန်ဖက်ဒရိတ် ထပ်စုဖွဲ့တယ်။ Three Leagues ကတော့ ဆွစ်ကွန်ဖက်ဒရိတ် မန်ဘာမဟုတ်ဘူး။ Associate ဆက်ဆံရေး အဆင့်သာထားရှိတယ်။
( နယ်နိမိတ်ကို ပန်းရောင်အရင့်ဆွဲထားတွေကပဲ ဆွစ် ကွန်ဖက်ဒရိတ်ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေပါ ။ Thre e Leagues , Republic of the Seven Tithings လို့ နာမည်ယူထားသော ယနေ့ Valais , ဂျနီဗာနှင့် Mulhouse မြို့ပြသမ္မတနိုင်ငံတို့က Associate တွေ )
■ နှိုင်းယှဥ်ရရင် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်း ရှမ်းကုန်းမြင့်နှင့် ချင်းတောင်တန်း နိုင်ငံရေးအနေအထားနဲ့ နီးစပ်နိုင်မယ်။ ဒါပေမယ့် ဆွစ်တွေက Habsburg , ပြင်သစ် , အီတလီမြို့ပြနိုင်ငံများ , Holy Roman Empire စသဖြင့် လေးဘက်လေးတန် နိုင်ငံရေးအားပြိုင်မှုနှင့် ပဋိပက္ခတွေအကြား ရှင်သန်အောင် ရာစုနှစ်အများ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရတာမို့ ရင့်ကျက်မှုနှင့် Sophistication ပိုမို မြင့်မားနေခဲ့မှာကိုတော့ နားလည်လို့ရတယ်။
ယနေ့ကာလအတွက်ကတော့ ချင်းပြည် နိုင်ငံရေးယူနစ်များတည်နေဟန်အတွက် ဆွစ် Cantons တွေ စုဖွဲ့လာမှု , ယင်းတို့အကြား ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်ပွားပုံ , ဖြေရှင်းပုံတွေက Comparative Studies ဖြစ်နိုင်မလားပါ။
မြေပုံ - ခရစ် ၁၆၄၈ ခုနှစ် ဆွစ်ကွန်ဖက်ဒရိတ် ( Own )
No comments:
Post a Comment