Sunday, February 23, 2025

Hung Lay Pork Curry

 ထိုင်းမြောက်ပိုင်းသားကိုကြိုက်ရင် Hung Lay Curry ကိုပါ ကြိုက်သွားမယ်။ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းရဲ့ ဆွမ်းကပ်တွေ အလှူတွေမှာ မပါမဖြစ် ဝက်သားဟင်းလေးအတွက် ဟင်းအနှစ်လုပ်မယ်ဆိုရင် ....

ငရုတ်သီးခြောက်/ ပဒဲကော/ ကြက်သွန်ဖြူ/ ကြက်သွန်နီ/ စပါးလင်အရင်းပိုင်း/ ပုစွန်ငါးပိ/ Hung Lay မဆလာတို့ကို ရောကြိတ်မယ်။ (ဟင်းလေးမဆလာအစား Garam မဆလာထည့်ကြိတ်လဲ ရတယ်)
ဝက်သားသုံးထပ်သားတွေကို ရေဆေးပြီး အသားတွေချည်း အရင်လှော်
ရေတွေခန်းပြီး ဆီထွက်လာတဲ့အထိအ
ရင်ချက်။ ဆီထွက်လာရင် ဟင်းနှစ်ကြိတ်ထားတာတည့်ပြီး ချက်မယ်။
ပဲငံပြာရည်အနောက်/ ငံပြာရည်/ အချိုမှုန့်/ ဆား/ သကြားထည့်မယ်။
မန်ကျည်းနှစ်အနည်းငယ်ထည့်မယ်။
ပြီးရင် ရေမြုပ်ရုံထည့်ပြီး ဝက်သားနူးအောင်တည်မယ်။
ဂျင်းပါးပါးလှီး/ ကြက်သွန်ဖြူ/ ကြက်သွန်နီ အလုံးလိုက်ထည့်မယ်။
(တချို့က မြေပဲအဆံအစိမ်း ထည့်ကြတယ်)
ဆီပြန်မဟုတ်ဘဲ ဆီကျန်ရေကျန် အနှစ်ပျစ်ပျစ်လေး ချက်တဲ့ဟင်းမို့ ထမင်းနဲ့နယ်စားရင် အရမ်းကောင်း။
ထိုင်းမြောက်ပိုင်းမှာတော့ ဒီဟင်းက နာမည်ကြီးပဲ။


Monday, February 17, 2025

စကားကြီး(၁၀)မျိုး

 စကားကြီး(၁၀)မျိုး ရှင်းတမ်း နှင့် လင်္ကာ

၁။ ရေကူးညာတင် ပြောနည်း။ ၂။ ကောက်ပင်ရိပ်လှီး ပြောနည်း။
၃။ ရေစီးဖောင်ဆန် ပြောနည်း။ ၄။ အိုးတန်ဆန်ခပ် ပြောနည်း။
၅။ ဆီပွတ်ကျည်ပွေ့ ပြောနည်း။ ၆။ ဆင်ဝှေ့ရန်ရှောင် ပြောနည်း။
၇။ တောင်သူယာခုတ် ပြောနည်း။ ၈။ ကြက်ဆုပ်ခွပ်ပစ် ပြောနည်း။
၉။ ရေစစ်ကရား ရေသွားသောသွင် ပြောနည်း။ ၁၀။ ခတ်တင်မောင်းနင်း ပြောနည်း။
(၁) “ရေကူးညာတင် ပြောနည်း”
မြစ်တစ်ဖက်ကနေ လိုရာဆိပ်ကမ်းကို ကူးလိုလျှင် မြစ်ညာက တင်ကူးမှလိုရာရောက်မှာဖြစ်ပါတယ်…။ ဒီနည်းတူ မိမိအလိုရှိရာကို ရောက်အောင် အထက်ကနေ တင်ကူးပြောဆိုခြင်းကို “ရေကူးညာတင် ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။ရှေးအခါက သမားတော်ဇီဝကဟာ အူထုံးနေတဲ့သူဌေးသားကို ကူသရာမှာ (၇) ရက်လောက် အိပ်စေလိုပါတယ်….။ ဒါပေမယ့် သမားတော် ဇီဝကဟာ သူဌေးသားကို ဒီလိုမေးပါတယ်…
ဇီဝက။ ။ “သူဌေးသား…. (၇)လခန့် အိပ်နိုင်သလား”
သူဌေးသား ။ ။ “မအိပ်နိုင်ပါ”
ဇီဝက ။ ။ “(၆)လခန့် အိပ်နိုင်ပါသလား”
သူဌေးသား ။ ။ “မအိပ်နိုင်ပါ”ဒီလိုနဲ့ တစ်ရွေ့ရွေ့ လျော့လျော့ပြီးမေးလာလိုက်တာ နောက်ဆုံးတော့ လိုရင်းဖြစ်တဲ့ (၇) ရက်ကို ရောက်လာတယ်…။ဒီတော့မှ သူဌေးသားလည်း လက်ခံလိုက်တယ်…။ သမားတော် ဇီဝက ဟာ သူဌေးသားကို ခုနစ်ရက် အိပ်စေပြီး ဝမ်းကို ခွဲ…. အူထုံးကို ဖြေလိုက်ပါတယ်…။ဒီလိုစကားမျိုးဟာ “ရေကူးညာတင်” ဆိုတဲ့ စကားမျိုး ဖြစ်ပါတယ်…။“ဒူးလောက်တင်မှ ရင်လောက်ကျ” ဆိုတဲ့ စကားအဓိပ္ပာယ်မျိုး ခပ်ဆင်ဆင်ပါပဲ…။
(၂) “ကောက်ပင်ရိတ်လှီး ပြောနည်း”
စပါးရိတ်တဲ့အခါ ကောက်ပင်တို့ကို လက်တစ်ဖက်နှင့်ဆုတ်ကိုင်ကာ တံစဉ်နှင့် အရင်းမှ တိကနဲ ဖြတ်ပြီး ရိတ်ယူရပါတယ်…။ အလားတူ တစ်ဖက်လူရဲ့စကားကို သိမ်းကျုံးဖမ်းယူပြီးမှ အရင်းကဖြတ်ပြီး ပိုင်အောင်ပြောခြင်းကို “ကောက်ပင်ရိတ်လှီး ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။ရှေးအခါက သူဌေးသားတစ်ယောက်ဟာ ဗျိုင်းတစ်ကောင်ကို လေးနှင့်ပစ်ပြီး ယူလာတာကို အခြားသူဌေးသားတစ်ယောက်က မြင်တော့ လိုချင်စိတ် ဖြစ်မိတယ်…။“ဒီဗျိုင်းဟာ တစ်နေ့ကို ရွှေစင်တစ်ကျပ်သား အန်ထုတ်ပေးလေ့ရှိတဲ့ငါ့ဗျိုင်းဖြစ်ပါတယ်” လို့ စွပ်စွဲပြောဆိုတယ်…။
လေးပစ်သူ ။ ။ “ဟုတ်လား… ဒီလိုအန်ထုတ်ပေးလာတာ ဘယ်လောက်ကြာခဲ့ပြီလဲ…။”
ဗျိုင်းရှင်ဆိုသူ ။ ။ “တစ်နှစ်ရှိပါပြီ…။”
လေးပစ်သူ ။ ။ “ငါ့အိမ်ရှေ့မှာ ပုံထားတဲ့ ရွှေစင်ပုံကြီးထဲက တစ်နေ့ တစ်ကျပ်သား ပျောက်ဆုံးခဲ့တာ တစ်နှစ်ရှိခဲ့ပြီ… ဒီနေ့တော့ သူခိုးကို မိပြီ… ဗျိုင်းဟာ သူခိုးဖြစ်ပြီး ဗျိုင်းရှင်ဟာ သူခိုးလက်ခံဖြစ်တယ်…။ ဒါကြောင့် သင်ဟာ တစ်နှစ်အတွက် ရွှေသုံးပိဿာ၊ ခြောက်ဆယ်သားကို လျော်ပေးရမယ်…။”ဗျိုင်းကို လိုချင်တဲ့ သူဌေးသားဟာ ရွှေစင်တို့ လျော်ပေးရလေတော့တယ်..။ဒီလို တစ်ဖက်လူရဲ့စကားကို စုကိုင်ပြီး ပိုင်လောက်အောင် ပြောဆိုခြင်းကို “ကောက်ပင်ရိတ်လှီး ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။
(၃) “ရေစီးဖောင်ဆန် ပြောနည်း”
ဖောင်ကြီးတစ်စင်းဟာ အညာဘက်ကို ဆန်တက်တဲ့ကာလ၊ လိုရာဆန္ဒရှိသမျှ အရာအားလုံးကို တင်ယူပြီး ဖြည်းညင်း
သာယာစွာ ဆန်တက်မှသာ လိုရာအရပ်ကို ရောက်နိုင်ပါတယ်…။ အလားတူ စကားအရာမှာလည်း ဥပမာ၊ ဥပမေယျတို့နှင့် ဖြည်းညင်းသာယာစွာ လိုရာရောက်အောင် ပြောဆိုခြင်းကို “ရေစီးဖောင်ဆန် ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။ဟံသာဝတီဘုရင် ရာဇာဓိရာဇ်မင်းလက်ထက်၊ ဒွါရာဝတီမင်း စစ်ချီလာရာတော့ ရာဇာဓိရာဇ်က သံတမန်စေလွှတ်ပြီး သဝဏ်လွှာပါးလိုက်တယ်…။ စာမှာ “အဆွေတော်” လို့ သုံးနှုန်းလိုက်တဲ့အပေါ် ဒွါရာဝတီမင်းက မနှစ်သက်ပါ…။ ဒါကြောင့်-“ပဝတ္တိမင်းအနေနဲ့ ငါလိုဘုရင်ဖြစ်သူကို အဆွေတော်လို့ ခေါ်ဝေါ်တာ မသင့်တော်ဘူး… ဒီကိစ္စကို ပြေလည်အောင် သံတော်တို့က ချေလည်စေ… မချေလည်နိုင်ရင်တော့ ဆီအိုးကင်းမှာထည့်ပြီး ကြော်ရမယ်…။”လို့ဒွါရာဝတီမင်းကသံတော်တို့ကိုမိန့်တယ်…။သံတော်တို့က ပြန်လည်လျှောက်တင်ပါတယ်။
အဆွေတော်လို့ရေးသားသုံးနှုန်းခြင်းမှာဘုရားရှင်တို့ကအစတပည့်သားသံဃာနှင့်တကွရေမြေ့ရှင်တို့တိုင်အောင်ခေါ်ဝေါ်တဲ့ထုံးစံဖြစ်ကြောင်း၊ ဘုရားရှင်တို့ဟာ ဘုရားရှင်ချင်းကိုသာ ညီတော်နောင်တော်ဟု ခေါ်ပါတယ်… သံဃာတို့က သံဃာအချင်းချင်းကိုသာ ညီတော်နောင်တော် ခေါ်ပါတယ်… လူ့ဘဝမှ တော်စပ်တဲ့ ဆွေမျိုးများကိုကား ဒီလိုမခေါ်ပါချေ… အလားတူ ဘုရင်မင်းမြတ်တို့ကလည်း ထီးနန်းမစံသေးတဲ့ ဆွေတော်မျိုးတော်တို့ကို အဆွေတော်လို့ ခေါ်ရိုးမရှိပါ… နန်းစံဘုရင်ချင်းကိုသာ အဆွေတော် ခေါ်ရိုးဖြစ်ပါတယ်… ဒါကြောင့် ရာဇာဓိရာဇ်မှာလည်း ဟံသာဝတီ ရွှေနန်းရှင်ဖြစ်တာကြောင့်အဆွေတော်ဟုသုံးနှုန်းခြင်းဖြစ်ပါတယ်”လို့သံတော်တို့က လျှောက်ထားပါတယ်…။
ဒီအခါဒွါရာဝတီမင်းနှင့်လိုက်ပါလာတဲ့ပညာရှိမှူးမတ်တို့ကသဗ္ဗညုတရှင်တော်ဘုရားတို့ကိုဥပမာပြုပြီး တပည့်သား
သံဃာတော်နှင့်တကွ ရေမြေ့ရှင်တို့တိုင်အောင် ခေါ်ဝေါ်တဲ့ ထုံးစံနှင့် ချေလည်ခြင်းကို ချီးမွမ်းကြတာကြောင့် ဒွါရာဝတီမင်းလည်း “စကားချေလည်ခြင်းဟာ သင့်မြတ်ပါပေတယ်…”လို့ ဆိုကာ ဆုလာဘ်များစွာ ပေးပါတယ်…။
ဒီကဲ့သို့ ဥပမာ၊ ဥပမေယျတို့နှင့် လိုရာရောက်အောင်၊ ပေါ်လွင်အောင် ပြောခြင်းကို “ရေစီးဖောင်ဆန် ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။
(၄) “အိုးတန်ဆန်ခပ် ပြောနည်း”
အိုးနှင့်ဆန်ဟာ တန်အောင်ချက်ရင် နူးနပ်စွာ သုံးဆောင်ရပါတယ်…။ အလားတူ စကားအရာမှာလည်း မယုတ်မလွန်နှင့် လိုရင်းရောက်အောင် ပြောဆိုခြင်းကို “အိုးတန်ဆန်ခပ် ပြောနည်း”လို့ ခေါ်ပါတယ်…။ဘုရားအလောင်း သုဝဏ္ဏသာမဟာ မြားဆိပ်သင့်ပြီး လဲနေရာမှ၊ မိဘနှစ်ပါးကို သိကြားမင်းက-“သား ရှင်စေလိုသလော… ရွှေအိုး လိုချင်သလော… မျက်စိမြင်ချင်သလော…တစ်ခွန်းသာ တောင်းဆိုပါ” လို့ မေးရာမှာ “သား ရွှေအိုးထမ်းလာတာကို မြင်ချင်ပါတယ်…” လို့ ဖြေတာကြောင့် အလိုဆန္ဒတို့အားလုံး ပြည့်စုံရပါတယ်…။ဒီကဲ့သို့ အလိုရှိရာစကားကို မယုတ်မလွန်ပြောဆိုခြင်းကို “အိုးတန်ဆန်ခပ် ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။
(၅) ဆီပွတ်ကျည်ပွေ့ ပြောနည်း
ဆီရအောင် ပွတ်တဲ့အခါ အထပ်ထပ်အခါခါ ပွတ်ရပါတယ်…။ အလားတူ အလိုရှိရာစကားကို အထပ်ထပ်ပြောခြင်းကို “ဆီပွတ်ကျည်ပွေ့ ပြောနည်း”လို့ ခေါ်ပါတယ်…။ရှေးအခါက မင်းတစ်ပါးဟာ ဘုရားတည်ဖို့ စီမံနေရာ ဘုရင်က-
“ဘုရားပိန္နဲတိုင်ကို မန်ကျည်းနှစ်သားနှင့် လုပ်ရသော် မကောင်းလော” လို့ အမတ်ကြီးကို မေးပါတယ်…။
အမတ်ကြီးက - “မန်ကျည်းနှစ်လည်း ကောင်းပါတယ်… ကျွန်းသားလည်း ကောင်းပါတယ်…”ဒီလိုနဲ့ ဘုရင်မေးသမျှ
သစ်သားများကိုလည်း ကောင်းကြောင်း၊ ကျွန်းသားလည်း ကောင်းကြောင်းကို ထပ်တလဲလဲ ထည့်ပြောတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာဘုရားပိန္နဲတိုင်အဖြစ်ကျွန်းသားကိုသာရွေးချယ်လိုက်ပါတော့တယ်။ဒီကဲ့သို့အလိုရှိရာစကားကိုထပ်တလဲလဲပြောဆိုခြင်းကို “ဆီပွတ်ကျည်ပွေ့ ပြောနည်း”လို့ ခေါ်ပါတယ်…။
(၆) ဆင်ဝှေ့ရန်ရှောင် ပြောနည်း
ဆင်က လိုက်ဝှေ့ရင် လွတ်ရာလွတ်ကြောင်း ပြေးရှောင်ရာမှာ တည့်တည့်ပြေးလို့ မလွတ်နိုင်ပါဘူး…။ ကွေ့ကာ ကောက်ကာနှင့် တိမ်းရှောင်ပါမှသာ လွတ်မြောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်…။ အလားတူ စကားအရာမှာလည်း မိမိအဖို့ ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်လာမယ့်စကားကိုရှောင်လွှဲပြီးပြောဆိုခြင်းကိုဆင်ဝှေ့ရန်ရှောင် ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။ရှေးအခါက အိမ်ရှေ့မင်းတစ်ပါးဟာ ကျောင်းဆောက်ရာ၊ ကျောင်းတိုက်ကို ယက်မအောက် မြေကြီးထိအောင် ရွှေချပါတယ်…။ ဒါကို မြို့ဝန်က မြင်တော့ - “ဧကရာဇ်ကို တုပပြီး မြေကြီးအထိ ရွှေမချသင့်ဘူး” လို့ဆိုကာ အောက်ခြေက ရွှေများကို တိုက်ဖျက်ပစ်ပါတယ်…။အိမ်ရှေ့မင်းက အမျက်ထွက်ပြီး စစ်မေးရာ မြို့ဝန်က တိုက်ရိုက်မလျှောက်တင်ဘဲစကားတိမ်းရှောင်ပြီး-“အရှင်အိမ်ရှေ့မင်းဟာနောင်ဧကရာဇ်မင်းဖြစ်လာမယ့်သူဖြစ်ပါတယ်
မင်းဧကရာဇ်မဖြစ်ခင် ရွှေအပြည့်ချပြီးကျောင်းဆောက်သော် မင်းဧကရာဇ်ဖြစ်တဲ့အခါ မူလဆောက်တဲ့ ကျောင်းဆောင်နှင့် မင်းဖြစ်ပြီးမှ ဆောက်တဲ့ ကျောင်းဆောင်ဟာ ‘အတူတူပါပဲ… ခြားနားခြင်း မရှိ’ ဟု ပြောဆိုကြပါလိမ့်မယ်… ဒါကြောင့် မင်းဖြစ်တဲ့ကာလ ကျောင်းဆောက်တော်မူရင် နောင်ကိုချရန် ရွှေအခင်းကို ချန်လှပ်ထားရမှာ ဖြစ်ပါကြောင်း” လို့ လျှောက်တင်လေတယ်…။ဒီလိုလျှောက်တင်တဲ့အတွက် အသက်ချမ်းသာရာ ရပါတယ်…။ဒီကဲ့သို့ ဘေးလွတ်အောင် တိမ်းရှောင်ပြီး ပြောဆိုခြင်းကို “ဆင်ဝှေ့ရန်ရှောင် ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။
(၇) တောင်သူယာခုတ် ပြောနည်း
တောင်သူတို့ဟာ ယာခုတ်တဲ့အခါ ချုံငယ်၊ သစ်ပင်ငယ်တို့ကို အရင်ဆုံးရှင်းလင်းခုတ်ထွင်ပြီးမှ သစ်ပင်ကြီးများကို ခုတ်လှဲကြပါတယ်…။ အလားတူ စကားအရာမှာ ဦးစွာပထမ စကားငယ်တို့ကိုသာ ပြောပြီး နောက်မှ စကားကြီးများကို ဖိပြောခြင်းဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းကို “တောင်သူယာခုတ် ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်။ရှေးအခါက ဝိဒေဟရာဇ်မင်းကြီးရဲ့ သိန်းအမတ်နှင့် မဟော်သဓာပညာရှိသုခမိန်တို့ “ပညာနှင့်ဥစ္စာ ဘယ်အရာက သာ၍မြတ်ကြောင်း” ငြင်းခုန်ကြရာမှာ - မဟော်သဓာက ပထမဦးစွာ သေးငယ်တဲ့ ဥပမာတို့နှင့်သာ တင်ပြပြောဆိုပြီး နောက်ဆုံးမှာတော့ လောကသုံးပါးမှာ အတုမရှိတဲ့သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားထက် အဘယ်ဥစ္စာရှိသူက သာလွန်နိုင်မည်မဟုတ်၊ ဥစ္စာရှိသူထက် ပညာရှိသူက သာ၍မြတ်ပေ၏ ဆိုပြီး စကားကြီးနှင့် ပိတ်ဆို့ ပြောလေတယ်…။ အနိုင်နှင့်ပိုင်းလိုက်တယ်…။ဒီကဲ့သို့ စကားငယ်တို့ကို အရင်ပြောပြီးမှ စကားကြီးတို့နှင့် ပိတ်ပြီးပြောဆိုခြင်းကို “တောင်သူယာခုတ် ပြောနည်း” ခေါ်ပါတယ်…။
(၈) ကြက်ဆုတ် ခွပ်ပစ် ပြောနည်း
ကြက်တို့ရဲ့ သဘောမှာ ခွပ်မယ့်ဟန်ပြုလိုက်၊ နောက်ကိုဆုတ်ကာဆုတ်ကာနှင့်ပြုပြီး တကယ်ခွပ်တဲ့အခါမှသာ စီးပြီး ခွပ် တတ်ကြပါတယ်…။ အလားတူ စကားအရာမှာလည်း သူ့အလိုကို လိုက်တန်သရွေ့ လိုက်ပြီးနောက်၊ တင်စီးနိုင်တဲ့အခါမှ စီးလျက်ပြောခြင်းကို “ကြက်ဆုတ် ခွပ်ပစ် ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။ဦးပေါ်ဦး လျှောက်ထုံးဖြစ်တဲ့ ကဝိသေတ္တုမဉ္ဖူသာကျမ်းမှကိုးကားရန် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်…။တစ်ရံရောအခါ အမရပူရ နေပြည်တော်ကြီးအတွင်း တရုတ်လူမျိုး ငရွှေကြည် ခေါက်ဆွဲဖိုမှ မီးထလောင်ကျွမ်းတော့ နန်းတော်ကြီးအပါအဝင် ရှိရှိသမျှ မီးလောင်ကျွမ်းကုန်တော့ ခေါက်ဆွဲဖိုပိုင်ရှင် ငရွှေကြည်က လက်လွတ်ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေတယ်…။ထိုအခိုက်…. ဂန္ဓာလရာဇ်ပြည့်ရှင် ချင်းလုံဦးတည်မင်းက လျောင်းတူရဲနှင့် အဖော်နှစ်ဦးတို့ကို သံအမတ်ခန့်ပြီး ပဏ္ဏာလက်ဆောင်များ၊ ကုန်စည်ဝယ်ဖို့ ငွေတော်ရှစ်သိန်း၊ ကုန်တင်ဖို့ လားကောင်ရေ ခုနစ်ထောင်ကျော်တို့နှင့် အမရပူရကို လွှတ်လိုက်တယ်…။ ထိုသူတို့ဟာ ရန်ကင်းတောင်အနီးမှာ စခန်းချနေစဉ် စစ်ကိုင်းမင်းရဲ့ အိမ်တော်သားတို့ဟာ လက်နက်လှံဓား အမြောက်အမြားနှင့် တရုတ်ကုန်သည်တို့ကို တိုက်ခိုက်လုယူကြရာ လားတို့လည်း တကွဲတပြား၊ တရုတ်တို့လည်း ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်တို့ ရကြကုန်တယ်…။ အဲဒီအခါ တရုတ်သံတို့က မင်းတရားကြီးကို ဒီအကြောင်းကို အစီအရင်ခံပြီး “ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်ရရှိခဲ့တာကို မဟာမိတ်နိုင်ငံချင်း ဖြစ်တာကြောင့် မပြောမဆိုလိုကြောင်း၊ အထည်ပစ္စည်းဝယ်ဖို့ လွှတ်လိုက်တဲ့ ငွေတော်ရှစ်သိန်းကိုသာ ပေးလျော်စေလိုကြောင်း၊ ယင်းသို့မဟုတ်ပါက လုယက်သူတို့ကို တရုတ်တို့ထံ ပေးအပ်စေလိုကြောင်း” လျှောက်ထားကြတယ်။ဘုရင်မင်းမြတ်က ဒီအရေးကို ဆောင်ရွက်စေဖို့ အမတ်ကြီးဦးပေါ်ဦးကို တာဝန်လွှဲတော်မူတယ်…။ အမတ်ကြီးဦးပေါ်ဦးလည်း တရုတ်တို့ကို ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်စွာ ပြုပြီး တရုတ်သံတို့ တောင်းဆိုတဲ့ လျော်ကြေးအတွက် စကားဆိုပါတယ်…။“ဘုရင်ဦးတည်မင်းရဲ့ အမိန့်စာချွန်ကို ဖတ်သိရတဲ့အတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့က ပေးလျော်ပါမယ်… တရုတ်ကုန်သည်တို့ ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ ပစ္စည်းအရပ်ရပ်ကိုသာ နောင်အခါ ကျန်ပါသေးတယ်လို့ မဖြစ်ရလေအောင် ထမင်းစားတဲ့တူကိုပါမချန် ယခုတစ်ခါတည်း စာရင်းတင်ပါ” လို့ ဦးပေါ်ဦးက ဆိုပါတယ်…။“တရုတ်တို့က ငွေတော်ရှစ်သိန်းနှင့် မိမိတို့ပိုင်ငွေနှင့် ပေါင်းသော် ကိုးသိန်းခန့် ပျောက်ပါတယ်…” လို့ ဆိုတယ်…။ဒီအခါ ဦးပေါ်ဦးက - “အဲဒီငွေတော်ကို လျော်ပါမယ်… ယခု အမရပူရနေပြည်တော်မှ ရွှေနန်းတော်ကြီးနှင့်တကွ တစမကျန် တရုတ်လူမျိုး ငရွှေကြည်ခေါက်ဆွဲဖိုမှစပြီး မီးလောင်ခံရတာကို သံမင်းတို့ အသိပဲ ဖြစ်ပါတယ်… ဒီအတွက် မူလမီးရှင် တရုတ်ငရွှေကြည်ကို ကျွန်ုပ်တို့လက်ဝယ်ရောက်လျှင် ပျောက်ဆုံးငွေ ကိုးသိန်းကို ရပါစေမယ်…။” လို့ ပြန်ကြားလိုက်တယ်…။တရုတ်သံတို့လည်း ငရွှေကြည်ကို ရှာဖွေရာ မတွေ့တာမို့ မရနိုင်ကြောင်း စကားပြန်ပါတယ်…။ဒီအခါ ဦးပေါ်ဦးက- “နှစ်တိုင်းနှစ်ပြည် မဟာမိတ်ဖြစ်ကြတာ နှစ်ရှည်လများ ရှိခဲ့ပြီ… မိတ်မပျက်စေခြင်းအကျိုးငှာ တိမ်းရှောင်နေသူတရုတ်ငရွှေကြည်တစ်ယောက်ကိုသာ ပေးအပ်ပါတောင်းဆိုခဲ့တယ်… ရှာဖွေမရတာကြောင့် မပေးအပ်နိုင်ဆိုချေပြီ… ကျွန်ုပ်တို့ထံ တောင်းရမ်းတဲ့ ဓားပြတို့မှာ လူများစွာဖြစ်တော့ အဘယ်မှာရှာကြံ ရနိုင်ပါအံနည်း… ပေးလျော်စေလိုတဲ့ ငွေကိုးသိန်းမှာလည်း၊ တရုတ်လူမျိုး ငရွှေကြည်ရဲ့မီးကြောင့် ပျက်စီးသွားတဲ့ ပစ္စည်းတန်ဖိုးမှာ ကုဋေငါးဆယ်မျှမက ရှိချေတယ်… ယင်းငွေများကို ကျွန်ုပ်တို့က နှစ်ပြည့်တစ်ပြည် အကြည်တော်မပျက် ရှိကြစေခြင်းငှာ သံမင်းတို့ ဘုရင်ထံ တောင်းခံခြင်း မပြုပါ… ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ ငွေကိုးသိန်းခန့်လောက်ကို ကျွန်ုပ်တို့ထံ တောင်းခံခြင်းပြုတာ ပြည်ထောင်တကာ မင်းများစွာတို့ ကြားသိရင် စင်စစ်ရယ်မောဖွယ်ကြီး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်… ဒါကြောင့် ဒီအချက်ကို စဉ်းစားပြီးမှ တောင်းခံသင့်ကြောင်းကို သံမင်းတို့မင်းထံ လျှောက်ထားပါလေ” လို့ ဆိုလိုက်ပါတယ်….။သံအမတ်တို့ရဲ့ တင်ဆက်လွှာအရ ဦးတည်မင်းက လျော်ကြေးငွေ မတောင်းစေတော့ဘဲ၊ ပြန်လာကြဖို့ အကြောင်းကြားလေတယ်….။ဤကဲ့သို့ စကားကို ဦးစွာ အလျှော့ပေးပြီး စီးလာတဲ့အခါမှ စီးပြီးပြောခြင်းကို “ကြက်ဆုပ်ခွပ်ပစ် စကားပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။
(၉) ရေစစ်ကရား ရေသွားသောသွင် ပြောနည်း
ရေစစ်သော ဓမ္မကရိုဏ်ကို ရေမှာနှစ်ကာ ရေပြည့်လျှင် အပေါက်ကို လက်နှင့်ပိတ်ယူပါက ရေမထွက်နိုင်သကဲ့သို့
တစ်ဖက်လူရဲ့ စကားကို ပိတ်မိအောင် ပြောသောစကားကို “ရေစစ်ကရား ရေသွားသောသွင် စကားပြောနည်း” ခေါ်ပါတယ်…။ရှေးအခါက သူငယ် ၄ ယောက်နှင့် အဘိုးအိုတစ်ယောက်ဟာ
“မယုံဘူး”ပြောသူကို ကျွန်ပြုစတမ်း ချိန်းချက်ပြီး ယုံတမ်းစကား ပြောကြတယ်…။ပထမသူငယ်က- “ငါ ငယ်စဉ်က အမိဝမ်းတွင်းမှာ ပဋိသန္ဓေနေစဉ် အမိဖြစ်သူ ချဉ်သီးစားချင်ကြောင်း သိရတော့ ဝမ်းတွင်းမှ ထွက်ပြီး ချဉ်သီးရှာပေးခဲ့တယ်… ရလာတော့မှ ဝမ်းတွင်းကို ပြန်ဝင်နေလိုက်တယ်… ယုံကြည်ပါသလော” လို့ဆိုတယ်…။ဒုတိယသူငယ်က- “ငါဟာ မန်ကျည်းသီး စားချင်တာကြောင့် ကိုယ့်ခြေမကိုယ် ပြန်ကိုင်ပစ်ကာ မန်ကျည်းပင်ပေါ်ကို တက်တယ်…. မန်ကျည်းသီး တင်းပေါင်းများစွာ ဆွတ်ပြီး မဆင်းနိုင်တာကြောင့် အိမ်မှ လှေကားကို ပြန်ယူပြီး ဆင်းခဲ့ရတယ်… ယုံကြည်ပါသလော” လို့ ဆိုတယ်…။တတိယသူငယ်က- “ငါဟာ ငါးစားချင်တာကြောင့် ရေငုပ်ပြီး ငါးကို ဖမ်း၊ ရေထဲမှာပဲ မီးဖုတ်စားတယ်… ယုံကြည်ပါသလော” လို့ ဆိုတယ်…။စတုတ္ထသူငယ်က- “ငါ့မိဘအိမ်ဟာ အလွန်မြင့်တယ်… အိမ်မှ အိမ်စေကျွန်မရဲ့ ဖွားမြင်စ သားကလေးဟာ ကြမ်းပေါက်မှ ကျွံကျတာ ဆံပင်ဆွတ်ဆွတ်ဖြူမှ အောက်ကို ရောက်တယ်… ယုံကြည်ပါသလော” လို့ မေးတယ်…။ကျန်လူများက ယုံကြည်ပါတယ်လို့ချည်းသာ ဖြေကြတယ်…။နောက်ဆုံးမှာ အဘိုးအိုအလှည့်…“ငါဟာ ဝါပင်တစ်ပင်စိုက်တယ်… ဝါသီး ၄ သီး သီးတယ်… အဲဒီဝါသီးတွေကနေ သူငယ် ၄ ယောက် ပေါ်ပေါက်တယ်… သူငယ် ၄ ယောက်ကို ငါ ကျွန်ပြုထားတယ်… အဲဒီသူငယ် ၄ ယောက် ငါ့ထံမှ ထွက်ပြေးကြတယ်… သူတို့ကို ငါ လိုက်ရှာတယ်… အခုတော့ တွေ့ရပြီ… သင်တို့ ၄ ယောက်ဟာ ငါ့ကျွန် သူငယ် ၄ ယောက်ပါပဲ… ယုံကြည်ပါသလော” လို့ မေးတယ်…။သူငယ် ၄ ယောက်မှာ ယုံပါတယ် ဆိုရင်လည်း အဘိုးအိုရဲ့ကျွန်၊ မယုံပါဆိုရင်လည်း ကျွန်ဖြစ်ကြရတယ်…။အဲဒီလို သူ့စကားကို ပိတ်မိအောင် ပြောတဲ့စကားကို “ရေစစ်ကရား ရေသွားသောသွင် စကားပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။
(၁၀) ခတ်တင်မောင်းနင်း ပြောနည်း
သူ့စကားကို ဟုတ်တယ်လည်းမဆို၊ မဟုတ်ဘူးလည်း မဆိုဘဲ၊ မတင်မကျ ပြောခြင်းကို “ခတ်တင်မောင်းနင်း ပြောနည်း”လို့ ခေါ်ပါတယ်…။ရှေးအခါက မင်းမှုထမ်းတစ်စုက လူဆိုးတစ်ယောက်ကို ဖမ်းဆီးမိတယ်…။ သေဒဏ်ပေးမည်အပြုမှာ လူဆိုးက- ငါဟာ တောင်ဘီလူးဆရာတော်ရဲ့ တူ ဖြစ်တယ် လို့ ဆိုပါတယ်…။ မှန်မမှန်မေးမြန်းဖို့ ဆရာတော်ထံကို ခေါ်သွားကြတယ်…။ ကျောင်းရောက်တော့ ဆရာတော်ကို မေးလျှောက်ကြတယ်…။ ဆရာတော်က တွေးတောတယ်…။ မဟုတ်ဘူးပြောရင် ဒီလူ သေမယ်… ဟုတ်တယ်ပြောရင်လဲ ငါ မုသားရောက်မယ် လို့ တွေးမိတယ်…။ဒါနဲ့ - “ဤသူ ငါ့တူမဟုတ်ဘူးလို့ ဘယ်သူပြောသလဲ” လို့ မိန့်တော်မူတယ်…။ မင်းမှုထမ်းတို့လည်း ဟုတ်မှာဘဲထင်မှတ်ပြီး ထပ်မလျှောက်ဝံ့တော့ဘဲ ပြန်သွားကြတယ်…။ လူဆိုးလည်း ချမ်းသာရာ ရတယ်…။ဒီလို မတင်မကျ ပြောခြင်းကို “ခတ်တင်မောင်းနင်း ပြောနည်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်…။
စကားကြီး ဆယ်မျိုး ဤတွင် ပြီး၏။
စကားကြီးဆယ်မျိုး လင်္ကာ

English Speaking Lesson Software

ချက်ပြုတ်နည်းများ Software

Sunday, February 16, 2025

Trending chinese soy sauce chicken Recipe in china

Give 2 whole Chicken legs a hot bath with hot water 

Sliced Ginger 2 TSP

Cooking Wine 1 TSP

Light Soy Sauce 3 TSP

Sugar 1/3 TSP

Gently give it a thai massage let it sit for 30 min

lay a handful of scallion green at the bottom of rice cooker

top with chicken legs

add leftover marinade

cook for 31 minutes in rice cooker

Tear chicken legs into 88 equal pieces

Sprinkle white sesame seeds




Wednesday, February 12, 2025

Pone Yape - မမြင့် (Lyric Video)

Youtube ရှိ Shorts များကို ပိတ်နည်း YouTube Shorts 2025 | YouTube Shorts များကို မည်သို့ပိတ်မည်နည်

ငဲငယ်လေး , Olivier Cottone - ထာဝရချစ်သူ

အေးချမ်းမေ - ချစ်သူနားဆင်ဖို့ (Album)

သိန်းတန်(မြန်မာပြည်) | Thein Tan

father-son playing goals or technique

ဘောလုံးပွဲ free APP

အင်္ဂလိပ်စာ 4 Skills လုံး တိုးတက်ချင်ရင်

 အင်္ဂလိပ်စာ 4 Skills လုံး တိုးတက်ချင်ရင် အောက်ပါအချက်(၁၀)ချက်ကို နေ့စဉ် လုပ်ပါ။

1. Situational Dialogue တွေ နားထောင်ပါ။
2. စကားပြောဝါကျများကို အသံထွက်ပြီးဖတ်ပါ။
3. နေ့စဉ် မီးနင်း အသစ်(၅)လုံးကို နမူနာဝါများနဲ့တွဲပြီး လေ့လာပါ။
4. Grammar သင်ခန်းစာကို တစ်နေ့ တစ်ခု လေ့လာပါ။
5. Pronunciation၊ Stress & Intonation နဲ့ Linking Sounds တွေလေ့လာပါ။
6. Graded Readers စာအုပ်တွေ ဖတ်ပါ။
7. ကိုယ် အင်္ဂလိပ်လို ပြောတာတွေကို Record လုပ်ပါ။
8. Social media ပေါ်မှာ English လိုရေးပြီး Post တင်ပါ။
9. Cambridge English Dictionary ထဲက နမူနာဝါကျတွေကို ချရေးပြီး လေ့လာပါ။
10. Sayar Chit ရဲ့ Video Class (5) ခုလုံး Join ပြီး လေ့လာပါ။
၅ ခုလုံးတက်ရင် Discount ရှိပါတယ်။

Sunday, February 9, 2025

သုံးပွင့်ဆိုင် အားပြိုင်မှု

သုံးပွင့်ဆိုင် အားပြိုင်မှု

သုံးပွင့်ဆိုင်အင်အားစုတို့၏ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းနိုင်သည့် သဘောတရားကို
" One will always corrupt . Two will divide . But with three , there is balance " ဟုဆိုနိုင်သည် ။
( Quote from LOTR : The Rings of Power )

သုံးပွင့်ဆိုင်အားပြိုင်မှု ဖြစ်လာရန် ပထမ ၊ ဒုတိယ ၊ တတိယ အင်အားစု ( ၃ ) ခုရှိရန်လိုအပ်သည်မှာ ရှင်းလင်းသည် ။ ထိုအင်အား သုံးစုတို့ ဖိုခနောက်ဆိုင်နေခြင်းသည် တည်ငြိမ်သော မျှခြေတခုကို ဖန်တီးထားနိုင်ပြီး အဆိုပါ မျှခြေမှ တစုတဖွဲ့က ဖောက်ထွက်ရန်ခက်သည့် အခြေအနေဖြစ်သည် ။

▪︎ အရှေ့တိုင်းရာဇဝင်များတွင် သုံးပြည်ထောင်အားပြိုင်မှုကို ဒေသအတော်များများတွင် တွေ့ရသည် ။ တရုတ်ပြည် ဟန်မင်းဆက် ကျဆုံးပြီးနောက် ဖြစ်တည်လာသည့် ချောင်ဝေ ( Cao Wei ) ၊ ရှုဟန် ( Shu Han ) နှင့် ဝူ ( Wu ) ပြည်ထောင်တို့၏ သုံးပြည်ထောင်ခေတ် အားပြိုင်မှုသည် အကျောဇောဆုံးဖြစ်သည် ။ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင်လည်း ဂိုဂူယော ( Goguryeo ) ၊ သျှီလာ ( Shilla ) ၊ ဘက်ဂျဲ ( Baekje ) ဘုရင့်နိုင်ငံ သုံးနိုင်ငံ သည် ရာစုနှစ်များစွာကြာအောင် တပြည်ထောင်ထက်တပြည်ထောင် အသာရအောင် ပြိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည် ။

အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် ပါလ ( Pala ) ၊ ပရတိဟာရ ( Pratihara )၊ ယသျှရကုသ (Rashtrakuta ) အင်ပါယာတို့သည် မဟာဗျူဟာကျသည့် Kannauj ဒေသကို ထိမ်းချုပ်နိုင်ရန် သုံးပွင့်ဆိုင် စစ်ပွဲ ( Tripartite Struggle ) ဆင်နွဲရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည် ။ ဂေါ်ရခါးမင်းဆက်တို့မှ နီပေါနိင်ငံအဖြစ် မစုစည်းခင်က မလ္လာမင်း ( Malla ) တို့သည် ကမ်းမှီလှမ်းမှီ ခတ္တမန္ဒုတောင်ကြားတခုတည်းတွင် Kathmandu ၊ Patan နှင့် Bhadgaon ဆိုပြီး သုံးပြည်ထောင် ခွဲဝေထားကြသည် ။

▪︎ သုံးစုသုံးဖွဲ့ အားပြိုင်မှုတို့၏ အနှစ်သာရတို့တွင် အင်အားစုတစုတည်းမှ အသာစီးရရှိမှု မရှိစေရန် ကျန်နှစ်စုမှ ပူးပေါင်းဆန့်ကျင်ခြင်းလည်းပါဝင်သည် ။ ပူးပေါင်းဟုဆိုရာတွင် တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း ၊ သွယ်ဝိုက်၍ လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည် ။ မဟာမိတ်ဖွဲ့ ပူးပေါင်းမှုတို့သည် ပတ်လည်ရိုက်ကာ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်နေနိုင်သည် ။

မျက်မှောက်ခေတ် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး သုံးနိုင်ငံတွင် အမေရိကန်၏ ကြီးစိုးမှုကို တန်ပြန်ဖို့ရာ တရုတ် နှင့် ရုရှားကျောချင်းကပ်လျက် ကိုင်းကျွန်းမှီနေကြသည် ။ တရုတ် နှင့် ရုရှားတို့သည် ပထဝီအနေအထားအရ ယူရေးရှားဒေသတွင်း ( Euraisa ) ပြိုင်ဖက် ဖြစ်ရမည် ဖြစ်သော်လည်း မဟာမိတ်ကဲ့သို့ ဆက်ဆံရေးရှိခြင်းသည် ရုရှားကျရှုံးခဲ့လျှင် အမေရိကန်သည် နောက်တဆင့် တရုတ်ကို အပြည့်အဝ ဝိုင်းပတ်မည် ( Encirclement ) ဖြစ်သလို တရုတ်ပြိုကွဲခဲ့လျှင် ရုရှားသည် တဦးတည်းရပ်တည်နိုင်ဖို့ ခက်ခဲမည့် အလားအလာကို သိမြင်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည် ။

ထိုသို့ သဘောတရားကို အာဏာမသိမ်းမှီ လွှတ်တော်တွင်း အင်အားတည်ဆောက်မှုတွင်လည်း မြင်နိုင်သည် ။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ( NLD ) ၏ အင်အားကြီးမားမှုကို ဒုတိယနိုင်ငံရေးအင်အားစုဖြစ်သည့် အတိုက်အခံ ကြံဖွံ့ + အပေါင်းအပါပါတီများဖြင့် ထိမ်းချုပ်မနိုင်သောကြောင့် စစ်တပ်ကိုယ်စားလှယ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို တတိယအင်အားစု ကိန်းသေအဖြစ် ဖန်တီးပြီး ၃ ပွင့်ဆိုင် ဖော်မြူလာသဏ္ဍာန် ဆိုင်ပေးထားခဲ့သည် ။ ထိုအခါ လွှတ်တော်သည် မျှခြေဖြစ်ခါ ဟိုမရောက်သည်မရောက် ရှေ့မတိုးတော့ပဲ အရေးကြီးသည့် ခြေဥပြင်ဆင်ရေး ဖြစ်မလာခဲ့တော့ခြေ ။

▪︎ သုံးပွင့်ဆိုင်ဆိုရာတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေသည့် ရန်ဘက်အင်အားစု သုံးခုကိုသာ အမြဲဆိုလိုရင်းမဟုတ်ပဲ နိင်ငံရေးစနစ်တခု အင်အားမျှခြေဖြစ်ပြီး အဆိုပါ စနစ်ရေရှည်တည်တံ့အောင် တည်ဆောက်ထားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည် ။ အထက်ပါ နေပြည်တော်လွှတ်တော်တွင်း အခြေအနေအရ ၂၀၀၈ ခြေဥကို ပြင်မရအောင် ဆိုင်ထားချင်းသည်လည်း ၂၀၀၈ ခြေဥအောက် နိုင်ငံရေးစနစ်အတွင်းမှသာ လှုပ်ရှားနိုင်ကြစေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။

ဆီဇာ ၊ ပွန်ပေ နှင့် ခရေဆပ် တို့၏ သုံးပွင့်ဆိုင်ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့သည် ( First Triumvirate ) ရောမ​သမ္မတနိုင်ငံကို ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြဖူးသည် ။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် အစိုးရတရပ်ကို လွှတ်တော်၏ ဥပဒေပြုရေးအာဏာ ( Legislative ) ၊ သမ္မတ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ( Executive ) နှင့် တရားရုံးချုပ်၏ တရားရေးအာဏာ ( Judicial ) အာဏာ ( ၃ ) ခွဲဝေကာ ထိန်းကြောင်းထားသည် ။

▪︎ အင်အားစုတခုသည် နောက်တခုကို ဖျက်ဆီးနိုင်လောင်အောင် အင်အားကြီးမားလာ၍ ဖျက်ဆီးခဲ့နိုင်ခြင်း ရှိလျှင်လည်းကောင်း ၊ အင်အားစုတခု အကြောင်းကြောင်း အမျိုးမျိုးကြောင့် ပျက်စီးခဲ့လျှင်လည်းကောင်း လက်ကျန် အင်အား ၂ စုသည် ရေရှည် အတူယှဥ်တွဲခြင်ထက် တစုကိုတစု အပြီးအပြတ်ခြေမှုန်းရန်သာ ရှိတော့သည် ။ ဥပမာ အားဖြင့် ပါသီရာစစ်ပွဲတွင် ခရေဆပ် ( Crassus ) ကျဆုံးပြီးနောက် ဆီဇာ နှင့် ပွန်ပေတို့သည် အနှိုင်းမဲ့ ဥသျှောင်နေရာကို ရရှိရန် အဆုံးသတ်စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ကြပြီးလျှင် ဂျူးလီးယပ်စ်ဆီဇာသည် အောင်နိုင်သူဖြစ်လာသည် ။

ထို့အပြင် သုံးစုသုံးဖွဲ့ဖြစ်သောအခါ ( Limited Space ) ဂွင် အတွင်းရှိ အရင်းအမြစ်တို့ကို သုံးဖက်ဝေမျှကြရသည် ။ ၂ စု ၂ ဖွဲ့ထဲကဲ့သို့ ပဋိပက္ခတခုအတွင်း အရင်းအမြစ်များကို အကြွင်းအကျန်မရှိ ထုတ်ယူသုံးနိုင်စွမ်းမရှိကြ ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးတွင် ကမ္ဘာတဝန်းရှိ လူသားအရင်းအမြစ် ၊ အင်အားအရင်းအမြစ်များ အားလုံးနီးပါးကုန်စင်အောင် မဟာမိတ် နှင့် ဝင်ရိုးတန်းများအကြား သုံးယူရင်း မီးကုန်ရမ်းကုန်အဖြေထွက်သည်အထိတိုက်ကြသော်လည်း စစ်အေးတိုက်ပွဲတွင် အနောက်အုပ်စု နေတိုး ၊ အရှေ့အုပ်စု ဝါဆော တို့အပြင် ဟိုလိုလို သည်လိုလို ကြားနေလိုလို ဘက်မလိုက်နိုင်ငံများတစုသည်လည်း ပါဝင်ရာ အနောက်အုပ်စု နှင့် အရှေ့အုပ်စု ၂စုလုံးသည် ဘက်မလိုက်အစုမှ နိုင်ငံများကို မိမိတို့ဘက်ယိမ်းစေရန် ဝါယမစိုက်ကြရင်း စစ်အေးထဲမြောကြရသည် ။

အင်အား ၃ စုတို့၏ ညီမျှခြင်းတွင် အင်အားကြီးမားသည့် ပြင်ပ အင်အားနောက်တစု ဝင်လာလျှင်လည်း သုံးပွင့်ဆိုင် အခြေပျက်တတ်သည် ။ သျှီလာပြည် နှင့် မဟာမိတ်ပြုကာ တန်မင်းဆက် ( Tang Dynasty ) ၏ ပါဝင်လာမှုသည် ဂိုဂူယောနှင့် ဘက်ဂျဲ တို့ကျရှူံးစေကာ ကိုရီးယားသုံးပြည်ထောင်ခေတ် အဆုံးသတ်သွားတော့သည် ။

▪︎ သည်တွင် အင်အားစု ( ၃ ) စုပါဝင်သည့် ဖိုခနောက်ဆိုင် အင်အားမျှခြေသည် Status Quo ကိုထိန်းသိမ်းလိုသည့် အခြေအနေမျိုးအတွက် ကောင်းမွန်သည့် အနေအထားတည်ဆောက်မှုဖြစ်သည် ။ နိုင်ငံတော် အာဏာကို အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမည့် အာဏာ ၃ ရပ်ခွဲဝေရေးတွင်လည်းကောင်း ၊ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီစနစ်အတွင်း ပါတီ နိုင်ငံရေးအင်အားစုများကို လက်ယာယိမ်းတစု ၊ လက်ဝဲယိမ်းတစု ၊ အခြားလူမျိုးစု သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးစနစ်ပါတီများ တစု ( ၃ ) စု အားပြိုင်နေကြလျှင်လည်းကောင်း သင့်တော်ညီညွတ်သည် ။

သို့သော် အဆုံးသတ်အဖြေထွက်ရန် လိုလားသည့် ပဋိပက္ခစစ်ပွဲ ၊ အင်အားလွန်ဆွဲပွဲများတွင်မူ သုံးပွင့်ဆိုင် ဖြစ်လာခြင်းသည် ပွဲသိမ်းမှုကို ကြန့်ကြာစေပြီး ပဋိပက္ခအားပြိုင်မှု ညောင်းကြာရှည်မည့် အခြေအနေကိုသာ ဖန်တီးပေးလိမ့်မည် ဖြစ်သည် ။

#Augustus_Linn
#Pax_Birmania 
See less

— with Augustus.Linn.

https://www.facebook.com/photo?fbid=122130544064154075&set=a.122103012782154075 

Saturday, February 8, 2025

ဒီ Website တွေ သိရင် စာအုပ်ဝယ်စရာမလို အပိုင်း ၂

စိတ်မနာတတ်ရင် လူဖြစ်ရှုံးတာပဲ

 “ စိတ်မနာတတ်ရင် လူဖြစ်ရှုံးတာပဲ ” တဲ့။

🔲
ဒီစကား​ကို ခဏခဏနားယဉ်အောင် ကြားခဲ့ရတာ အိမ်က အမေ့ဆီက။ မှတ်မှတ်ရရ ဆယ်တန်းတစ်နှစ်ကျတုန်းကဆို ကျရကောင်းလားဆိုပြီး အဲ့စ​ကားတစ်ခွန်းနဲ့ ညှပ်ညှပ်ပြီး ဆူတယ်ဆူတယ်ဆိုတာ မိုးလင်းပေါက်ပဲ။
အဲတုန်းက သူဘာဆိုလိုမှန်း နားလည်းမလည်ဘူး။ ဘာလို့ ဘဝနာခိုင်းနေတာလဲ.. ဘယ်သူက ဘယ်သူ့ကို ဘာလုပ်မိလို့ အားအားယားယား စိတ်နာနေရမလဲဆိုပြီး မခံချင်စိတ်နဲ့ မှတ်ထားတာ ခုထက်ထိပဲ။ အမေမို့လို့သာ ဘာမှမပြောမိအောင် မျိုသိမ့်ခဲ့တာပဲ ရှိတယ်။
ဒါပေမဲ့လေ၊ အဲ့စကားကို အခုအရွယ်မှာ ပြန်စဉ်းစားကြည့်လိုက်ရင် သူများအတွက်တော့ မပြောတတ်ဘူး၊ ကိုယ့်ကျ သွေးထွက်အောင် မှန်နေတာပဲ။
ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောရရင် အမေက လေးတန်းထိတောင် ကျောင်းမနေဖူးဘူး။ အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်မိန်းကလေးနဲ့ မလိုက် သူများတွေ ကျောင်းတက်နေရချိန်မှာ ဈေးရောင်းတယ်။ ကိုယ့်ထူးကိုယ်ချွန်တယ်။ ရပ်တည်တယ်။
သူ့အမေ (အဖွား)က ရောင်းခိုင်းတာ မဟုတ်ပေမဲ့ သူ့ဘာသူ မခံချင်စိတ်နဲ့ ရောင်းတာ။
အမေ့ရဲ့အစ်ကို (ဘကြီး) ကျတော့ ယောက်ျားလေးဖြစ်လို့ ကျောင်းတက်ခွင့်ရတယ်။ အရင်ခေတ်ကဆို သိတဲ့အတိုင်းပဲ။ မိန်းမဆို အရာမဝင်တဲ့ခေတ်။ ပြေလည်တဲ့ မိသားစုမှာ သားနဲ့သမီး တန်းတူဆိုပေမဲ့ မပြေလည်တဲ့ မိသားစုမှာကျတော့ သားနဲ့သမီးမှာ သားယောက်ျားက Privilege ပိုရနေတယ်။
မိန်းကလေးကျ အိမ်မှာနေ ချက်ပြုတ်၊ တစ်နေ့ လင်ယူပြီး လင်လုပ်စား ထိုင်စား၊ ပါရမီဖြည့်။ ခေါင်း အင်မတန်မာတဲ့ အမေက ဒီဓလေ့ကို နည်းနည်းလေးမှ အကြိုက်မတွေ့ဘူးနဲ့ တူပါရဲ့။ ဒါ့ကြောင့်ပဲ ပိုက်ဆံဆိုတာကို မရရအောင် ရှာတယ်။
ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေထဲမှာ မိဘစကား နားမထောင်လို့ ဆိုပြီး အနှိမ်ခံလိုက်၊ အဆဲဆိုခံလိုက်။ ပတ်ဝန်းကျင်ကလဲ သိတဲ့အတိုင်း၊ သူတို့မျက်လုံးထဲ ကလက်နေသလို ဖြစ်နေရင် “ ဟဲ့ နင် ဒီလို အရပ်တကာလှည့်ပြီး ပိုက်ဆံရှာရင် မကောင်းတဲ့ဟာမ.. ဖ* ဖြစ်မယ် ” လို့လဲ ထင်ကြေးပေးခံရသေးတယ်။
သူ့အသက် ၂၈ မှာ အဖေ့နဲ့ ညားတယ်။ ညားတော့ အဖေ့မိသားစုဆီမှာ သွားနေတာပေါ့လေ။ ဖြစ်ချင်တော့ အဖေ့ မိသားစုက ဓနရှင် ကြေးရတတ်တွေ။ ပိုက်ဆံရှိတယ်။ သုံးနိုင်ဖြုန်းနိုင်တယ်။ အမေက တောသူဆိုတော့ သိတယ်မလား၊ ခနဲ့လိုက် နှိမ်ချင်သလို ပြောလိုက် မတူသလို မတန်သလို ခပ်ပါးပါး ရွဲ့လိုက်။
အဖေ့နဲ့ ဆေးထိုးလိုက်။ ပိုက်ဆံလဲ မရှိတော့ ပြန်ခံပြောဖို့ကလဲ မလွယ်ဘူး။ တစ်နယ်တစ်ကျေးမှာ အိမ်ထောင်ကျနေသူဆိုတော့ ဘာခံပြောရဲပါ့မလဲ၊ ခံလက်စ ခံပေါ့။ အမျိုးထဲ ကောင်းတဲ့လူ မရှိတော့ဘူးလားဆို ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြေနိမ့်ရာ လှံစိုက်ချင်တဲ့သူက အရေအတွက်ပိုများတယ်။
စစချင်းဆို အမေ့မှာ ငိုလိုက်ယိုလိုက်ပဲ။ အဖေသာ အမေနဲ့အတူ မရပ်တည်ဘဲ သူ့မိသားစုဘက် ပါရင် သေချာတယ်၊ ဆင်ဂယ်မားသား ဖြစ်ကိုဖြစ်တယ်။ လင်ရ ကံကောင်းလို့၊ တော်သေးတယ်။ မဟုတ်ရင် အဲဒီခေတ် အမျိုးသမီးအနေနဲ့ ပညာမတတ်၊ စာမတတ်ဘဲ ရပ်တည်ရတာ မလွယ်ဘူး။
အဲကတည်းက အမေက သူ့မိသားစုနဲ့ သူ့ယောက်ျားဘက်က.. မိသားစုကို အခဲမကြေဘူး။ အသက်ကြီးလာလို့ စိတ်ထဲမှာ မပူလောင်ချင်လို့ ခွင့်လွှတ်ပေး၊ ဖြေလျော့ပေးတာမျိုးပဲ ရှိတယ်။ နည်းနည်းမှ မမေ့ဘူး။ ဆွေမျိုးအကြောင်း အိမ်မှာ မပြောနဲ့လို့တောင် စည်းကမ်းထုတ်ထားတဲ့အထိ စိတ်နာတာ။
နောက်ပိုင်း စီးပွားရေးလဲပြေလည်ပြီး ကိုယ့်အိမ်ကိုယ့်ရာနဲ့နေနိုင်တော့ အမေ့မှာ လက်မတထောင်ထောင်ပဲ။ သူများ နှိမ်သလိုသာ ပြန်မနှိမ်တာပဲ ရှိမယ်။ သူ့အပေါ် ကျေးဇူးရှိဖူးသူကို မမေ့သလို၊ သူ့အပေါ် ဖိခဲ့သူမှန်သမျှလဲ မမေ့ဘူး။ တော်တော်လဲ အမှတ်သည်းခြေကြီးတဲ့ အမေ။
ဆိုတော့ သူ့တစ်ဘဝလုံး အခဲမကြေခဲ့ရတဲ့ အစိုင်အခဲတွေကို စကားလုံးအဖြစ်နဲ့ ထွက်လာတဲ့စကားက တစ်ခွန်းဆိုတစ်ခွန်းတည်းနဲ့ ထိတယ်။ “ စိတ်နာတတ်အောင် လုပ် ” တဲ့။
အဲဒီစိတ်နာမှုတစ်ခုတည်းနဲ့ သူ့လမ်းသူ ရအောင် ဖောက်တယ်။ ကိုယ့်အိမ်ကိုယ်ရာနဲ့ နေနိုင်အောင် ကြိုးစားတယ်။ ကိုယ်တွေကိုလဲ ပညာတတ်အောင်သင်ပေးတယ်။ ဘယ်သူ့အကူမှ မယူဘူး၊ ဘယ်သူ့ဆီကို သွားပြီး မျှော်လင့်ချက်တွေ မယူနေဘူး။
သူဌေးမဖြစ်ရင်တောင် လူတွေရှေ့မှာ ရင်ကော့ပြီး နေနိုင်အောင်တော့ အနည်းဆုံး သူ လုပ်ပေးနိုင်ခဲ့တယ်။
ဖြစ်နိုင်ရင် ဒီအကြောင်းတွေကို ချမပြချင်ဘူး။ အကယ်၍ ဒီစာကို အမျိုးထဲက တစ်ယောက်ယောက် ဖတ်မိရင် သူတို့ စိတ်မကောင်း ဖြစ်သွားမှာစိုးတာရယ်၊ ပါဆင်နယ်ဆန်နေတာရယ်ကြောင့် သိပ် မပြောပြချင်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒါတွေက အမှန်ပဲ၊ သူတို့လဲ သိတယ်။
🔲
Forgive but never forget (ခွင့်လွှတ်လိုက် ဒါပေမဲ့ မမေ့နဲ့) ဆိုတဲ့စကားကို ကြားဖူးလိမ့်မယ်။ တကယ်ဆို ဒီစကားက စိတ်ထဲမှာ မြုံမထားဖို့ မပူလောင်ရဖို့ ပြောကြတယ်ဆိုပေမဲ့ တချို့ကိစ္စတွေက ခွင့်လဲ လွှတ်စရာမလို၊ မေ့လဲ မေ့ဖို့ မလိုဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ရှေ့ဆက်နေလို့ရတယ်။
အဆိုတော် Taylor Swift ပြောဖူးတဲ့စကားတစ်ခွန်းတော့ တော်တော်လေး သဘောကျတယ်။ “ You don't have forgive, you don't forget to move on. ”... တချို့ကိစ္စတွေကို ရှေ့ဆက်ဖို့ မေ့စရာလဲမလို၊ ခွင့်လွှတ်နေစရာလဲ မလိုဘူး။
ထပ်ပြောထားသေးတယ်။ “ You can move on without anyone those things happening. You just become indifferent and then you move on. ” အဲဒါတွေ မဖြစ်ဘဲနဲ့လဲ ကိုယ့်ခေါင်းထဲ အရေးမပါသလို မှတ်ပြီး ရှေ့ဆက်နေပစ်ရုံပဲ တဲ့။
သူပြောတာ ဟုတ်တယ်။ တချို့လူတွေရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို မေ့ဖို့ရော ခွင့်လွှတ်ဖို့ရော မလိုဘူး။ ကိုယ့်မှာ အမှတ်ရှိဖို့ပဲ လိုတယ်။ စိတ်နာတတ်ဖို့ပဲ အဓိကကျတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မြင်အောင်မကြည့်ရင် Move on ရတာ ခက်ခဲတယ်။
◾တချို့ ရှိတယ်။ သူတို့ဘဝမှာ စိတ်နာရမယ့်ကိစ္စတွေ ရှိနေပါရက်နဲ့ ဘာလို့စိတ်မနာကြတာလဲ မသိဘူး။ သူတို့ကြောင့် စိတ်ရောကိုယ်ရော မအေးအေးဆေးဆေး မနေရဘူး။ ဘဝတိုးတက်ဖို့နေနေ တဖြည်းဖြည်းပဲ ဆုတ်ယုတ်လာတာ။
ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ Self-Awareness မှာ အမှတ်သည်းခြေမပါ၊ မှတ်ရကောင်းမှန်းလဲ မသိတဲ့အတွက် သူများလုပ်သမျှ ခံနေတယ်။ အခြေအနေတစ်ခုအရ ငြိမ်နေတာ ကိစ္စမရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ အမြဲတမ်း ငပိသိပ် ဆားသိပ်သလို ခံနေရရင် ဒါ ကိုယ့် Self-esteem ကျသွားတာပဲ။
ဒါ့ကြောင့်မို့ “ စိတ်မနာတတ်ရင် လူဖြစ်ရှုံးတယ် ” ဆိုတဲ့စကားက လူတစ်​ယောက် Growth ဖြစ်ဖို့ လုံလောက်တဲ့စကားလို့ မြင်မိတယ်။
◾စိတ်နာတတ်အောင် နေပါဆိုတာ ကိုယ်ခံရတာကို ပြန်ချေပဖို့ ဒါမှမဟုတ် သူများကို အထက်ဆီးကနေ နှိပ်ကွပ်ဖို့အတွက်နဲ့ ပညာရှာ၊ ပိုက်ဆံရှာဖို့ ​ပြောချင်တာမဟုတ်ဘူး။ Strive ဆိုနဲ့ မခံချင်စိတ်ကို ပြောတာ။
ကိုယ် ဒီနည်းနဲ့ပဲ ဆက်နေမလား၊ သူတို့ထက် သာအောင် မလုပ်နိုင်တော့ဘူးလား၊ ငါ တစ်ချိန်လုံး ခံနေရမှာလားဆိုတဲ့ Self awareness ပြန်ယူတာဟာ စိတ်နာတတ်တာပဲ။
စာနာနွေးထွေးတတ်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ နေရတာက ဘာပြဿနာမှ မရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ တချို့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ပိုက်ဆံမရှိရင် အရမ်းနှိမ်ချင်တယ်၊ ခနဲ့ချင်တယ်၊ လူရာမသွင်းဘဲ ဖိနှိပ်ချင်တယ်။
ဖိနှိပ်တဲ့အထဲ ခေါင်းပုံဖြတ်တာ၊ ငွေတိုးက ရနေမှဖြစ်မှာမို့ မတန်မဆအတိုးနဲ့ ချေးပေးတာ၊ ဒီအလုပ်ကိုပဲ အားကိုးရတာမို့ အလုပ်တွေ သေအောင်ခိုင်းပြီး လစာ နှစ်ပဲခြောက်ပြားလောက်ပဲ ပေးတာ၊ အလုပ်တစ်ခုခု ရဖို့အရေး Sexual Harassment ခံရတာတွေ ပါတယ်။
သူတို့ထက် ကိုယ်က ရုပ်ပိုင်းမသာဘူး၊ ပညာရပ်ပိုင်းမှာလဲ အကောင်မဟုတ်ဘူးဆိုရင် ကိုယ့်အပေါ် ပြောဆိုဆက်ဆံတာကအစ Disrespect ဆန်တယ်။ သူတို့အမြင်မှာ သူတို့က ကိုယ့်ထက်သာနေကြောင်း ပြောဆိုဆက်ဆံကြမှာပဲ။
◾မှတ်မှတ်ရရ ကျွန်တော် ဆယ်တန်းဖြေပြီးပြီချင်း ပန်းရံသုံးလလောက် လုပ်ဖူးတယ်။ မုန့်ဖိုးရအောင်ရယ်၊ အိမ်က လက်ဖြန့်မတောင်းချင်တာရယ်ကြောင့် နေပူထဲ လုပ်ရလဲ အဆင်ပြေတယ်ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ လုပ်တာ။ အေးဆေးပဲ။
ဒါပေမဲ့ ကိုယ်လုပ်တဲ့အိမ်နားက အမျိုးသမီးတစ်ယော​က် ကျောင်းတက်ရပျင်းနေတဲ့ သူ့သားကို ဘယ်လိုဆုံးမလဲသိလား။
ကိုယ်တွေတစ်ဖွဲ့လုံးကို ကြည့်ပြီး “ အေး ကျောင်းမတက်ဘဲလုပ်နေ.. သူတို့လို တစ်နေ့ နေပူကြဲကြနဲ့ သူများအိမ်မှာ ကျွန်ခံရလိမ့်မယ် ” တဲ့၊ ကိုယ့်သားသမီးကို ဆုံးမတဲ့ပုံစံက လူတစ်ဖက်သားကို ပုတ်ခတ်ပြီးမှ ဆုံးမတာ.. အဲလိုလူမျိုးတွေက သက်သက် ရှိတယ်။
သဘောက Humble တွေ၊ Sampathy တွေ၊ Empathy တွေဆိုတာက လူတိုင်းမှာ ရှိနေမှာမဟုတ်ဘူး။ ရှိအောင် ပြောရင်လဲ လက်မခံတဲ့သူက လက်မခံဘူးပဲ။ လူတိုင်းက အပေါ်မှာ နေရတာကို ကြိုက်ကြတာချည်းပဲ။
ဒီ့အတွက် ပိုက်ဆံရော၊ ပညာရပ်ပိုင်းမှာရော အနေအထားတစ်ခုအထိ ရှိဖို့လိုတယ်။ ပညာရပ်ပိုင်းမှာဆိုရင် Wisdom ရော၊ Educated ရော နှစ်ခုလုံးပါတယ်။ မချမ်းသာချင်ဘူးဆိုရင်တောင် ငွေဆိုတာ အရာရာပဲ။ အရေးကြီးတာပဲ။
◾ဆိုတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် Self-Awareness ကို ပြန်ဖော်ထုတ်တဲ့အခါ “ စိတ်နာတတ်ပြီးလား ” လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ပြန်မေးကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ချစ်တဲ့စိတ် Self-love တို့၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားတဲ့ Self-esteem တို့ဆိုတာကလဲ စိတ်မနာတတ်ရင် ရေပေါ်အရုပ်ရေးသလိုပဲ မထိရောက်ဘူး။
ဘာလို့ဆို ကိုယ့် Personal life ထဲမှာ စိတ်နာရမယ့်ကိစ္စတွေ ရှိတယ်။ စိတ်နာရမယ့်အထဲမှာ -
▪ Toxic relationship တွေ
▪ ပိုက်ဆံနဲ့ ကိုင်ပေါက်တဲ့သူတွေ
▪ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ဆင်းရဲအောင်လုပ်သွားတဲ့သူတွေ
▪ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဘဝပျက်လုမတတ် လုပ်တဲ့လူတွေ
▪ Intellectual Bullying လို့ခေါ်တဲ့
ပညာတတ်ပြီး သူတို့ပညာနဲ့ ဖြဲခြောက်တဲ့လူတွေ
▪ အမိန့် အာဏာသုံးပြီး abusive ဖြစ်ကြတဲ့လူတွေ
စိတ်နာတယ်ဆိုတာ လူမှုရေးကိစ္စမှ မဟုတ်ဘူး၊ နိုင်ငံရေးအထိ ပါတယ်။ တချို့လုပ်ရပ်တွေက စိတ်နာစရာကောင်းတယ်။ အမှတ်ရှိဖို့ လိုတယ်။ Healthy pround မရှိနေရင် စိတ်မနာတတ် အမှတ်ရှိမှာ မဟုတ်ဘူး။ ခံလက်စ ခံချေပဲ။
စိတ်မနာတတ်တဲ့အခါ နောက်ဆုံး ဘယ်သူပဲ နာသလဲဆိုရင် ကိုယ်ပဲအထိနာတယ်။ “ စိတ်လဲမနာ အမှတ်လဲ မရှိရင် လူဖြစ်ရတာ မတန်ဘူး၊ ကိုယ်ခံရတာ တကယ်မတန်ဘူး။ ”
ဘုန်းမောင်ဦး
ဖေဖော်ဝါရီ ၈၊ ၂၀၂၅။