ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း

 ထောက်ပြတာတွေတော်တော်များများကတော့ ဟုတ်ပါတယ်။ NUG ကိုပြောတာဟုတ်တယ်။ ဒါပေမယ့်ခုလက်ရှိအခြေအနေအရသူတို့လည်း ပြောင်းလဲနေတာတွေ့ရတယ်။ operation လုပ်နိုင်တဲ့သူကို ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးရဲ့ဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ်ထားတာတွေ့ရတယ်။ လူတိုင်းမှာ ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ချက်တွေရှိတယ်။ အမေစုမှာလည်း သူ့ကိုယ်ပိုင်စံနှုန်းတွေရှိတယ်။ သူလုပ်သင့်တာလည်းသူသိတယ်။  ဒါကိုသိလို့ အမေစုက ပညာရေးတိုးတက်လာအောင် ဖန်တီးနေတုန်းလေ။ ပညာရေးတိုးတက်လာမှ ဆင်ခြင်တုံတရားတွေတက်လာမှာ။ တယောက်ခြင်းဆီက လွတ်မြောက်လိုစိတ်ရှိမှ ဝိုင်းရုန်းကြမှ လွတ်မြောက်ကြမှာပါ။ နိုင်ငံတော်ထဲက သို့မဟုတ် မိသားစုထဲက ရှိသမျှပါဝင်သမျှ လူတိုင်းရဲ့အမှိုက်ထုတ်ကို အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတည်း လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တည်း ခေါင်းပေါ်တင်ပေးထားလို့မရပါဘူး။ ဝေဖန်တာကတော့ လွယ်ပါတယ်။ မဝေဖန်နဲ့လို့တော့ မပြောလို။ ဝေဖန်ပြီးရင် action လေးပါအားထည့်မယ်လို့မှတ်ပါတယ်။ ကိုယ်ထောက်ပြလိုက်တဲ့ အချက်တွေကို action အဖြစ်ဖန်တီးပေးမယ့် အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် club သို့မဟုတ် party တစ်ခုခုစတင်ဖန်တီးကြည့်ပါ။ ရပ်တည်ချက်တူသူတွေလာရောက်ပူးပေါင်းကြပါလိမ့်မယ်။ ကိုယ့်ထက်အကြံဉာဏ်ကောင်းတဲ့ ဦးဆောင်သူ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတွေရှာတွေ့ပြီဆို march အတူတူပူပေါင်းကြည့်ပါ။ ကိုယ်စပြီးဖန်တီးကြည့်ပြီဆိုရင် action ထည့်အလုပ်လုပ်နေရတဲ့သူတွေ ဘယ်လောက်ခက်ခဲကြလဲ ဆိုတာ သိလာပါလိမ့်မယ်။ အာလေးထိုင်ထုတာတော့ လူတော်တော်များများလုပ်နိုင်ကြပါလိမ့်မယ်။ အောက်ကစာလေးကတော့ မူရင်းရေးထားသူရဲ့အာပေါ်အတိုင်း ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ ထောက်ပြတာတွေကတော့ စေတနာတွေနဲ့အမှန်တွေများပါတယ်။ 

ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း - ဒေါ်စုရဲ့ ကော်ပီသီချင်း နိုင်ငံရေး

ကြောက်စိတ်က ကြောက်စိတ်ကို မွေးတယ်

"ကြောက်စိတ်နဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းက ရပ်တည်နိုင်ဖို့ ကြောက်စိတ်ကို ဆက်ဖန်တီးနေရတယ်။"

ဒီစကားကို အမေရိကန် ဟာသသရုပ်ဆောင် Bill Hicks ပြောခဲ့တာ။ သူက မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်း ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် တပ်မတော်အကြောင်း ပြောနေသလိုပဲ—အနည်းဆုံး နေဝင်းလက်ထက် တပ်မတော်အကြောင်းပေါ့။

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ တပ်မတော်က ဗြိတိသျှကို တိုက်ဖို့၊ လွတ်လပ်ရေးရဖို့ တည်ဆောက်ခဲ့တာ။ ဒါပေမယ့် ဒီတပ်မတော်က သူနဲ့အတူ သေဆုံးသွားတယ်။ ၁၉၆၂ မှာ နေဝင်း အာဏာသိမ်းတဲ့အခါ သူက တခြားအရာတစ်ခုကို ဖန်တီးလိုက်တယ်။ သူ့တပ်မတော်က ကြောက်စိတ်နဲ့ မွေးဖွားလာတာ။ ကွန်မြူနစ်တွေကို ကြောက်တယ်။ တိုင်းရင်းသား တပ်မတော်တွေကို ကြောက်တယ်။ နိုင်ငံခြား အင်အားစုတွေကို ကြောက်တယ်။ မြန်မာပြည်သူတွေကိုကိုယ်တိုင် ကြောက်တယ်။

နှစ်ပေါင်း ခြောက်ဆယ်ကျော် ဒီတပ်မတော်က ရပ်တည်နိုင်ခဲ့တယ်—သူများတွေကို သူ့ထက် ပိုကြောက်အောင် လုပ်ပြီးတော့။ ၈၈ အရေးအခင်းက လူသတ်ပွဲတွေ။ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ မုဒိမ်းမှုတွေ။ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အကြမ်းဖက်မှုတွေ။ ဒါတွေက စစ်တပ် ထိန်းမနိုင်သိမ်းမနိုင် ဖြစ်သွားလို့မဟုတ်ဘူး။ ဒါက သူတို့ အသက်ရှင်နေတဲ့ပုံစံ။

မြန်မာပြည်ကို အပြောင်းအလဲလုပ်ချင်ရင် ဒါကို နားလည်ရမယ်။ ပြီးတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ နိုင်ငံရေးက ဘာကြောင့် ဒါကို ဘယ်တော့မှ မပြောင်းလဲနိုင်တာလဲဆိုတာ နားလည်ရမယ်။

ငှားထားတဲ့ စကားလုံး

၁၉၄၁ မှာ အမေရိကန် သမ္မတ Roosevelt က နာမည်ကြီး မိန့်ခွန်းတစ်ခု ပြောခဲ့တယ်။ သူက လူတိုင်း ထိုက်တန်တဲ့ "လွတ်လပ်မှု လေးမျိုး" အကြောင်း ပြောခဲ့တယ်။ တစ်ခုက "ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း" (Freedom from Fear)။

Roosevelt က ဘာကြောင့် ဒီလိုပြောခဲ့တာလဲ။ သူလည်း ကြောက်နေလို့ပဲ။ အဲဒီအချိန်က အမေရိကန် အလုပ်သမားတွေ စည်းရုံးနေကြတယ်။ ကွန်မြူနစ်တွေ၊ ဆိုရှယ်လစ်တွေ၊ anarchist တွေ အင်အားကြီးနေတယ်။ သူတို့က တကယ့် အပြောင်းအလဲကို လိုချင်တယ်—စကားလှလှ မဟုတ်ဘူး။ Roosevelt က သူတို့ကို ငြိမ်သက်အောင် စကားလှလှ ပေးလိုက်တာ။ "ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း" ဆိုတာ အံ့ဝင်ကွင်ကျပုန်ကန်သူ (radical) လို အသံထွက်ပေမယ့် တကယ်တော့ radical မဟုတ်ဘူး။

နှစ်ငါးဆယ်ကြာတော့ ဒေါ်စုက သူ့ရဲ့ နာမည်ကျော် စာတမ်းကို ရေးခဲ့တယ်။ သူက "ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း" လို့ နာမည်ပေးခဲ့တယ်။ သူက Roosevelt ကို မဖော်ပြခဲ့ဘူး။ သူ့ကို credit မပေးခဲ့ဘူး။ သူ့စကားလုံးကို ယူပြီး သူ့ဟာလုပ်လိုက်တယ်။

ဒါပေမယ့် သူက အဓိပ္ပာယ်ကိုလည်း ပြောင်းလိုက်တယ်။

နိုင်ငံရေးကနေ တရားထိုင်ရေးဆီ

Roosevelt အတွက် "ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း" က ကမ္ဘာကြီးအကြောင်း။ နိုင်ငံတွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု စစ်ခြိမ်းခြောက်မှု မရှိသင့်ဘူး။ လူတွေက အကြမ်းဖက်ခြိမ်းခြောက်မှုအောက်မှာ မနေသင့်ဘူး။ system ကို ပြောင်းဖို့အကြောင်းပဲ။

ဒေါ်စုအတွက်တော့ "ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း" က တစ်ဦးချင်း အကြောင်းဖြစ်သွားတယ်။ ကြောက်စိတ်က မင်းစိတ်ထဲမှာ ရှိတယ်။ ရဲရင့်မှုနဲ့ အနိုင်ယူ။ မင်းကိုယ်မင်း စည်းကမ်းထား။ ငါ့လို ရဲရင့်ပါ။

ဒါက ပြောရင် စိတ်လှုပ်ရှားစရာကောင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ့် အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲ စဉ်းစားကြည့်ပါ။

စစ်သားတွေက မင်းမိသားစုကို သတ်မယ်ဆိုလို့ ကြောက်နေတာဆိုရင်—ဒါ မင်းစိတ်နဲ့ ပြဿနာလား။ ဒါမှမဟုတ် စစ်သားတွေနဲ့ ပြဿနာလား။

ဒေါ်စုက နိုင်ငံရေး ပြဿနာကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ပြဿနာအဖြစ် ပြောင်းလိုက်တယ်။ သူပြောတာက— system က ကြောက်စိတ်ဖန်တီးတယ်၊ ဒါပေမယ့် အဖြေက မင်းကိုယ်မင်း ပြင်ဖို့။

ဒါက သူ့ကို ခက်တဲ့မေးခွန်းတွေ ရှောင်ခွင့်ပေးလိုက်တယ်။ မြေယာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကော။ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးကော။ တိုင်းရင်းသားတွေကြား တကယ့်တန်းတူညီမျှရေးကော။ သယံဇာတတွေ မျှဝေခြင်းကော။

သူ့မှာ အဖြေမရှိဘူး။ သူ့ဆီမှာ ရှိတာက သူ့ကိုယ်သူပဲ—သူ့ပုံရိပ်၊ သူ့စွန့်လွှတ်မှု၊ သူ့စံနမူနာ။ ငါ့နောက်လိုက်။ ငါ့လိုဖြစ်အောင်လုပ်။ ဒီမိုကရေစီ မအောင်မြင်ရင် မင်းတို့ မကြိုးစားလို့ပဲ။

ကော်ပီသီချင်း နိုင်ငံရေး

မြန်မာပြည်မှာ "ကော်ပီသီချင်း" ကို လူတိုင်း သိတယ်။ အဆိုတော်က ကိုရီးယား ဒါမှမဟုတ် အနောက်တိုင်း hit သီချင်းကို ယူတယ်။ တူညီတဲ့ သံစဉ်ပေါ်မှာ မြန်မာစာသား တင်လိုက်တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ စာသားကို ဘာသာပြန်တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ ခံစားချက်ကိုပဲ ကူးတယ်။ သီချင်းက ခေတ်မီသလို အသံထွက်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဘာမှ အသစ်မဟုတ်ဘူး။

ဒေါ်စုရဲ့ နိုင်ငံရေးက ကော်ပီသီချင်း နိုင်ငံရေး။

"ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း" က Roosevelt ဆီက ကူးတာ။ အကြမ်းမဖက်ရေးက Gandhi ဆီက ကူးတာ—ဒါပေမယ့် Gandhi ရဲ့ ထုထည်ကြီးတဲ့ စည်းရုံးမှုနဲ့ စီးပွားရေး သပိတ်မပါဘဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ တန်ဖိုးထားမှုတွေကို ကူးတာ—ဒါပေမယ့် မြန်မာပြည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အသုံးချထားတဲ့ အဆင့်အတန်းခွဲခြားမှုတွေကို မစိန်ခေါ်ဘဲ။ "ဒီမိုကရေစီ" ကို ကူးတာ—ဒါပေမယ့် သူဌေးတွေ ဒါမှမဟုတ် အာဏာရှိသူတွေကို ခြိမ်းခြောက်မယ့် ပုံစံတွေနဲ့ ဘယ်တော့မှ မဖွင့်ဆိုဘဲ။

ဘာက original လဲ။ ဒေါ်စုကိုယ်တိုင်ပဲ။ နိုင်ငံရေးက ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သွားတယ်။ ဒီမိုကရေစီကို ထောက်ခံတာက သူ့ကို ထောက်ခံတာ ဖြစ်သွားတယ်။ ဒီမိုကရေစီမှာ မအောင်မြင်တာက သူ့ကို ပျက်ကွက်တာ ဖြစ်သွားတယ်။

စမ်းသပ်ခြင်း - ရိုဟင်ဂျာ

နိုင်ငံရေး အယူအဆတိုင်း စမ်းသပ်ခံရတယ်။ စမ်းသပ်ခြင်းက အဲဒီ အယူအဆရဲ့ တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ကို ပြတယ်။

ရိုဟင်ဂျာက ဒေါ်စုရဲ့ စမ်းသပ်ခြင်း။

ဒီလူမျိုးက အမြဲတမ်း ကြောက်စိတ်ထဲ နေထိုင်ခဲ့တယ်။ ဖမ်းဆီးခံရမှာ ကြောက်တယ်။ မုဒိမ်းကျင့်ခံရမှာ ကြောက်တယ်။ လူသတ်ခံရမှာ ကြောက်တယ်။ အရာရာ ဆုံးရှုံးမှာ ကြောက်တယ်။ "ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း" ဘယ်သူလိုအပ်လဲဆိုရင် သူတို့ပဲ။

ဒေါ်စု ဘာလုပ်ခဲ့လဲ။

ဘာမှမလုပ်ဘူး။ ပြီးတော့ ဘာမှမလုပ်တာထက် ဆိုးတာလုပ်ခဲ့တယ်။ သူက International Court of Justice မှာ စစ်တပ်ရဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ခုခံကာကွယ်ခဲ့တယ်။

သူ့ရဲ့ "ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း" က ဗမာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေအတွက်ပဲ။ ရိုဟင်ဂျာတွေ မပါဝင်ဘူး။ သူတို့က လွတ်မြောက်ရမယ့်သူတွေ မဟုတ်ဘူး—သူတို့က ကြောက်ရမယ့်သူတွေ။

ဒါ အမှားမဟုတ်ဘူး။ ဒါ ကော်ပီသီချင်း နိုင်ငံရေးရဲ့ ရလဒ်ပဲ။ ဖိနှိပ်မှု ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတဲ့ တကယ့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု မရှိဘဲ—ဘယ်သူ အကျိုးရတယ်၊ ဘယ်သူ ဒုက္ခရောက်တယ်၊ ဘာကြောင့်—ရိုဟင်ဂျာ ကြောက်စိတ်နဲ့ ဗမာ ကြောက်စိတ်က တူညီတဲ့ အရင်းအမြစ်က လာတယ်ဆိုတာ မြင်နိုင်စွမ်း မရှိဘူး။ မျှဝေထားတဲ့ အခြေခံကျတဲ့ ဥစ္စာပစ္စည်း အကျိုးစီးပွါးကို မနားလည်ဘဲ၊ လူမျိုးစု ယှဉ်ပြိုင်မှုသာ ရှိတယ်။ လူမျိုးစု ယှဉ်ပြိုင်မှုမှာ လူများစုက အမြဲအနိုင်ရတယ်။

တပ်မတော်က ဒါကို အမြဲနားလည်တယ်။ သူတို့ ဗျူဟာက ရိုးရှင်းတယ်—မြန်မာပြည်က လူမျိုးစုတွေကို စစ်တပ်ကို ကြောက်တာထက် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ပိုကြောက်အောင် လုပ်။ ဒေါ်စုက ဒါကို ဘယ်တော့မှ မစိန်ခေါ်ခဲ့ဘူး။ သူ့နိုင်ငံရေးက ပိုဆိုးအောင် လုပ်ခဲ့တယ်။

"Material Interests" ဆိုတာ ဘာလဲ

ဒေါ်စုရဲ့ နိုင်ငံရေး ဘာကြောင့် မအောင်မြင်တာလဲ နားလည်ဖို့၊ သူ ဘယ်တော့မှ မပြောခဲ့တဲ့ အရာတစ်ခုကို ပြောရမယ်— အခြေခံကျတဲ့ ရုပ်ဝတ္ထု လိုအပ်ချက် (material interests)။

ဒါ ရှုပ်ထွေးသလို အသံထွက်တယ်။ မရှုပ်ပါဘူး။

အခြေခံကျတဲ့ ရုပ်ဝတ္ထု လိုအပ်ချက် (material interests) က ရိုးရှင်းတယ်— အသက်ရှင်ဖို့ ဘာလိုအပ်လဲ။ အစားအစာ။ အိုးအိမ်။ ဆေးဝါး။ လုံခြုံမှု။ စိုက်ပျိုးဖို့ မြေယာ။ လုံလောက်တဲ့ လခရတဲ့ အလုပ်။ ကလေးတွေအတွက် ကျောင်း။

အခု မေးကြည့်ပါ— တခြား ဘယ်သူက တူညီတဲ့ အရာတွေ လိုအပ်လဲ။

စစ်ကိုင်းက ဗမာလယ်သမားက မြေယာနဲ့ သီးနှံအတွက် မျှတဲ့ စျေးနှုန်း လိုအပ်တယ်။ ကချင်လယ်သမားလည်း အဲဒါပဲ လိုအပ်တယ်။ ရိုဟင်ဂျာလယ်သမား—သူတို့ မမောင်းထုတ်ခံရခင်က—အဲဒါပဲ လိုအပ်တယ်။ ရန်ကုန်က စက်ရုံအလုပ်သမားက မျှတဲ့ လုပ်ခနဲ့ ဘေးကင်းတဲ့ အခြေအနေ လိုအပ်တယ်။ မြဝတီက စက်ရုံအလုပ်သမားလည်း အဲဒါပဲ လိုအပ်တယ်။

ဒါတွေက အခြေခံကျတဲ့ ရုပ်ဝတ္ထု လိုအပ်ချက် ပဲ။ လူတွေ လိုအပ်တဲ့ တကယ့်၊ ကိုင်တွယ်လို့ရတဲ့ အရာတွေ။ ခံစားချက်မဟုတ်ဘူး။ identity မဟုတ်ဘူး။ အရာဝတ္ထုတွေ။

ဒီမှာ အဓိကချက်ရှိတယ်— လူတွေက အခြေခံကျတဲ့ ဥစ္စာပစ္စည်း အကျိုးစီးပွါး (material interests) မျှဝေရင်၊ သူတို့ အတူတူ စည်းရုံးနိုင်တယ်။ ဘာသာစကား မတူရင်တောင်။ ဆုတောင်းပုံ မတူရင်တောင်။ သမိုင်းက သူတို့ကို တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မယုံကြည်အောင် သင်ပေးထားရင်တောင်။

ဗမာ စက်ရုံအလုပ်သမားက ဗမာ ဗိုလ်ချုပ်နဲ့ တူတာထက် ကရင် စက်ရုံအလုပ်သမားနဲ့ ပိုတူတယ်။ အလုပ်သမားနှစ်ယောက်လုံး မျှတဲ့လုပ်ခ လိုချင်တယ်။ နှစ်ယောက်လုံး ဘေးကင်းမှု လိုချင်တယ်။ နှစ်ယောက်လုံး သူတို့ကလေးတွေ အခွင့်အလမ်းရစေချင်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ကတော့ စျေးသက်သာတဲ့ အလုပ်သမားနဲ့ နာခံမှုကို လိုချင်တယ်။

ဒါက "လူတန်းစား" (class) လို့ ပြောတာ။ Class က ပညာရေး ဒါမှမဟုတ် အပြုအမူ အကြောင်းမဟုတ်ဘူး။ Class က စီးပွားရေးထဲမှာ မင်းရဲ့ နေရာ အကြောင်း။ လုပ်ခအတွက် အလုပ်လုပ်ရသလား။ တခြားသူပိုင်တဲ့ မြေယာမှာ စိုက်ပျိုးရသလား။ စက်ရုံပိုင်သလား။ သတ္တုတွင်းပိုင်သလား။ အမိန့်ပေးသလား ဒါမှမဟုတ် အမိန့်နာခံရသလား။

လူတွေက သူတို့ရဲ့ class အနေအထားကို နားလည်ရင်၊ သူတို့ တကယ့် မဟာမိတ်တွေ ဘယ်သူလဲ မြင်နိုင်တယ်။ ဒါက "class consciousness" (လူတန်းစား အသိစိတ်) ပဲ။

ဒေါ်စုက class အကြောင်း ဘယ်တော့မှ မပြောခဲ့ဘူး။ သူက "ပြည်သူ" အကြောင်းပြောတယ်—မြန်မာပြည်က လူတိုင်း တူညီတဲ့ အခြေခံကျတဲ့ ဥစ္စာပစ္စည်း အကျိုးစီးပွါး ရှိသလိုပဲ။ ဒါပေမယ့် မရှိဘူး။ စစ်အစိုးရလက်ထက် ချမ်းသာလာတဲ့ crony တွေက သူတို့စက်ရုံထဲက အလုပ်သမားတွေနဲ့ တူညီတဲ့အရာ မလိုချင်ဘူး။ မြေရှင်တွေက သူတို့ လယ်သမားတွေနဲ့ တူညီတဲ့အရာ မလိုချင်ဘူး။

Class ကို လျစ်လျူရှုခြင်းက လူတွေကို လူမျိုးစုအလိုက် ခွဲရလွယ်အောင် လုပ်ပေးလိုက်တယ်။ အသက်ရှင်ဖို့ လိုအပ်တာအရ မစည်းရုံးရင်၊ ဖြစ်နေတာအရ စည်းရုံးရတယ်—ဗမာ၊ ကရင်၊ ရှမ်း၊ ရိုဟင်ဂျာ။ ပြီးတော့ စစ်တပ်က အနိုင်ရတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ လူမျိုးစုတွေကို တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ရန်တိုက်ပေးလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့မျှဝေထားတဲ့ အခြေခံကျတဲ့ ဥစ္စာပစ္စည်း အကျိုးစီးပွါးကို နားလည်တဲ့ အလုပ်သမားတွေကို ဒီလောက်လွယ်လွယ် ခွဲလို့မရဘူး။

ငါးနှစ်ကြာပြီ

၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ က အာဏာသိမ်းပြီး ငါးနှစ်ပြည့်တယ်။

တော်လှန်ရေးက တကယ့် အောင်မြင်မှုတွေ ရရှိထားတယ်။ နယ်မြေတွေ သိမ်းပိုက်ရတယ်။ စစ်ကောင်စီ တပ်တွေကို အရှုံးပေးရတယ်။ စစ်တပ်က ယခင်ကထက် အားနည်းနေတယ်။

ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေး အမြင် ဘယ်မှာလဲ။

NUG ကို ဦးဆောင်နေတာ အဲဒီလူတွေပဲ၊ အဲဒီ အယူအဆတွေပဲ။ "ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ" က ကောင်းသလို အသံထွက်တယ်။ ဒါပေမယ့် လယ်သမားတွေအတွက် ဘာအဓိပ္ပာယ်ရှိလဲ။ အလုပ်သမားတွေအတွက်။ မြေယာအခွင့်အရေးအတွက်။ ကျောက်စိမ်း၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ သစ်တောက ဝင်ငွေတွေ မျှဝေခြင်းအတွက်။

ဒီမေးခွန်းတွေမှာ အဖြေမရှိဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒေါ်စုရဲ့ ကော်ပီသီချင်း နိုင်ငံရေးက ဘယ်တော့မှ မမေးခဲ့ဘူး။

အဲဒီအတောအတွင်း တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အများအပြားက ထိုင်းမှာ ရောက်နေပြီ။ ချင်းမိုင်။ မဲဆောက်။ သက်တောင့်သက်သာရှိတဲ့ ကော်ဖီဆိုင်တွေ။ NGO အလုပ်တွေ။ လုံခြုံမှု။

ဒါ ပုံစံဟောင်းပဲ။ ရာစုနှစ်တွေအတွင်း ဗမာသူပုန်တွေ မြေနိမ့်ပိုင်း ဖိနှိပ်မှုကနေ ထွက်ပြေးပြီး တောင်တန်းတွေဆီ သွားခဲ့ကြတယ်။ တိုင်းရင်းသား လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ နေခဲ့ကြတယ်။ ဖြည်းဖြည်းချင်း အဲဒီ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေထဲ ပါဝင်သွားကြတယ်—ဒါမှမဟုတ် အခြေအနေ ငြိမ်သွားတဲ့အခါ နိုင်ငံရေး မပြောင်းဘဲ မြေနိမ့်ပိုင်းကို ပြန်သွားကြတယ်။

ယနေ့ တောင်တန်းတွေက ထိုင်းက မြို့တွေ ဖြစ်သွားပြီ။ တော်လှန်ရေးက lifestyle ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိတယ်။ ခုခံမှုက အတိတ်တမ်းတမှု ဖြစ်သွားတယ်။ တော်လှန်ရေးက career ဖြစ်သွားတယ်။

ဘာကွာမလဲ

တကယ့် အပြောင်းအလဲက ရဲရင့်မှုထက် ပိုလိုအပ်တယ်။ စည်းရုံးမှု လိုအပ်တယ်။ ရန်သူတူရုံနဲ့ မဟုတ်ဘဲ မျှဝေထားတဲ့ အခြေခံကျတဲ့ ဥစ္စာပစ္စည်း အကျိုးစီးပွါး (material interests) အပေါ် အခြေခံတဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်မှု လိုအပ်တယ်။

လယ်သမားတွေ ဘာလိုအပ်လဲ။ မြေယာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး။ အလုပ်သမားတွေ ဘာလိုအပ်လဲ။ မျှတဲ့လုပ်ခနဲ့ ဘေးကင်းတဲ့ အခြေအနေ။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတွေ ဘာလိုအပ်လဲ။ သယံဇာတအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုပါတဲ့ တကယ့် ဖက်ဒရယ်စနစ်။ ရိုဟင်ဂျာတွေ ဘာလိုအပ်လဲ။ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး၊ ပြန်လည်နေရာချထားရေး၊ တရားမျှတမှု။

ဒီတောင်းဆိုချက်တွေက လူမျိုးစုတွေ ဖြတ်ကျော်ပြီး လူတွေကို စည်းလုံးနိုင်တယ်။ လူတိုင်း ရုတ်တရက် ချစ်ခင်သွားလို့ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ တကယ့် လိုအပ်ချက်တွေ မျှဝေထားလို့။

ဒီလိုတွေးကြည့်ပါ— အလုပ်သပိတ် အတူမှောက်ဖို့ မင်းရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေကို ချစ်စရာမလိုဘူး။ လုပ်ခတိုးရေး လူတိုင်းလိုအပ်တယ်ဆိုတာ နားလည်ဖို့ပဲ လိုတယ်၊ ပြီးတော့ အတူတူ လုပ်ဆောင်မှသာ ရနိုင်တယ်ဆိုတာ။

မြန်မာပြည်အတွက်လည်း အဲဒီလိုပဲ။ ဗမာလယ်သမားနဲ့ ကချင်လယ်သမား သူငယ်ချင်းရင်းနှီး ဖြစ်စရာမလိုဘူး။ သူတို့ တူညီတဲ့ ပြဿနာတွေ ကြုံနေရတယ်ဆိုတာ မြင်ဖို့ပဲ လိုတယ်— မြေသိမ်းယူခြင်း၊ အကြွေးဝန်ထုပ်၊ မမျှတဲ့ စျေးနှုန်း၊ ကျေးလက်ဒေသမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မရှိခြင်း။ ဒါကို မြင်တဲ့အခါ သူတို့ အတူတူ လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်။

တပ်မတော်က ကြောက်စိတ်ကနေ မွေးဖွားလာတဲ့ အဖွဲ့အစည်း—နေဝင်းရဲ့ ကြောက်စိတ်၊ အရာရှိမျိုးဆက်တွေဆီ လက်ဆင့်ကမ်းခဲ့တာ။ မသေမချင်း ကြောက်စိတ် ဖန်တီးနေမယ်။

မေးခွန်းက— တော်လှန်ရေးက ကွဲပြားတဲ့ အရာတစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်မလား။ ကြောက်စိတ်ရဲ့ အဖွဲ့အစည်း မဟုတ်ဘဲ မျှဝေထားတဲ့ အခြေခံကျတဲ့ ဥစ္စာပစ္စည်း အကျိုးစီးပွါးရဲ့ အဖွဲ့အစည်း။ ကော်ပီသီချင်း နိုင်ငံရေး မဟုတ်ဘဲ တကယ့် အသစ်အဆန်းတစ်ခု။

ငါးနှစ်ကြာပြီ။ အဖြေက မရှင်းသေးဘူး။

Crd: Yangon Informer